Με ένα μακροσκελές διάγγελμα πρόσφατα από το Μέγαρο Μαξίμου ο πρωθυπουργός κ. Αντώνης Σαμαράς θέλησε να δώσει προσωπικά το σύνθημα της επικοινωνιακής αντεπίθεσης της κυβέρνησής του για την αναστροφή του αρνητικού κλίματος που έχει επικρατήσει στην οικονομία και στην κοινωνία λόγω και της παρατεταμένης διαπραγμάτευσης με την Τρόικα.
Για τον πρωθυπουργό είναι πολύ σημαντικό ότι για πρώτη φορά το «δημοσιονομικό κενό» καλύφθηκε χωρίς πρόσθετα περιοριστικά μέτρα ενώ όπως είπε σε μία στιγμή που σε όλο τον κόσμο κλιμακώνεται η αβεβαιότητα η Ελλάδα σταθεροποιείται και η θέση της θωρακίζεται.
Αυτή την αβάσταχτη πολυπόθητη σταθερότητα θα πρέπει να πούμε ότι τη χρωστάμε στον ελληνικό λαό, ο οποίος στην πλειοψηφία του υπέμεινε και υπομένει στωικά περικοπές, τις συνέπειες της καλπάζουσας ανεργίας και τα λοιπά δεινά που εκπορεύονται από τη δυσμενή οικονομική κατάσταση της χώρας. Μέχρι τώρα ζούμε κάτω από το βάρος των «μέτρων» και η κατά 15% μείωση στο χαράτσι είναι χάπι..ούτε καν χρυσωμένο. Ο λόγος αυτής της υπομονής πιθανότατα εδραιώνεται στη λογική ότι ο ελληνικός λαός αφού ξεπέρασε το αρχικό σοκ, συνειδητοποίησε ότι όλο αυτό αποτελεί λογικό επακόλουθο των παρελθόντων ετών. Και σταθερά υπομένει..
Ο Κύριος Σαμαράς είπε αλήθειες, αλλά τις είπε κωδικοποιημένα. Π.χ. η αύξηση της ανεργίας, η ύφεση, κωδικοποιήθηκαν σε «αύξηση ανταγωνιστικότητας κατά 22 μονάδες», η έλλειψη ρευστότητας κωδικοποιήθηκε σε "χαμηλό πληθωρισμό". Τώρα το γιατί υπάρχει έστω και χαμηλή αύξηση τιμών εν μέσω αποπληθωρισμού (=έλλειψη ρευστότητας), αυτό δεν το εξήγησε. Τι να έλεγε άλλωστε; Ότι αυτή η οικονομική πρακτική τρώει τις καταθέσεις και κλείνει τα μικρά καταστήματα προς όφελος των μεγάλων;
Η κωδικοποίηση αυτή έγινε για 2 λόγους. Ο πρώτος και προφανής είναι ότι πρέπει να φανεί ότι η τριμερής κυβέρνηση πιάνει τους στόχους, με άλλα λόγια ότι είναι αποτελεσματική στο δύσκολο έργο που έχει κληθεί να τελέσει. Ο δεύτερος λόγος μπορεί να μην είναι τόσο προφανής, αλλά εύχομαι μέσα μου, όχι μόνο να ισχύει αλλά να μεταμορφώσει ένα θετικό, αισιόδοξο θεωρητικά κλίμα σε πραγματικά θετικά αποτελέσματα. Και εκτός αυτού χωρίς αυτόν τον δεύτερο λόγο θα ανησυχούσα σοβαρά για την δυνατότητα αντίληψης της πραγματικότητας από τη σημερινή κυβέρνηση. Για να το εξηγήσω λίγο καλύτερα θα ανατρέξω στις σημειώσεις που κράτησα σε δύο σεμινάρια οικονομίας στα οποία συμμετείχα πριν από 2 χρόνια και θα μοιραστώ τα βασικά τους σημεία εδώ.
Το πρώτο πράγμα που προσεγγίζει τους ξένους επενδυτές να τοποθετήσουν ρευστό στις χώρες είναι η σταθερότητα και μετά το κέρδος. Η κυβέρνηση μέσα από το διάγγελμα του πρωθυπουργού απευθύνθηκε σε μας τους Έλληνες αλλά και στους Ξένους ταυτόχρονα. Δεδομένου ότι ένα διάγγελμα δε μπορεί να ικανοποιήσει και τις 2 πλευρές ,όταν τα συμφέροντά μας είναι αντικρουόμενα, λογικά ήρθε και η αγανάκτηση των συμπολιτών μας γιατί αυτή η πολυπόθητη σταθερότητα μπορεί να αποκλιμακώνει τους φόβους των επενδυτών όμως επιτείνει τους φόβους των απλών πολιτών που δεν ξέρουν αν και πότε θα λυγίσουν. Γιατί για τον απλό κόσμο σταθερή είναι η ανεργία,η ύφεση, η κατάθλιψη. Ο λόγος που ξεκίνησαν οι ελληνικές επιχειρήσεις να πωλούν έστω και δειλά επιτέλους ελληνικά ομόλογα, όταν πριν 6 μήνες ήταν απαγορευτική κάθε ιδιωτική χρηματοδότηση στην Ελλάδα είναι επειδή τώρα, υπάρχει μία αίσθηση εμπιστοσύνης, την οποία ο πρωθυπουργός φρόντισε να τονίσει σε κάθε πρόταση του διαγγέλματος. Άλλωστε και ο ίδιος υπερτόνιζε σε παλαιότερες ομιλίες του τη σημασία του θετικού κλίματος της ελληνικής αγοράς.
Είναι εύκολο επίσης να παραδεχτούμε πως ο μόνος δρόμος για να καταφέρουμε κάποτε να βγούμε από τον οικονομικό μαρασμό, τη μιζέρια και την εθνική κατάθλιψη είναι να δημιουργηθούν επενδύσεις που θα δώσουν δουλειά σε ελληνικά χέρια και μυαλά, θα μεγαλώσουν την πίτα του εγχώριου παραγόμενου προϊόντος και θα δημιουργήσουν ανάπτυξη. Εφόσον η Ελλάδα ξεπέρασε το πολύ κρίσιμο αυτό σημείο, ικανοποίησε την τρόικα, η οποία εισηγήθηκε θετικά για την εκταμίευση της δόσης, η εκτίμηση ότι η Ελλάδα θα παραμείνει στο ευρώ ενισχύεται. Με μηδενικό τον κίνδυνο πτώχευσης του τραπεζικού συστήματος (αφού ενισχύεται κεφαλαιακά από το ευρωσύστημα) και χωρίς τον κίνδυνο επιστροφής στη δραχμή, οι καταθέσεις του εξωτερικού μπορούν σταδιακά να γυρίσουν στη χώρα. Και αυτό βεβαίως θα διευκολύνει σημαντικά την οικονομία και την έξοδο από την κρίση. Αντίστοιχα, οι ξένοι επενδυτές μπορούν με πολύ μεγαλύτερη σιγουριά να αποφασίσουν την επένδυση σε μια χώρα που γνωρίζουν ότι και στην Ευρώπη θα παραμείνει και το ευρώ θα έχει ως νόμισμα. Άλλωστε, τα χρήματα που ενδεχομένως θα εισπράξουμε από τις αποκρατικοποιήσεις θα δοθούν όλα για τη μείωση του χρέους. Αν μάλιστα τις κρατικές επιχειρήσεις που θα πουλήσουμε τις αγοράσουν ξένοι (που είναι και το πιθανότερο), τα κέρδη τους θα φεύγουν στο εξωτερικό.
Προς το παρόν, η αισιοδοξία και το θετικό κλίμα της σταθεροποίησης δεν θα γίνουν αισθητά στους Έλληνες. Τουλάχιστον σε χρήματα στις τσέπες τους. Δε θα δουν ακόμα τα λουκέτα στα μαγαζιά τους να ξεκλειδώνουν και να ανοίγουν από την αρχή. Δε θα προσλαμβάνονται οι άνεργοι ακόμα σωρηδόν. Δε θα δουν τον μισθό τους να αυξάνεται, δε θα γεμίσουν το ψυγείο τους, δε θα αναζητούν Πασχαλινούς προορισμούς, δε θα σουβλίσουν όλοι αρνί και δεν θα έχουν όλοι τη δυνατότητα της Στανίση να πάρουν λαμπάδα στα βαφτιστίρια τους. Η σταθεροποίηση ενέχει το κάτι μακροχρόνιο εξορισμού και ο δρόμος για το πλεόνασμα και την ανάπτυξη είναι στρωμένος με ακόμα περισσότερες θυσίες... και αν το πετύχαμε, έστω και σε κάποιο ποσοστό οφείλεται αποκλειστικά στην υπομονή και τη δύναμη και τον Σταυρό που σηκώνουν εκατομμύρια συμπολίτες μας καθημερινά. Χωρίς φωνές, χωρίς τυμπανοκρουσίες. Είναι αυτοί που ζουν την δική τους Μεγάλη Εβδομάδα εδώ και πολύ καιρό, είναι αυτοί που σηκώνουν τον μνημονιακό Σταυρό που τους ματώνει τα χέρια και τα πόδια…και όλο ανηφορίζουν…όλο ανηφορίζουν…Και θέλω από καρδιάς να ευχηθώ Καλή Ανάσταση σε όλους μας. Γιατί μετά από τόσες θυσίες..το αξίζουμε…
* Η Ελευθερία Ζαφειρίου είναι Χημικός Μηχανικός ΕΜΠ
