Καινούρια χρονιά με μια ιστορία ελπίδας.

THE IMPOSSIBLE

Σκην.: Χουάν Αντόνιο Μπαγιονά

Πρωτ.: Ναόμι Γουότς, Τομ Χόλαντ, Γιούαν Μαγκρέγκορ, Σάμιουελ Τζόσλιν, Όουκλι Πέντεργκαστ

Η αληθινή ιστορία μιας οικογένειας βρετανών τουριστών που έπεσε θύμα του τσουνάμι κατά τις διακοπές της στην Ταϊλάνδη τα Χριστούγεννα του 2004. Τη στιγμή που το κύμα χτύπησε την ακτή, ο Χένρι και η Μαρία με τα τρία παιδιά τους βρίσκονταν στην πισίνα του ξενοδοχείου τους, με αποτέλεσμα τα νερά να τους παρασύρουν και να τους χωρίσουν. Έτσι ξεκινά η προσπάθειά τους να επιβιώσουν και να επανενωθούν.

Ένα εξαιρετικά ρεαλιστικό και συγκινητικό δράμα επιβίωσης που καταφέρνει να απεικονίσει την καταστροφή με εντυπωσιακή αληθοφάνεια, προτάσσοντας όμως την ανθρώπινη διάστασή της, που είναι ο αποχωρισμός των ανθρώπων από τους αγαπημένους τους. Η κεντρική ιδέα του φιλμ, την οποία υπηρετούν τα εφέ και η πλοκή είναι ότι το τσουνάμι πάνω απ’ όλα κατέστρεψε, διέλυσε, χώρισε ζωές, και το σπουδαιότερο διακύβευμα είναι τώρα αυτές να καταφέρουν να επανενωθούν χάρη στην αγάπη που τους συνδέει και τους δίνει νόημα να υπάρχουν.

Ο Μπαγιονά αποφεύγει τον στόμφο που θα περίμενε κανείς από μια αντίστοιχη χολιγουντιανή απεικόνιση (βλ. Ρόλαντ Έμεριχ) και χρησιμοποιεί τα εφέ μόνο όσο του χρειάζεται ώστε να κάνει ξεκάθαρο τον αντίκτυπο της καταστροφής στις ζωές των ανθρώπων. Η λεπτομερής επιμονή με την οποία η κάμερα παρακολουθεί την πορεία της Μαρίας και του Λούκας μέσα στα ορμητικά νερά χωρίς να νιώθει την ανάγκη να μας μεταφέρει αλλού και χωρίς τη συνοδεία πομπώδους μουσικής, φανερώνει την οικονομία και τη σαφήνεια του στόχου του σκηνοθέτη, ο οποίος μέσα από τη δοκιμασία των ηρώων του μιλάει και για όλους τους υπόλοιπους, καθώς όταν πια διευρύνει σε εναέρια γενικά πλάνα των τραυματιών στα νοσοκομεία, είναι σαν να μεγεθύνει την περίπτωση των πρωταγωνιστικών του χαρακτήρων, τακτική που προετοιμάζεται σταδιακά μέσα από τη διαδρομή προς το νοσοκομείο μέσα στο φορτηγό.

Τα σπουδαία οπτικά εφέ υποστηρίζονται βεβαίως από εξαιρετικές ερμηνείες τόσο από τους δύο καταξιωμένους ενήλικες πρωταγωνιστές, άλλα και από τα τρία μικρά αγόρια που υποδύονται τους γιούς τους, και κυρίως από τον μεγαλύτερο, Χόλαντ, ο οποίος αποδίδει συνεχώς τον φόβο ενός παιδιού που χρειάζεται τους γονείς και ταυτόχρονα το θάρρος που καλείται να δείξει ώστε να τους ανακτήσει κάτω απ’ τις δεδομένες συνθήκες.



Ακόμη, έχει ενδιαφέρον ο τρόπος με τον οποίο η ταινία απεικονίζει τη φύση. Είναι η εντύπωσή μας ότι το φιλμ τρομάζει από τη δύναμή της άλλα δεν τη δαιμονοποιεί. Το κύμα δεν αναφέρεται στους διαλόγους και δε σχολιάζεται σχεδόν καθόλου, ενώ κανείς δεν αναρωτιέται γιατί μπορεί αυτό να συνέβη σ’ αυτούς, χωρίς μοιρολατρία, θρησκόληπτα σχόλια ή θυμό ενάντια στις φυσικές δυνάμεις. Το κύμα απλώς συμβαίνει, κι από ‘κει και πέρα δίνονται σποραδικά τα εναέρια γενικά της ισοπεδωτικής καταστροφής, τα οποία αντιστοιχούν στην οπτική των ανήμπορων ανθρώπων μπροστά στην απρόβλεπτη πανίσχυρη δύναμη της φύσης. Επιστέγασμα αυτής της οπτικής είναι το τελευταίο πλάνο, στο οποίο μεταβαίνουμε μ’ ένα απότομο κατ (αν θυμάμαι καλά) και απεικονίζει το αεροπλάνο που μεταφέρει την οικογένεια σαν μικρή κι ασήμαντη κουκίδα χαμένη μέσα στο φόντο του απέραντου ωκεανού, ήρεμου πια σαν το τέρας που αποσύρθηκε στη σπηλιά του μετά από το μακελειό του γεύματός του. Μια υπενθύμιση των δυσανάλογων μεγεθών ανάμεσα στο ανθρώπινο δράμα και του φυσικού κόσμου που το περιβάλλει- ακριβώς επειδή το πρώτο είναι τόσο ευάλωτο στα ξεσπάσματα του δεύτερου. Επίσης, η αφήγηση ολοκληρώνει έτσι έναν σκηνοθετικό κύκλο, αφού η ταινία ανοίγει με την πτήση της οικογένειας προς το θέρετρο και κλείνει με την επίσης αεροπορική αναχώρησή της απ’ αυτό, μόνο που στην έναρξη το αεροπλάνο είναι κυρίαρχο στη σύνθεση των πλάνων, σε αντίθεση με το κλείσιμο όπου καθίσταται τόσο τρωτό.



ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΕ ΔΥΟ

ΚΟΣΜΟΥΣ

UPSIDE DOWN

Σκην.: Χουάν Ντιέγκο Σολάνας

Πρωτ.: Τζιμ Στάρτζες, Κίρστεν Ντανστ, Τίμοθυ Σπολ, Τζέιμς Κίντνι

Ο Άνταμ και η Ίντεν ζουν ο καθένας σε άλλον από τους δύο πλανήτες που βρίσκονται ο ένας πάνω από τον άλλον, με διαφορετικά βαρυτικά πεδία. Μετά από την αμνησία που παθαίνει η Ίντεν όταν τραυματίζεται κατά τον πρώτο τους χωρισμό ως έφηβοι, ο Άνταμ θα κάνει τα πάντα για να την κερδίσει, παραβιάζοντας τα σύνορα και τους φυσικούς νόμους των πλανητών τους με κίνδυνο ακόμη και της ζωής του.

Μια ενδιαφέρουσα ιδέα του σεναριογράφου και σκηνοθέτη Σολάνας, εντυπωσιακή ψηφιακή εικονογράφηση και δύο αξιόπιστοι ηθοποιοί, δυστυχώς δεν αρκούν για να συνθέσουν κάτι παραπάνω από ένα συμπαθητικό φουτουριστικό ρομάντζο, το οποίο όμως υπονομεύεται από την έλλειψη κρισιμότητας και την ευκολία επίλυσης των στόχων της. Βεβαίως ο κεντρικός σκοπός είναι ξεκάθαρος, πολλαπλός και σπουδαίος: να θυμηθεί η Ίντεν, να επιβιώσει ο Άνταμ στον πάνω κόσμο, και να καταφέρουν να ζήσουν για πάντα μαζί. Η τελευταία απάντηση όμως της Ίντεν είναι χαρακτηριστική της ευκολίας με την οποία το σενάριο αντιμετωπίζει όλα του τα διακυβεύματα, κεντρικά και επιμέρους: όταν ο Άνταμ τη ρωτάει πώς θα καταφέρει να μείνει στον κάτω κόσμο εκείνη του λέει ότι είναι έγκυος κι ότι αυτό την κάνει με κάποιο τρόπο διαφορετική, δίνοντάς της την ικανότητα να μείνει με τους κάτω, χωρίς περαιτέρω εξηγήσεις.

Περισσότερα παραδείγματα περιλαμβάνουν το ότι η Ίντεν χρειάζεται μόνο ένα όνειρο όχι απλώς για να θυμηθεί άλλα και να ξαναερωτευτεί τον Άνταμ (τη στιγμή που στη συνεδρία προηγουμένως έχει πει ότι αμφιβάλλει αν αυτά που ονειρεύεται ή θυμάται τα φτιάχνει με το μυαλό της), την ευκολία με την οποία ο Άνταμ πάντα γλιτώνει από τις καταδιώξεις και την πίεση των πάνω, και το ότι η Transworld δε γίνεται ποτέ αρκετά απειλητική καθώς οι χαρακτήρες της δεν αναπτύσσονται δραματουργικά (αφενός στον διευθυντή Λαγκαβούλαν δεν δίνεται καν αρκετός αφηγηματικός χρόνος, αφετέρου τι νόημα έχει να βάλουν οι μπράβοι του τον Άνταμ στο αμάξι, να τον εκφοβίσουν και να τον πετάξουν ξανά στον δρόμο αντί να τον πάρουν μαζί τους για να τους δώσει τη φόρμουλα μια και καλή;), ενώ πώς ακριβώς αλλάζει εκ θεμελίων η αγάπη τους αυτόν τον τόσο περίπλοκο κόσμο, όπως υπονοεί το τελευταίο πανοραμικό πλάνο; Με σεναριακή απλοϊκότητα προφανώς.