Δύο κορυφαίους ανθρώπους των Γραμμάτων με εξαιρετικά σημαντικό πνευματικό έργο πρόκειται να τιμήσει ο Δήμος Ηρακλείου με την απονομή του βραβείου ηθικής τάξεως.
Πρόκειται για τους καθηγητές Στυλιανό Αλεξίου και Φώτη Καφάτο οι οποίοι προτάθηκαν και ψηφίστηκαν ομόφωνα από την αρμόδια επιτροπή του Δήμου την οποία αποτελούν ο αντιδήμαρχος Μανόλης Βασιλάκης, ο Πρωτοσύγκελος Κύριλλος Κογεράκης, ο καθηγητής Μιχάλης Ταρουδάκης, η πρόεδρος του ΤΕΙ Χαρά Αθανασάκη, ο πρόεδρος της Εταιρίας Κρητικών Μελετών Θεοχάρης Δετοράκης, και ο πρώην δήμαρχος Ηρακλείου και πρόεδρος των Μινωικών Γραμμών Κώστας Κληρονόμος.
Οπως τονίσθηκε στη διάρκεια της συνεδρίασης, η σημασία ενός βραβείου καθορίζεται όχι μόνο από τον οργανισμό που τον απονέμει, αλλά και από αυτούς στους οποίους απονέμεται.
Η πρώτη απονομή της οποίας την ευθύνη έχει η επιτροπή, θα ορίσει εν πολλοίς το στίγμα του βραβείου.
Τα μέλη της επιτροπής υπογράμμισαν ότι με πλήρη συναίσθηση της ευθύνης αυτής, προτείνεται η απονομή του βραβείου για το 2003 σε δύο εξέχοντες Ηρακλειώτες γνωστούς για το ήθος, την αρετή και τις υψηλές επιδόσεις τους στην διδασκαλία και την επιστήμη τους καθηγητές Στ. Αλεξίου και Φ. Καφάτο.
Ο κ. Στυλιανός Αλεξίου, ακούραστος και σεμνός ερευνητής, έχει δύο πλήρεις σταδιοδρομίες στο ενεργητικό του: ως αρχαιολόγος πραγματοποίησε σημαντικές ανασκαφές, ίδρυσε τα Μουσεία Χανίων και Αγίου Νικολάου και την νέα πτέρυγα του Μουσείου Ηρακλείου, έγραψε σημαντικά βιβλία και εξάντλησε την ιεραρχία φτάνοντας στη θέση του Γενικού Εφόρου Αρχαιοτήτων Κρήτης και του μέλους του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου.
Ως φιλόλογος ασχολήθηκε με την κρητική λογοτεχνία κατά την Βενετοκρατία, με τον Σολωμό, ακόμα και με τον Σαίξπηρ. Δίδαξε ως καθηγητής του Πανεπιστημίου Κρήτης, στο οποίο υπηρέτησε από την ίδρυσή του ως ο πρώτος καθηγητής της Νεοελληνικής Φιλολογίας. Πραγματοποίησε, άλλοτε μόνος του και άλλοτε σε συνεργασία με τη σύζυγό του, κ. Μάρθα Αποσκίτη, κριτικές εκδόσεις των κυριότερων έργων της κρητικής λογοτεχνίας.
Ο κ. Αλεξίου έχει τύχει σημαντικών διακρίσεων, (αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Commendatore της Ιταλικής Δημοκρατίας, επίτιμος διδάκτωρ των Πανεπιστημίων της Padova, της Κύπρου και των Αθηνών). Εχει τιμηθεί με τον τίτλο του επίτιμου δημότη Χανίων και τον Ιανουάριο θα ανακηρυχθεί επίτιμος δημότης Σητείας.
Ο κ. Φώτης Καφάτος, είναι ένας από τους σημαντικότερους βιολόγους παγκοσμίως. Σε ηλικία μόλις 25 ετών εξελέγη το 1965 βοηθός καθηγητή στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ. Το 1972, εξελέγη καθηγητής Βιολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών ενώ το 1978 εξελέγη καθηγητής και στο Χάρβαρντ. Για το διάστημα τεσσάρων περίπου ετών διατήρησε και τις δύο έδρες.
Το 1982 εγκατέλειψε το Πανεπιστήμιο Αθηνών χάριν του νεοσύστατου τότε Πανεπιστημίου Κρήτης, την μετάκληση του οποίου ευχαρίστως αποδέχθηκε. Ιδρυσε το 1982 το Ινστιτούτο Μοριακής Βιολογίας και Βιοτεχνολογίας του Ερευνητικού Κέντρου Κρήτης (του σημερινού Ιδρύματος Ερευνας Τεχνολογίας - ΙΤΕ) και διετέλεσε διευθυντής του μέχρι το 1993. Από τότε είναι γενικός διευθυντής του Ευρωπαϊκού Εργαστηρίου Μοριακής Βιολογίας, που εδρεύει στη Χαϊδελβέργη.
Εχει στο ενεργητικό του περισσότερες από τριακόσιες δημοσιεύσεις σε έγκυρα επιστημονικά περιοδικά και πολυάριθμες ανακοινώσεις σε συνέδρια ενώ συμμετέχει ή συμμετείχε σε σημαντικές διεθνείς επιτροπές από το Ελσίνκι ως την Σιγκαπούρη. Είναι μέλος Ακαδημιών των Επιστημών και από τις δύο πλευρές του Ατλαντικού. Εχει τιμηθεί από την Ακαδημία Επιστημών της Τσεχίας και από την Ακαδημία Αθηνών. Εχει ανακηρυχθεί επίτιμος διδάκτωρ της Ανωτάτης Γεωπονικής Σχολής Αθηνών και των Πανεπιστημίων Θεσσαλονίκης και Στρασβούργου και επίτιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου της Χαϊδελβέργης.
Ο κ. Καφάτος εργάστηκε για ν’ αποκτήσει το Πανεπιστήμιο Κρήτης μια σύγχρονη δομή, διαφορετική από εκείνη που είχαν τότε τα άλλα ελληνικά Πανεπιστήμια.
Κοινό γνώρισμα των κ.κ. Αλεξίου και Καφάτου, δεν είναι μόνο οι λαμπρές επιδόσεις στην επιστήμη, αλλά το υψηλό ήθος, η σεμνότητα και η έμπρακτη αγάπη τους για την γενέτειρά τους το Ηράκλειο, την Κρήτη και το Πανεπιστήμιό της.
Στις 25 Σεπτεμβρίου του 2003 ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. Κωστής Στεφανόπουλος, παρασημοφόρησε εξέχοντες Ελληνες και ξένους πολίτες για την συνεισφορά τους στην επιστήμη, τον πολιτισμό και την κοινωνία. Ανάμεσα στους εκλεκτούς ήταν οι κ.κ. Φώτης Καφάτος και Στυλιανός Αλεξίου.
Ωστόσο, μετά την ομόφωνη απόφαση της επιτροπής, οι δυο άνδρες θα βραβευθούν και πάλι μαζί αλλά αυτή την φορά από την γενέτειρά τους.
ΤΟ ΒΡΑΒΕΙΟ ΗΘΙΚΗΣ ΤΑΞΗΣ
Η θέσπιση του βραβείου ηθικής τάξης, δρομολογήθηκε έπειτα από σχετική πρόταση του πρώην δημάρχου και ευρωβουλευτή και ειδικού συμβούλου του δημάρχου για θέματα της Βικελαίας Δημοτικής Βιβλιοθήκης, κ. Μανόλη Καρέλλη.
Η θέσπιση του βραβείου στηρίζεται στην λογική ότι η Τοπική Αυτοδιοίκηση και οι άνθρωποι που την υπηρετούν επιτελούν τον προορισμό των για την βελτίωση των δημοτών των στον ηθικό, τον πνευματικό και τον πολιτιστικό τομέα και με άλλα μέσα που κρίνουν ως τα πιο πρόσφορα αλλά και με την προβολή των υποδειγμάτων προς μίμηση μεταξύ των οικιστών των περιοχών της ευθύνης των με την βράβευση όσων εξ αυτών κατέχουν τις υψηλότερες επιδόσεις και όσων αγωνίζονται τον καλό αλλά δύσκολο αγώνα της ολοκλήρωσής των. Η προβολή των υποδειγμάτων και η βράβευση ενεργεί εν προκειμένω παιδαγωγικά και δημιουργεί έναν υγιή ανταγωνισμό προς την σωστή κατεύθυνση, που δεν μπορεί να είναι διαφορετική από εκείνη της συνολικής ανόδου μιας ανθρώπινης κοινωνίας στον ηθικό, πνευματικό και πολιτιστικό τομέα.
Το βραβείο θα φέρει την ονομασία “η ιστορική πόλη του Ηρακλείου στα άξια τέκνα της” και θα απονέμεται κάθε χρόνο στον δημότη, στους δημότες ή σε Σωματείο ή τον Οργανισμό του Ηρακλείου που θα ξεχωρίζουν για τις επιδόσεις των στο ήθος, την αρετή, την επιστήμη και σε άλλους τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας και μετά από απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου που θα λαμβάνεται με την πλειοψηφία των τριών τετάρτων των μελών του μετά από αιτιολογημένη πρόταση του δημάρχου ή της επί τούτω ορισμένης επιτροπής.
Το βραβείο θα συνοδεύεται από ψήφισμα του Δημοτικού Συμβουλίου στο οποίο θα αναγράφεται η αιτιολόγηση της απόφασης για την απονομή του και από ένα μετάλλιο σε χρυσό με την παράσταση του σήματος της πόλης (γρύπας) στην μια όψη και με την φράση “η ιστορική πόλη του Ηρακλείου στο άξιο τέκνο της” (εδώ θα αναγράφεται το ονοματεπώνυμο του βραβευμένου ) στην άλλη.