Δύο πολύ καλές διασκευές δύο σπουδαίων μυθιστορημάτων.

Ο ΥΠΕΡΟΧΟΣ ΓΚΑΤΣΜΠY

THE GREAT GATSBY

Σκην.: Μπαζ Λούρμαν

Πρωτ.: Λιονάρντο Ντι Κάπριο, Τόμπι Μαγκουάιρ, Κάρι Μάλιγκαν, Τζόελ Έτζερτον

Στις αρχές της δεκαετίας του ’20, ο Τζέι Γκάτσμπι είναι ένας νέος, όμορφος, πάμπλουτος και μυστηριώδης εργένης, ο οποίος φημίζεται για τα πολυπληθή και θεαματικά πάρτι του, που συγκεντρώνουν στην έπαυλή του όλη την αφρόκρεμα της Νέας Υόρκης. Θα χρειαστεί όμως τη βοήθεια του άσημου γείτονά του, Νικ Κάραγουεϊ, για να ξανακερδίσει την καρδιά της αγαπημένης του Ντέιζυ, η οποία είναι ξαδέρφη του Νικ.

Ακόμα μία κινηματογραφική μεταφορά του ομώνυμου μυθιστορήματος που έγραψε ο αμερικανός Φράνσις Σκοτ Φιτζέραλντ το 1925. Έχουν προηγηθεί εκείνες του 1926 από τον Χέρμπερτ Μπρένον, του 1949 από τον Έλιοτ Νάγκεντ, και του 1974 από τον Τζακ Κλέιτον με πρωταγωνιστές τον Ρόμπερτ Ρέντφορντ και τη Μία Φάροου, με την τελευταία να παραμένει η γνωστότερη ως τώρα διασκευή του βιβλίου.

Ο Λούρμαν παραδίδει μία εκδοχή χωρίς αλλαγές στην ήδη γνωστή ιστορία, με διαμετρικά αντίθετο ύφος από εκείνη του Κλέιτον, και που αναγνωρίζεται αμέσως ως δική του, πλημμυρισμένη από τα ιδιότυπα γνωρίσματά του, όπως η πληθωρική σκηνοθεσία με την έντονη πολυχρωμία και τον εκθαμβωτικό σχεδιασμό παραγωγής, η εκτεταμένη χρήση ψηφιακά κατασκευασμένων χώρων, και βεβαίως η αναχρονιστική χρήση της μουσικής, που επενδύει μια ιστορία του Μεσοπολέμου με ακούσματα της εποχής (Τζωρτζ Γκέρσουιν, Κόουλ Πόρτερ κτλ.) αλλά κυρίως με σημερινούς ρυθμούς και μερικούς από τους καλύτερους σημερινούς καλλιτέχνες, ανάμεσα στους οποίους η Beyonce με τον σύζυγό της, Jay-Z, η Λάνα Ντελ Ρέι, o Τζακ Γουάιτ και πολλοί άλλοι. Ο σκηνοθέτης συνεργάζεται για δεύτερη φορά με τον Ντι Κάπριο μετά το «Ρωμαίος και Ιουλιέτα» του 1996, και τον καθοδηγεί σε ακόμα μία εξαιρετική ερμηνεία, ενώ η επιλογή του να γυρίσει την ταινία στερεοσκοπικά (3D) ενισχύει την ατμόσφαιρα χλιδής και λάμψης της εποχής, καθώς και τον ρομαντισμό του ειδυλλίου.

Ο Έτζερτον φτιάχνει έναν απειλητικό ανταγωνιστή για τον Γκάτσμπι, ενώ οι λιγότερο ενδιαφέρουσες παρουσίες του καστ μου φάνηκαν ο ‘σκέτος’ Μαγκουάιρ και η Μάλιγκαν που παρότι συνδυάζει εύστοχα αθωότητα και δραματικότητα μοιάζει να στερείται γοητεία και πάθος.

Θέαμα, ρομάντζο, χιούμορ, κυνισμός, παραμύθι και πεσιμισμός, όλα περιέχονται σ’ αυτή την ιστορία για έναν άνθρωπο που μοιάζει να τιμωρείται επειδή είχε βάλει στόχο τ’ αστέρια. Μέσα από τον Γκάτσμπι, τον τρόπο ζωής του και το άδοξο τέλος της, η ταινία ασκεί έμμεση κριτική στον αχαλίνωτο καπιταλισμό της εποχής (και κατ’ επέκταση κάθε εποχής). Το πρόβλημα με τον ήρωα δεν είναι ο υψηλός στόχος της ευζωίας που βάζει για τον εαυτό του, αλλά ότι τον εκπληρώνει με αθέμιτα μέσα (ο παράνομος πλουτισμός με τη βοήθεια του Γούλφσαϊμ) και σε βάρος του υπόλοιπου κόσμου που υποφέρει για να επιβιώσει. Ο Γκάτσμπι έχει αφήσει πίσω την πάμφτωχη οικογένειά του για την οποία δε μαθαίνουμε τίποτε άλλο, ενώ οι “νησίδες”της ευτυχισμένης ζωής (έπαυλη Γκάτσμπι και Νέα Υόρκη) ενώνονται με την ενδιάμεση περιοχή της χωματερής. Το χρήμα απομυθοποιείται και μέσα από την οπτική του Νικ, ο οποίος θαυμάζει τον Γκάτσμπι αλλά σύντομα καταλαβαίνει ότι πίσω από τη λαμπερή βιτρίνα του κρύβεται μια πολύ πιο πεζή αλήθεια.

ΜΕΓΑΛΕΣ ΠΡΟΣΔΟΚΙΕΣ

GREAT EXPECTATIONS

Σκην.: Μάικ Νιούελ

Πρωτ.: Τζέρεμι Ίρβαϊν, Χόλιντεϊ Γκρέιντζερ, Ρέιφ Φάινς, Έλενα Μπόναμ Κάρτερ, Ρόμπι Κολτρέιν, Σάλι Χώκινς

Ο μικρός Πιπ συναντά στο νεκροταφείο τον δραπέτη κατάδικο Μάγκουιτς και τον βοηθάει να ξεφύγει πρόσκαιρα, καθώς γρήγορα η αστυνομία τον συλλαμβάνει. Λίγο καιρό αργότερα, ο Πιπ πηγαίνει στην έπαυλη της πλούσιας κι αλλοπαρμένης γεροντοκόρης Χάβισαμ, όπου γνωρίζει κι ερωτεύεται τη συνομήλική του Εστέλα. Όταν ενηλικιώνεται πια, ο Πιπ στέλνεται στο Λονδίνο από έναν ανώνυμο ευεργέτη για να μορφωθεί και να εκπαιδευτεί ως τζέντλεμαν, κι εκεί η παιδική του ηλικία θα επιστρέψει για να τον οδηγήσει στην ωρίμανση.

Διασκευή του ομώνυμου μυθιστορήματος του άγγλου Τσαρλς Ντίκενς που εκδόθηκε το 1861, και μέχρι τώρα έχει γνωρίσει πολυάριθμες κινηματογραφικές μεταφορές, με δημοφιλέστερες εκείνες του 1946 από τον Ντέιβιντ Λιν και του 1998 από τον Αλφόνσο Κουαρόν. Υποβλητική ανασύσταση εποχής, γρήγορη πλοκή, πολύ καλές ερμηνείες και ολοκληρωμένη, εύρυθμη αφήγηση φτιάχνουν ίσως την καλύτερη κινηματογραφική μεταφορά της ιστορίας μέχρι τώρα.

Μια ιστορία ηθικής, συναισθηματικής και ερωτικής ενηλικίωσης, καθώς οι ήρωες καλούνται να λειτουργήσουν από πολλές διαφορετικές συνθήκες στη διάρκεια της πλοκής, ν’ αντιμετωπίσουν προκλήσεις, επιρροές και διλήμματα, καθένα από τα οποία “σμιλεύουν” τον χαρακτήρα τους.

Μετά τον εκμοντερνισμό του Κουαρόν, ο Νιούελ επανατοποθετεί την ιστορία στον πρωτότυπο αφηγηματικό χρόνο της, στα μέσα του 19ου αιώνα, και φτιάχνει τη σεναριακά πληρέστερη εκδοχή της μέχρι τώρα, αξιοποιώντας τη διάρκεια των δύο ωρών για να εκθέσει γεγονότα, να εμπλουτίσει κίνητρα, να προετοιμάσει ανατροπές με πιο ολοκληρωμένο τρόπο απ’ ό,τι είχαν κάνει οι προηγούμενες εκδοχές. Το καστ είναι εξαιρετικό, από τα νεοτέρα μέλη Ίρβαϊν και Γκρέιντζερ που παίζουν με φρεσκάδα και νεύρο, μέχρι τους Φάινς, Κολτρέιν και Μπόναμ Κάρτερ που επιβάλλονται εύκολα.