Του Γιάννη Ζωράκη

Οι άνεργοι δίπλα μας, ζητούν δουλειά!

Καθημερινές ιστορίες και ανθρώπινα δράματα στα χρόνια της κρίσης

«Οι άνεργοι δεν είναι επαίτες. Το μόνο που ζητούν είναι δουλειά».

Μʼ αυτή τη φράση η Ζαχαρένια Γιανναράκη, περιγράφει μια από τις πιο δύσκολες στιγμές της ανεργίας.

Ως μέλος του Συλλόγου Ανέργων νομού Ηρακλείου έχει δει κι έχει βιώσει καταστάσεις σκληρές και μια πραγματικότητα που στον καιρό της κρίσης γίνεται όλο και πιο γκρίζα. Με γλώσσα σκληρή περιγράφει καθημερινές καταστάσεις που φέρνουν την κοινωνία στα όρια της, δίνοντας απαντήσεις στα πιο απλά ερωτήματα του κόσμου. Οι απαντήσεις όμως φωτίζουν στιγμές και σκηνές πόνου, εξαθλίωσης και καθημερινής μάχης για τη ζωή.

Ερ.: Πώς ξεκίνησε θεωρείτε αυτή η κατάσταση με τους ανέργους; Ποια είναι η κύρια αιτία της ανεργίας;

Απ.: Η κατάσταση ξεκίνησε μέσα στην κρίση και τις πάρα πολλές απολύσεις που έγιναν. Όταν καθημερινά χάνουν τη δουλειά τους 1.450 άνθρωποι καταλαβαίνετε πώς υπάρχει τεράστια έξαρση. Πολλοί έμειναν άνεργοι διότι επιχειρήσεις είτε έκλεισαν, είτε προχώρησαν σε μειώσεις προσωπικού λόγω κρίσης και πάρα πολλοί ακόμα έμειναν χωρίς δουλειά, μετά την κατακόρυφη πτώση των κατασκευών και της οικοδομής.

Ερ.: Αυτοί οι άνθρωποι βοηθούνται από κάπου;

Απ.: Οι άνεργοι είμαστε κοινωνικά περιθωριοποιημένοι από την Πολιτεία, αλλά φορολογικά ισότιμοι με όλους τους πολίτες. Και δεν υπάρχει καμία βοήθεια από πουθενά, πέρα από το βοήθημα του Κράτους τον πρώτο χρόνο, αν και εφόσον βέβαια ο άνεργος πληροί τα κριτήρια που έχουν γίνει ακόμα πιο αυστηρά. Ειδικά για τους μακροχρόνια ανέργους υπάρχει ένα βοήθημα 250 ευρώ γιʼ αυτούς που είναι πάνω από 46 ετών κι είχαν ένα χρόνο εργασίας κι ένα χρόνο ταμείο. Όμως οι περισσότεροι άνεργοι δεν είναι επιδοτούμενοι και γενικά είναι εντελώς απροστάτευτοι από το Κράτος.

Ερ.: Και πώς τα βγάζει κανείς πέρα μέσα από αυτή την κατάσταση;

Απ.: Ο άνεργος πρέπει να απαντάει καθημερινά σε διλήμματα. Ειδικά ένας άνεργος με παιδιά έχει το δίλημμα αν θα πληρώσει τη Δ.Ε.Η. για να έχει ρεύμα στο σπίτι του ή αν θα αγοράσει φαγητό για τα παιδιά του και θα μείνει στο σκοτάδι. Τα κομμένα ρολόγια της Δ.Ε.Η. ειδικά στο Ηράκλειο έχουν αυξηθεί κατακόρυφα. Πώς προέκυψε αυτό; Υπάρχει πάρα πολύς κόσμος που δεν μπορεί να πληρώσει. Που ζει την ανεργία και που είναι πολυτέλεια γιʼ αυτόν να έχει χρήματα για να μην του κόψουν το ρεύμα.

Ερ.: Η Δ.Ε.Η. είναι η μόνη δυσκολία;

Απ.: Η Δ.Ε.Η. είναι μία από τις δυσκολίες. Σκεφτείτε έναν άνεργο που θέλει να εργαστεί τώρα που ανοίγει η τουριστική περίοδος και πρέπει να πάει να τον δουν σε ένα ξενοδοχείο στη Χερσόνησο για παράδειγμα. Δεν έχει ούτε τα χρήματα για εισιτήριο να φτάσει στο ξενοδοχείο με το λεωφορείο και νʼ αφήσει ένα βιογραφικό. Αν αρρωστήσει δεν έχει τα χρήματα να πάρει ένα ταξί να πάει στο νοσοκομείο. Και την ίδια στιγμή ο άνεργος φορολογείται με βάση την κλίμακα του ελεύθερου επαγγελματία. Δε γίνεται όμως το Κράτος να μας τιμωρεί γιατί επιβιώνουμε.

Ερ.: Ναι, αλλά δεν μπορεί να είναι όλοι οι άνεργοι έτσι. Υπάρχουν και κάποιες περιπτώσεις κάπως καλύτερες. Όλοι ζουν σʼ αυτή την εξαθλίωση;

Απ.: Όχι. Δεν είναι όλοι ίδιοι ούτε ζουν όλοι τα ίδια προβλήματα. Υπάρχουν πολλές και διαφορετικές περιπτώσεις. Υπάρχουν περιπτώσεις που βοηθιούνται από την οικογένεια τους, περιπτώσεις που δεν έχουν χάσει τη δουλειά τους όλα τα μέλη, αλλά και περιπτώσεις που είχαν κάποια χρήματα στην άκρη για μια δύσκολη στιγμή, η οποία ήρθε με την ανεργία. Και για να ξεκαθαρίσουμε κάτι. Μεγάλη είναι και η βοήθεια των φορέων που με την αλληλεγγύη τους στηρίζουν. Άλλα όταν βλέπετε τόσες ουρές για μια τσάντα τρόφιμα το θεωρείτε τυχαίο; Δεν είναι. Ο κόσμος πεινάει και δεν έχει πραγματικά ούτε ένα πιάτο φαγητό στο σπίτι. Όμως πρέπει να ξεκαθαρίσουμε κάτι. Οι άποροι δεν είναι επαίτες. Το μόνο που ζητούν είναι μια δουλειά. Κι από κει και πέρα παλεύουν με ότι έχουν και όσα χρήματα είχαν καταφέρει να μαζέψουν. Όμως για πόσο καιρό μπορεί να συνεχιστεί αυτό κι ως πού φτάνουν τα χρήματα;

Ερ.: Ποιο είναι το πιο σκληρό πράγμα που έχετε βιώσει είτε εσείς είτε κάποιος άλλος άνεργος;

Απ.: Τη σκληρότητα της κοινωνίας και του Κράτους. Έχει τύχει να υπάρξει άνθρωπος που να διαμαρτυρηθεί σε άνεργο γιατί η πολιτεία του ζητά επίδομα αλληλεγγύης, προκειμένου να καλύψει τις ανάγκες των ανέργων. Κι αυτό είναι ότι πιο σκληρό μπορεί να συμβεί. Εκτός από αυτό, το ίδιο σκληρή είναι η στάση των πολιτικών. Δεν θέλω να κατηγορήσω κανένα προσωπικά γιατί θα είναι άδικο. Όμως οι πολιτικοί μιλούν για την ανεργία και δεν ξέρουν ούτε μπορούν να καταλάβουν πόσο δύσκολη και σκληρή είναι. Είναι μια λέξη που έχουν δει στο λεξικό και δεν την έχουν βιώσει. Άρα δεν μπορούν να πάρουν σωστά μέτρα και γιʼ αυτή, όπως και δεν παίρνουν. Εμείς τους καλούμε να έρθουν να μας επισκεφθούν στο σύλλογο. Να δουν από κοντά τα προβλήματα, να καταλάβουν τι πραγματικά συμβαίνει και μετά να πάρουν μέτρα. Γιατί όσο δεν υπάρχει δουλειά, όσο δεν βρίσκουν εργασία οι άνεργοι είμαστε όλοι εν δυνάμει εξαθλιωμένοι.

Ερ.: Ποιο είναι το πιο δύσκολο πράγμα να αντιμετωπίσει κανείς μέσα στην ανεργία;

Απ.: Τα παιδιά. Αυτό είναι το δυσκολότερο. Ο μεγάλος θα καταλάβει, θα παλέψει, θα ψάξει κάποιον να του συμπαρασταθεί. Τα παιδιά όμως δεν καταλαβαίνουν γιατί πρέπει να στερούνται βασικά πράγματα. Γιʼ αυτό και έχουμε πάρα πολλές περιπτώσεις βίας μέσα στα σχολεία, πάρα πολλές περιπτώσεις κατάθλιψης. Τα παιδιά κάπου ξεσπούν. Κι όσο κι αν προσπαθούν οι γονείς να κρύψουν τα προβλήματα, δεν είναι καθόλου εύκολο.

Ερ.: Ο κόσμος πώς αντιμετωπίζει τους ανέργους; Υπάρχει κατανόηση;

Απ.: Κοιτάξτε...υπάρχουν αρκετοί φορείς που βοηθούν και θέλουν να συμπαρασταθούν. Αρκετοί άνθρωποι που στηρίζουν την κατάσταση, είτε με τρόφιμα, είτε με ρούχα, είτε με φροντίδα.

Όμως ο άνεργος χρειάζεται πράγματα καθημερινά. Έχετε σκεφτεί ποτέ ότι πέρα από το φαγητό, οι άνεργοι χρειάζονται είδη καθαριότητας, πρώτης ανάγκης και γενικά υγιεινής; Υπάρχει κόσμος που σκέφτεται ακόμα και το πότε θα κάνει μπάνιο κυριολεκτικά, αφού δεν ξέρει αν θα έχει τα χρήματα να πληρώσει τη Δ.Ε.Η. για το ρεύμα που έκαψε το θερμοσίφωνο. Την ίδια στιγμή, υπάρχουν πολλοί φορείς που δημιουργούν Κοινωνικά Ιατρεία και Φαρμακεία. Πολύ καλή ενέργεια και πάρα πολύ σωστή. Αλλά κάντε έναν κόπο να δείτε τι δικαιολογητικά χρειάζονται για την ένταξη στα κοινωνικά ιατρεία ή φαρμακεία. Ακόμα και για να σε δεχτούν εκεί είναι ένας Γολγοθάς για έναν άνεργο που δεν έχει την πολυτέλεια της μετακίνησης.

Ερ.: Φαντάζομαι ότι μέσα στις δυσκολίες που υπάρχουν πρέπει να γίνουν κάποιες περικοπές στα πάντα. Ποιο είναι το πρώτο πράγμα που χάνει ένας άνεργος; Τι κόβει πρώτα για παράδειγμα;

Απ.: Το πρώτο πράγμα που χάνει ο άνεργος είναι η ελπίδα. Δεν έχει ελπίδα για το αύριο, ούτε ελπίδα για να προχωρήσει. Κι αλλάζει η ζωή του από τη μια στιγμή στην άλλη. Για κάθε άνθρωπο που εργάζεται, στη σκέψη του είναι να μπορέσει να αντεπεξέλθει στα έξοδα του μήνα. Για κάθε άνεργο η πρώτη σκέψη του το πρωί είναι αν θα βρει φαγητό να φάει κι αν θα έχει ρεύμα μέχρι την επόμενη ημέρα για να μπορέσε\ι να ζει και να ζεσταίνεται. Δε συζητάμε για το σούπερ μάρκετ ή τα ρούχα καθόλου. Ακόμα και το έξοδο του φούρνου και του φρέσκου ψωμιού καθημερινά γίνεται πολυτέλεια. Οι περικοπές γίνονται ακόμα και στα 50 λεπτά του ευρώ. Είναι πολλοί άνεργοι μάλιστα, που χαριτολογώντας λένε «μας λείπουν 95 λεπτά για να έχουμε ένα ευρώ στην τσέπη σήμερα».