Λίγο πριν ολοκληρωθεί, το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης μοιάζει να ακυρώνει τον ίδιο του τον σκοπό.
ΜΙΚΡΟΤΗΤΕΣ
Όλα ξεκίνησαν τον περασμένο Νοέμβριο, στη διάρκεια του 53ου Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, όταν η διοργάνωση αποφάσισε μονομερώς και αιφνιδίως να μην επιτρέψει στην Πανελλήνια Ένωση Κριτικών Κινηματογράφου (Π.Ε.Κ.Κ.) να απονείμει το δικό της βραβείο, όπως συνηθιζόταν από το 1976. Η Π.Ε.Κ.Κ. διαμαρτυρήθηκε δημοσίως και κατά τη γνώμη μας δικαιολογημένα. Μιλώντας με απολύτως θεσμικούς όρους, το φεστιβάλ από τη μεριά του βεβαίως και έχει το δικαίωμα να επιλέγει ποιούς περιλαμβάνει στις εκδηλώσεις του και ποιούς όχι. Στη συγκεκριμένη περίπτωση όμως, το ζήτημα δεν είναι αν η Π.Ε.Κ.Κ. δικαιούται ή όχι να συμμετέχει στις βραβεύσεις του θεσμού, κάτι που εξάλλου λόγω των ιστορικών δεσμών της ένωσης με το φεστιβάλ, είναι συζητήσιμο. Το ζήτημα ήταν ότι η απόφαση αυτή λύθηκε μονομερώς ενώ η διοργάνωση βρισκόταν σε εξέλιξη και επιβλήθηκε στην ένωση χωρίς να της αφήνει περιθώρια διαλόγου.
Στην τελετή βράβευσης, ο συντάκτης της λαρισαίας εφημερίδας Ελευθερία και μέλος της Π.Ε.Κ.Κ. Νίκος Αλέτρας- Αρτινός, ανεβαίνοντας στη σκηνή ως μέλος της επιτροπής FIPRESCI του 53ου φεστιβάλ για να απονείμει ένα από τα βραβεία, σχολίασε από το μικρόφωνο την απόφαση αποκλεισμού της ένωσης, κάτι που βεβαίως δεν άρεσε καθόλου στη διεύθυνση της διοργάνωσης. (Για όσους δε γνωρίζουν, η FIPRESCI είναι η Διεθνής Ομοσπονδία Κριτικών Κινηματογράφου, με επιτροπές βράβευσης σε πολλά φεστιβάλ ανά τον κόσμο. Στα ελληνικά φεστιβάλ, οι επιτροπές της αποτελούνται από τέσσερις ξένους κριτικούς κι έναν έλληνα, μέλος της Π.Ε.Κ.Κ.).
Φτάνοντας στον Μάρτιο, το 15ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ ξεκίνησε κανονικά, και ξαφνικά προχθές μαθαίνουμε ότι οι διοργανωτές δεν έχουν συμπεριλάβει στους προσκεκλημένους κριτικούς τον κ. Αλέτρα-Αρτινό, γεγονός που μοιάζει κάτι παραπάνω από σύμπτωση ή ακούσιο λάθος. Η ένωση εξέδωσε την παρακάτω ανακοίνωση: “Για τις ‘ενοχλητικές’ δηλώσεις του στην τελετή λήξης τον περασμένο Νοέμβριο, ο Νίκος Αλέτρας-Αρτινός, μέλος της Πανελλήνιας Ένωσης Κριτικών Κινηματογράφου (Π.Ε.Κ.Κ.) και της Διεθνούς Ένωσης Κριτικών Κινηματογράφου (FIPRESCI), τιμωρείται τώρα με ποινή αποκλεισμού από το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης. Εκφράζουμε την αμέριστη συμπαράστασή μας στο πρόσωπο του δημοσιογράφου - κριτικού, αποδοκιμάζοντας τη φασίζουσα νοοτροπία και την κατάχρηση εξουσίας εκ μέρους του καλλιτεχνικού διευθυντή του φεστιβάλ. Σημάδι των καιρών, ν’ ακρωτηριάζεται η δημοκρατία σε θεσμούς πολιτισμού. Εύκολα επιλέγεις ταινίες με θέμα τα ανθρώπινα δικαιώματα, δυσκολεύουν όμως τα πράγματα εκτός οθόνης. Καλούμε τις δημοσιογραφικές ενώσεις και την κινηματογραφική κοινότητα να πάρουν θέση, τους δε αρμοδίους ν’ αναλάβουν τις ευθύνες τους.”
Ως μέλος της Π.Ε.Κ.Κ., θα ήθελα από ‘δω να εκφράσω κι εγώ συμπαράσταση στον συνάδελφο που αποκλείστηκε, και να καταδικάσω την αδικαιολόγητη και απαράδεκτη τακτική του φεστιβάλ, να εμποδίζει ν’ ακουστούν οι φωνές που το επικρίνουν, ειδικά όταν οι προηγούμενες διοικήσεις του, δεν εμπόδισαν ποτέ την ένωση να τους ασκήσει κριτική από το βήμα του «Ολύμπιον». Το ζήτημα δεν αφορά βεβαίως μόνο τους κριτικούς που συμμετέχουν στην ένωση αλλά και όσους βρίσκονται έξω απ’ αυτή. Δεν πρόκειται για μια συντεχνιακή ή προσωπική διαμάχη, αλλά για μια καταφανή παράβαση των δικαιωμάτων ελευθερίας λόγου των κριτικών και αψυχολόγητη έλλειψη ανεκτικότητας από έναν πολιτιστικό θεσμό με το κύρος και τη διεθνή εμβέλεια του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης.
