Νέα αρχή

Ιστορίες που περνάνε τους ήρωες από τα ψέματα στην αλήθεια.

ΝΟ

Σκην.: Πάμπλο Λαρέν

Πρωτ.: Γκαέλ Γκαρσία Μπερνάλ, Αλφρέντο Κάστρο, Λούις Νιέκο, Αντονία Ζέγκερς

Το 1988 στη Χιλή, κάτω από τις διεθνείς πιέσεις για να νομιμοποιήσει το καθεστώς του, ο δικτάτορας Αουγούστο Πινοσέτ προκηρύσσει δημοψήφισμα κι ένας ταλαντούχος νεαρός διαφημιστής αναλαμβάνει την εκστρατεία του Όχι εκ μέρους των Αριστερών κομμάτων. Βασισμένη στο θεατρικό έργο «El Plebiscito» του χιλιανού Αντόνιο Σκαρμέτα, η ταινία εκτυλίσσεται στις πραγματικές ιστορικές συνθήκες που οδήγησαν τη Χιλή πίσω στη δημοκρατία μετά από 15 χρόνια δικτατορίας. Ένα πολιτικο-κοινωνικό δράμα που ανασυστήνει και μεταφέρει επιτυχημένα την ατμόσφαιρα της εποχής, χάρη στο κεντρικό φωτογραφικό του εύρημα, τον φροντισμένο σχεδιασμό παραγωγής, τις καλές ερμηνείες του καστ και μια πλοκή που φροντίζει να διασαφηνίσει τις διαφορετικές πλευρές του ζητήματος, αφήνοντας τον κεντρικό ήρωα να ακροβατεί ανάμεσα στη φαινομενικά επιπόλαιη επαγγελματική του αυτοπεποίθηση και τη σκληρή πολιτική πραγματικότητα. Αφενός λοιπόν, ο θεατής καλείται να εμπιστευτεί τον Ρενέ λόγω του ταλέντου και της τόλμης του, από την άλλη το πολιτικό κλίμα δεν ευνοεί την προσέγγιση εκείνος που επιχειρεί, αλλά τελικά αποδεικνύεται ότι διαθέτει καλύτερη αντίληψη της γενικής ατμόσφαιρας. Η αμφιθυμία που κάνει τον Ρενέ ενδιαφέροντα, είναι η ψυχραιμία που προκύπτει από την επαγγελματική του αυτοπεποίθηση, και με την οποία κατευνάζει τον προσωπικό φόβο του καθώς και την αμφισβήτηση που δέχεται συνεχώς από τον περίγυρο, ο οποίος βρίσκει τη μέθοδό του αφελή. Η τελική αντίδραση του Ρενέ μετά την ανακοίνωση του αποτελέσματος, επιβεβαιώνει ότι ίσως και να έβλεπε τη δουλειά του σοβαρότερα απ’ όλους, αφού μοιάζει να μη μπορεί να πιστέψει την αλλαγή που ήρθε. Περπατάει ανάμεσα στο πλήθος που ζητωκραυγάζει χωρίς να συμμετέχει, συγκρατώντας τη χαρά του που θέλει να βγει αλλά μοιάζει να χρειάζεται χρόνο για να πιστέψει πως είναι αλήθεια, σαν να μην τολμάει να χαρεί μόνο και μόνο για να μη συμβεί ακόμα μία πολιτική αυθαιρεσία που θα τον απογοητεύσει ξανά. Επίσης, το γεγονός ότι έχει μαζί του τον γιο του, μοιάζει να δηλώνει ότι εξαρχής η στρατηγική του πήγασε από μια οπτική ελπίδας κι αισιοδοξίας για χάρη του παιδιού του και όλων στην ηλικία του.

Ο Λαρέν εύστοχα επέλεξε να γυρίσει την ταινία με βιντεο-κάμερες, εξομοιώνοντας το δικό του σκηνοθετημένο υλικό με το αρχειακό τηλεοπτικό υλικό της εποχής το οποίο ενσωματώνεται στην πλοκή και ‘δένει’ πιο σφιχτά το ύφος της ταινίας με το θέμα της (που είναι βεβαίως μια τηλεοπτική καμπάνια), κάνοντας παράλληλα ένα σχόλιο για τον σπουδαίο ρόλο που παίζουν τα καταγραφικά μέσα και γενικότερα τα ΜΜΕ στον τρόπο με τον οποίο προσλαμβάνουμε το παρελθόν.



OBLIVION

Σκην.: Τζόζεφ Κοσίνσκι

Πρωτ.: Τομ Κρουζ, Όλγκα Κουριλένκο, Μόργκαν Φρίμαν, Άντρεα Ράισμπορο

Ο Τζακ είναι συντηρητής των γιγάντιων αντλιών νερού που τροφοδοτούν τις ανθρώπινες αποικίες σε άλλους πλανήτες, μετά από τον πυρηνικό πόλεμο με εξωγήινους που ισοπέδωσε τη Γη. Μια μέρα θα αιχμαλωτιστεί από τα εξωγήινα τέρατα που υποτίθεται ότι συνεχίζουν να απειλούν τις εγκαταστάσεις, και θ’ ανακαλύψει ότι η αλήθεια είναι πολύ διαφορετική.

Η δεύτερη μεγάλου μήκους ταινία του σκηνοθέτη ανήκει επίσης στο είδος της επιστημονικής φαντασίας, όπως και το «TRON: Legacy» που μας έδωσε το 2010. Αυτή εδώ μάλιστα βασίζεται στο ομώνυμο κόμικ που δημιούργησε ο σκηνοθέτης μαζί με τον Άρβιντ Νέλσον, και για άλλη μια φορά επιδεικνύει το λιτό, λεπτό γούστο του Κοσίνσκι στη δημιουργία φουτουριστικών κόσμων. Με ‘αναφορές’ σε γνωστές ταινίες του είδους, συχνή δράση και σεναριακές εκπλήξεις, η ταινία παραμένει διασκεδαστική, χωρίς όμως να συστήνει κάποια δική της συναρπαστική συνεισφορά στο είδος, με αποτέλεσμα να μοιάζει συνηθισμένη, παρόλη την προσπάθεια για το αντίθετο.

Οι διακριτικές γραμμές, οι γυάλινες επιφάνειες, οι στρογγυλεμένες γωνίες, τα γήινα χρώματα με επικράτηση του λευκού, όλα αποπνέουν την ευφυΐα και τεχνολογική πρόοδο ενός εξελιγμένου πολιτισμού. Το μεγαλύτερο προτέρημα της ταινίας όμως, ίσως περισσότερο κι από τις καθαρές εικόνες που στήνει ο Κοσίνσκι, είναι ο Κρουζ ο οποίος μεταδίδει στην ταινία τη στιβαρότητα, την αφοσίωση, την ενέργεια και την αυτοπεποίθησή του, πλαισιωμένος πάντα από εξαιρετικούς ηθοποιούς, που είτε αξιοποιούνται (η Ράισμπορο εξαιρετική ως πειθαρχημένη και ζηλιάρα συνεργάτρια), είτε απλώς διεκπεραιώνουν (ο Φρίμαν προσδίδει βαρύτητα σ’ έναν ηγετικό αλλά αδιάφορο ρόλο και η Κουριλένκο σε μια ακόμη παρουσία που συνδυάζει δυναμισμό με ευαισθησία χωρίς όμως ιδιαίτερη περιπλοκή).

Οι επιμέρους σκηνοθετικές και σεναριακές ιδέες, παραπέμπουν σε διάφορους άλλους τίτλους και συμβάσεις του είδους, όπως η «Μέρα ανεξαρτησίας» (η άφιξη στο Τετ), «Matrix» (οι κλώνοι), το «Star Wars» (τα κυνηγητά με το σκάφος του Τζακ), τα καθιερωμένα πια κατεστραμμένα τοπόσημα (στη συγκεκριμένη περίπτωση το Empire State Building) κτλ. Ωστόσο οι σκηνές δράσης είναι γυρισμένες και μονταρισμένες συμβατικά, ενώ η τελική λύση έρχεται σχετικά εύκολα, αφού παρά την υψηλή νοημοσύνη που τους καθιστά ικανούς να υποτάσσουν ολόκληρους πλανήτες, οι εξωγήινοι αδυνατούν να προλάβουν το σχέδιο του Τζακ.



ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΖΩΗΣ

DETACHMENT

Σκην.: Τόνι Κέι

Πρωτ.: Έιντριεν Μπρόντι, Σάμι Γκέιλ, Μάρσα Γκέι Χάρντεν, Κριστίνα Χέντρικς, Τζέιμς Κάαν, Λούσι Λιου, Μπλάιδ Ντάνερ

Ένα αναπληρωτής καθηγητής σ’ ένα κακόφημο αμερικανικό λύκειο, ο οποίος αντιμετωπίζει δύσκολες περιπτώσεις παιδιών μέσα κι έξω από την τάξη του.

Ένα σχολικό δράμα που από την πολλή αυτο-λύπηση ‘πνίγεται’ μέσα στο πρόβλημά του. Το φιλμ θέτει το σχολείο ως κοινό τόπο για τους χαρακτήρες του -καθηγητές/μαθητές- και εξερευνά προβλήματα που υπάρχουν στις προσωπικές κι επαγγελματικές ζωές εκατέρωθεν. Το ζήτημα είναι ότι από την αρχή η ταινία ‘βουτάει’ στον πεσιμισμό, τον οποίο εκφράζει μ’ ένα υπερβολικά ευέξαπτο και διδακτικό σενάριο, επιτηδευμένη φωτογραφία με ευρυγώνιους φακούς και απανωτά ζουμ, υπερβολικά νευρικό υποκριτικό ύφος, απλοϊκούς χαρακτήρες και καταστάσεις, και ένα καστ που στην πλειοψηφία του μένει αναξιοποίητο, με πιο ανεξήγητα παραμελημένους τη Χέντρικς και τον Κράνστον. Αξιοσημείωτη πάντως η 17χρονη ανερχόμενη Γκέιλ με την εύθραυστη νεανική ομορφιά και το νεύρο της, πλάι στον πολύ καλό Μπρόντι, ο οποίος προσπαθεί συνεχώς να αποστασιοποιηθεί απ’ όσα συναντά, προκειμένου να μη βουλιάξει βαθύτερα στην κατάθλιψη, κάτι που δεν είναι σίγουρο ότι καταφέρνει (τα ευρηματικά τελευταία πλάνα αναστατωμένων χώρων).



XIONATH

BLANCANIEVES

Σκην.: Πάμπλο Μπεργκέρ

Πρωτ.: Μακαρένα Γκαρσία, Μαριμπέλ Βερντού, Ντανιέλ Χιμένεθ Κάσο, Σοφία Ορία, Πέρε Πονσέ

Στη Σεβίλλη της δεκαετίας του ’20, η Καρμενσίτα είναι η κόρη ενός φημισμένου ταυρομάχου ο οποίος έμεινε ανάπηρος την εποχή που εκείνη γεννήθηκε. Στα παιδικά της χρόνια ήταν ‘αιχμάλωτη’ της μητριάς της, Ενκάρνα, η οποία όταν η Καρμενσίτα μεγαλώνει, τη διώχνει στο δάσος για να τη σκοτώσει. Η κοπέλα σώζεται από τους εφτά νάνους ταυρομάχους, μαζί με τους οποίους γίνονται η πιο φημισμένη ομάδα ταυρομάχων στην Ισπανία. Η Ενκάρνα όμως συνεχίζει να τη μισεί και την ακολουθεί για να τη σκοτώσει οριστικά. Ασπρόμαυρη και ‘βωβή’ παραλλαγή του γνωστού λαϊκού γερμανικού παραμυθιού της «Χιονάτης», που κατέγραψαν οι αδελφοί Γκριμ τον 19ο αιώνα. Τεράστια καλλιτεχνική επιτυχία στην Ισπανία, όπου κέρδισε 10 βραβεία Goya, δηλαδή τα εθνικά κινηματογραφικά βραβεία της χώρας. Στον απόηχο του «The artist» (Μισέλ Χαζαναβίσιους, 2011), πρόκειται για ακόμα μία ταινία γυρισμένη στο ύφος του βωβού κινηματογράφου, εμπνευσμένη από ένα παραμύθι που μεταφέρεται στον κινηματογράφο για τρίτη φορά μέσα σ’ έναν χρόνο, συμπεριλαμβανομένων των δύο πρόσφατων χολιγουντιανών διασκευών του.

Σύμφωνα με τον Μπεργκέρ, το σχέδιο προετοιμαζόταν 8 χρόνια πριν καταφέρει να γυριστεί. Το ύφος υιοθετεί τις αναγνωρίσιμες συμβάσεις της βωβής περιόδου, όπως το τετράγωνο κάδρο, το ασπρόμαυρο φιλμ, η απουσία ομιλίας και οι επεξηγηματικοί μεσότιτλοι. Όμως για την ακρίβεια, η ταινία δεν είναι ούτε ακριβώς ασπρόμαυρη, ούτε ακριβώς βωβή. Όπως και το «The artist», γυρίστηκε έγχρωμη και αποχρωματίστηκε εκ των υστέρων, κάτι που βεβαίως είναι δύσκολο να το διακρίνει κανείς αν δεν είναι ειδικευμένος τεχνικός. Επίσης, οι διάλογοι και οι ήχοι περιβάλλοντος λείπουν, αλλά η μουσική τους υποκαθιστά άψογα, κατευθύνοντας την προσοχή και τα συναισθήματα του θεατή, με τη συνεχή παρουσία της και τα έξυπνα μοτίβα της (π.χ. το αντίστοιχο για τον κόκορα κτλ.). Μια ταινία γρήγορη, έξυπνη, αστεία, τρυφερή, και μ’ ένα τέλος που εύστοχα επιλέγει να μη συμβιβαστεί με την ευκολία για την οποία προδιαθέτει η ιστορία.



ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΒΟΛΗ ΤΟΥ LITTLE LAND

Ας μου επιτραπεί μια μικρή διόρθωση στην αγαπητή κ. Αλίκη Καλλέργη, η οποία στο χθεσινό της κείμενο για την προβολή του «Little land» του Νίκου Νταγιαντά στον Κοινωνικό Χώρο των Ιδρυμάτων Καλοκαιρινού το προηγούμενο Σάββατο, ανέφερε ότι την προβολή διοργάνωσα εγώ προσωπικά, κάτι που δεν ισχύει. Για την ακρίβεια, η προβολή διοργανώθηκε από τη Νέα Κινηματογραφική Λέσχη Ηρακλείου, με την ισότιμη συνεργασία και των 7 μελών του διαχειριστικού συμβουλίου της, ανάμεσα στα οποία και εγώ. Μια εκδήλωση, η μεγάλη επιτυχία της οποίας οφείλεται στο θερμό και συστηματικό ενδιαφέρον της κ. Καλλέργη και όλων των σινεφίλ της πόλης, τους οποίους ευχαριστούμε πολύ.