Επιτέλους ν’ακούσουμε και κάποια ευχάριστα νέα από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης. Αμέσως μετά τη συνάντηση της εδώ τρόικας που συμφώνησε για συντονισμό και κοινό βηματισμό ήρθαν και τα υπόλοιπα ευχάριστα νέα, αφού η εκταμίευση της δόσης των 34,3 δισεκατομμυρίων ευρώ ήταν γεγονός.
Έτσι η χώρα μας αξιολογήθηκε από τον οίκτο STANDARD & POOR’S κατά 6 βαθμίδες στέλνοντας θετικό σήμα για το μέλλον της οικονομίας, η ναυτιλία μας βρίσκεται στη δεύτερη θέση παγκοσμίως, μια παγκόσμια υπερδύναμη, ένεση ρευστότητας 500 εκατομμυρίων ευρώ μήπως και τρίξουν οι εξαγωγές και τέλος επενδύσεις 1,4 δισεκατομμυρίων ευρώ άμεσα για την ενίσχυση της αγροτικής οικονομίας. Αντίο φτώχεια και μιζέρια λοιπόν και ας κρατήσουν οι χοροί, όπως λέει και το τραγούδι. Εμπρός λοιπόν αγρότες! Και σεις καταναλωτές αποχαιρετήστε το λάδι Τηνυσίας, τις βανίλιες Αργεντινής, τα λεμόνια Χιλής, τις ντομάτες Σκοπίων, τις πατάτες Μαρόκου καθώς και τους ασκορδουλάκους ιδίας προέλευσης... Δικαιλογημένα λοιπόν τα γλέντια και οι χοροί, με την διαφορά ότι δεν θα είναι ανακτορικοί, όπως οι χοροί εκείνης της περασμένης εποχής.
Τέτοιες μέρες λοιπόν...
Ο χορός κάθε Πρωτοχρονιά στα ανάκτορα ήταν καθιερωμένος και αποτελούσε βέβαια το σημαντικότερο κοσμικό γεγονός εκείνα τα χρόνια στην Αθήνα. Μ’αυτό το χορό άνοιγε η χορευτική περίοδος, που συνεχιζόταν με μεγαλύτερη ένταση τις Απόκριες και έφτανε να λήγει λίγο πριν απ’ το Πάσχα, όπως συμβαίνει και σήμερα, που πολλοί αποκριάτικοι χοροί, ελλείψει αιθουσών, δίνονται κατά την περίοδο της σαρακοστής.
Ηταν έθιμο τότε στο χορό των ανακτόρων να κάνουν την πρώτη τους εμφάνιση στον κόσμο και οι νεαρές Αθηναίες, θυγατέρες επωνύμων οικογενειών, που βέβαια με πολλή αγωνία περίμεναν εκείνη την ημέρα, γιατί μπορεί να ήταν καθοριστική για την περαιτέρω ζωή τους.
Επίσημος προσκεκλημένος πολλές φορές στους χορούς αυτούς ο μεγάλος σατιρικός μας ποιητής Γιώργος Σουρής. Τι και τιδεν έβλεπε το μάτι του και φυσικά πάντα επίκαιρος και καυστικός με τα ποιήματά του, τα μοναδικά και ανεπανάληπτα σε σάτιρα.
Ο Σουρής ήξερε πως για να ραφτούν οι τουαλέτες των κυρίων είχαν διατεθεί μεγάλα χρηματικά ποσά, είχαν γίνει αιματηρές οικονομίες από άλλες δαπάνες ίσως και απαραίτητες γι’αυτό και πρόσθετε σε κάποιο σημείο τους εξής στίχους:
“Τάχα πόσα πορτοφόλια γυμνώθηκαν αχαμνά
για να δης τα κρέατά των και τα κόλλαλα γυμνά;”.
Ηταν οι παρατηρήσεις του πιπεράτες για τα όσα έβλεπε στο χορό και δεν δίσταζε να κάνει και κάποιες τολμηρές αναφορές:
“Για κύτταξε πρωτόβγαλταις! να κι ένα μικρουλάκι,
μα βλέπεις και σ’ αυτό κοντά
κι άλλα φυντάνια προφαντά
που τρώγονται, βρε Φασουλή, και με το κοκκαλάκι”.
Για τη μανία των παρευρισκομένων στις δεξιώσεις μετά φαγητού να πέφτουν ως ακρίδες στο πιάτο, ο Σουρής δεν παρέλειψε να κάνει την αναφορά του. Άλλωστε ήταν κάτι που το ζούσε, το έβλεπε, όπως το ζουν και το βλέπουν όλοι και σήμερα:
Στο σουπέ ριχτήκαν όλοι, Περικλέτο μου βαρώνε,
που θαρρείς οι μυστερήδες ένα χρόνο πως δεν τρώνε
και προσμένουν με λαχτάρα τη δευτέρα του Γενάρη,
στα φαγιά των Ανακτόρων να χυμίζουνε σαν γλάροι”.
Ανάλογες είναι και οι περιγραφές του Γιώργου Σουρή για τα διάφορα χορευτικά ζευγάρια τα οποία διακρίνονται στους χορούς. Τον εντυπωσιάζουν όλες και όλα, τίποτα δεν αφήνει ασχολίαστο, φυσικά με το δικό του χιούμορ. Περιγράφει τους παρευρισκόμενους στο χορό.
Αρχίζει από Βασιλική οικογένεια, πηγαίνει στους Αυλικούς, μετά στο υπουργικό συμβούλιο, τους πρεσβευτές, τους εκπροσώπους του στρατού και του ναυτικού με τις ολόχρυσες στολές τους και τα “τρικαντά” και καταλήγει σε άλλες προσωπικότητες που αξίζει να τις δούμε μέσα απ’ τους στίχους του Σουρή:
“Ην δε γιατρός Σακόρραφος ευθυτενής και ντούρος,
και φυντανάνια στο χορό διέκρινα καινούργια.
Κι ο Σάββας ήτο της Αυλής κι ο μαιευτήρ ο Λούρος,
που σε παλάτια πηλαλεί σαν έχουν γεννητούρια”.
Φυσικά ο Σάββας εκείνης της εποχής, δεν έχει καμία σχέση με τον γράφοντα. Και ο Σουρής συνεχίζει:
“Και μέσα στο Γραφείο μ’ επήγαν του Μερκάτη,
που τωρ’ Αυλάρχης είναι στου τύπου το γεινάτι,
κι ο Χατζηδάκις ήτο παρών στην εσπερίδα...
σε μπάλους Ανακτόρων πρώτη φορά τον είδα.
Όμως ο Μιστριώτης θυμόνει, στραβοσκέλη,
γιατί τον Χατζηδάκι με γιώτα δεν τον θέλει.
Μα κι ο Πρύτανις παρέστη βάρος αλυσίδων αίρων
και στον μπάλο, γλαύκα φέρων.
Ητο κι ιπποτών πληθύς, Άθως, Άραμις και Πόρθος,
κι έκτακτα σουπέ λιμάρη,
που του ρίχτηκαν σαν γλάροι,
έτρωγες και καθιστός, περιδρόμιαζες κι ολόρθος”.
Πολλά όμως άλλα ενδιαφέροντα τον απασχολούν και φυσικά τα σχολιάζει χωρίς να διστάζει:
“Ηλθαν λοιπόν οι Βασιλείς
κι οι μεγιστάτες της Αυλής.
Πρίγκηπες και Πριγκήπισσαις με λούσα και με κάλλη,
κι ο βασιλεύς εχόρεψε με την Μαυρομιχάλη,
Ο Πρίγκηψ ο Νικόλαος την Άννα του Λεβίδη,
μια των πρώτων δεσποινών φορέματος λευκού,
μα κι η Σταΐκου τρε ζολί, και μια σαν σανίδι
χορεύει μ’ένα κύριον κομψόν του Ναυτικού”.
Τελικά από τους Γερμανούς και φυσικά τις Γερμανίδες η χώρα μας δεν μπορεί ν’ απαγκιστρωθεί. Είναι φαίνεται αυτή η μοίρα της Ελλάδας.
Κάποιες όμως εντυπωσιακές υπάρξεις της Αρίας Φυλής στο χορό δεν άφηναν τον Σουρή αδιάφορο, ειδικά όταν δεν συνοδεύονταν από καβαλιέρους...
“Παράδεισος-εδώ ψυχή δεν φαίνεται καμμία,
εδώ κανένας θόρυβος, τα πάντα ερημία.
Οι Γερμανίδες οι ξανθές, ακίνητες κολώνες,
με τα γλυκά των όργανα διασκεδάζουν μόνες·
κι εν μέσω τόσης ηδονής και θέας τερπνοτάτης,
προστάζει κάποτε νερό ρωμαντικός πελάτης”.
Οι χοροί στο Ηράκλειο ήταν πολύ διαδεδομένοι. Μετά την Πρωτοχρονιά με την κοπή της πίτας και στη συνέχεια τους αποκριάτικους χορούς.
Έντονες οι κοσμικές αναμνήσεις των παλιών Καστρινών, με ταγκό, μπόλκα, βαλς, φοξ -τροκ, τσα-τσα, ρούμπα και εκείνες οι ατέλειωτες καντάδες τις πρωινές ώρες. Όλα με γούστο, με απίστευτη λεπτότητα και πολύ κέφι. Συχνά είχαμε και καλαματιανό χορό, χανιώτικο και πηδηχτό. Τίποτα το αντιαισθητικό, όλα εν τάξει και ισορροπημένα. Μια ιδιαίτερη οικογενειακή και φιλική ζεστασιά...
Έτσι όπως άρμοζε στο κοσμικό Ηράκλειο του παλιού καιρού!
Και όπως θα μας έλεγε και ο αείμνηστος χρονογράφος Αριστοτέλης Γραμματικάκης, ένας από τους πιο γνήσιους Καστρινούς αλλά και εκφραστές εκείνης της όμορφης εποχής...
“Πρέπει ακόμα να σημειωθεί πως η ίδια αξιοπρέπεια που κρατούσε στους χορούς διετηρείτο και τις πρωινές ακόμα ώρες όταν, υπό την επήρειαν του οινοπνεύματος, οι παρευρισκόμενοι το ‘ριχναν στο τραγούδι:
Μπάρμπα Γιάννη με τις στάμνες
και με τα κανάτια σου
να χαρείς τα νιάτα σου”.
Δεν μπορούσε να γίνει και διαφορετικά... Αυτό ήταν εξάλλου, μαζί με το “γιλεκάκι που φορείς”, από τα πιο αγαπημένα κοσμικά τραγούδια της εποχής εκείνης!
