Η γιορτή της μητέρας ήταν γνωστή από την αρχαιότητα , ως γιορτή της άνοιξης, κατά την οποία γιορταζόταν η Γαία, δηλαδή η Γη, που εθεωρείτο η μητέρα όλων των θεών και των ανθρώπων. Στις Ηνωμένες Πολιτείες είχε οριστεί από το 1865 η γιορτή αυτή να γιορτάζεται την 4η Κυριακή της Μεγάλης Σαρακοστής και αργότερα (1914) η δεύτερη Κυριακή του Μάη καθιερώθηκε διεθνώς , ως γιορτή της Μητέρας .
Στο παρελθόν με ένα λουλούδι, κομμένο από την εξοχή, μπορούσε κανείς να εκφράσει την αγάπη και το σεβασμό του προς αυτήν. Με την πάροδο όμως των ετών αυτήν την υποχρέωση την ανέλαβαν οι ανθοπώλες και το λουλούδι έγινε ανθοδέσμη και γλάστρα, πολλαπλασιάζοντας έτσι τα έσοδά τους.
Για τη μητέρα έχουν γραφτεί μέχρι τώρα και θα συνεχίσουν να γράφονται, πολλά ποιήματα και τραγούδια χωρίς να λείψουν και τα δικά μου γι’ αυτήν τη θεία μορφή. Όμως σήμερα θα δώσω ένα ποίημα του Γεράσιμου Μαρκορά γραμμένο το 1898 και τους στίχους ενός τραγουδιού του Φώτη Πολυμέρη , γραμμένους από τον ίδιο το 1947.
Στο ποίημά του ο Μαρκοράς , παρουσιάζει ένα άτομο που σ’ όλα τα στάδια της ζωής του, από τη γέννηση μέχρι και το θάνατό του, σε στιγμές καλές ή κακές, πάντα επικαλείται τη μάνα του:
Μάνα
Μάνα! Δε βρίσκεται λέξη καμία
να ‘χει στον ήχο της τόση αρμονία,
σαν ποιος να σ’ άκουσε με στήθος κρύο,
όνομα θείο;
Παιδί από σπάργανα ζωσμένο ακόμα
με χάρη ανοίγοντας γλυκά το στόμα
γυρνάει στον άγγελο που τ ’αγκαλιάζει
και μάνα κράζει
Στον κόσμο τρέχοντας ο νέος διαβάτης
πέφτει στ’ αγνώριστα βρόχια τσ’απάτης
και αναστενάζοντας Μάνα μου! Λέει.
Μάνα! Και κλαίει.
Της νιότης φεύγουνε τ’ άνθια κι η χάρη.
Τριγύρω σέρνεται με αργό ποδάρι,
ώσπου στην κλίνη του σα βαρεμένος,
πέφτει ο καημένος
Και πριν την ύστερη πνοή του στείλει
αργά ταράζονται τα κρύα του χείλη
και με το μάνα μου! πρώτη φωνή του,
πετάει η ψυχή του
Στο τραγούδι του Φώτη Πολυμέρη , που ο στιχουργός συναγωνίζεται τον ερμηνευτή, δηλαδή τον εαυτό του, χωρίς να ξέρω με βεβαιότητα ποιος υπερέχει, φαντάζεται ότι ο ίδιος φεύγει για την ξενιτιά και τον αποχαιρετά η μάνα του, ενώ εκείνος συλλογίζεται τι τραβάει κάθε μάνα για να μεγαλώσει τα παιδιά της. Δυστυχώς εκείνη πεθαίνει, ενώ αυτός βρίσκεται στα ξένα. Φαινόμενο σύνηθες .
Ο πόνος της μάνας
Τα χειλάκια της μανούλας πικραμένα
μου ‘παν ένα δείλι, άντε στο καλό
και τα μάτια της τα χιλιολατρεμένα
κλαίγαν λυπημένα κάτω στο γιαλό
Έφυγα μακριά της μες στην ξενιτιά
κι έμεινε μονάχη μες στα γηρατειά
Μα τα λόγια της τα τόσο πονεμένα
αντηχούν στ’ αυτιά μου σα μια προσευχή
και τα μάτια της τα χιλιολατρεμένα
τα ‘χω φυλαχτό μου μέσα στην ψυχή
Ρεφρέν
Μάνα, μια λεξούλα τόση δα μα πόσο βάθος κρύβει
μάνα, μπρος στο δικό σου τον καημό
κι ο πόνος το κεφάλι σκύβει
μάνα, πώς μεγαλώνεις τα παιδιά με πόσους πόνους
και φροντίδες!
Κι αυτά σ’ αφήνουν μια βραδιά,
με μόνη σου παρηγοριά,
τις αναμνήσεις και ρυτίδες
Η μανούλα δεν εκράτησε τον πόνο
και μια ωραία αυγούλα πριν ο ήλιος βγει
η ψυχή της εφτερούγισε και μόνο
μ’ άφησε να κλαίω, σε μια ξένη γη
Με θολή τη σκέψη και ψυχή βαριά,
βλέπω τα όνειρά μου τώρα ρημαδιά.
Σαν τα λόγια της τα τόσο πικραμένα
τα θυμούμαι πάντα, πώς μελαγχολώ!
και τα μάτια της τα τόσο λατρεμένα
που ‘χαν κλάψει τότε κάτω στο γιαλό
