Του Αλέκου A. Ανδρικάκη
[email protected]

Την περασμένη εβδομάδα η ηγεσία της Δικαιοσύνης έγινε κεντρικό θέμα στην ειδησεογραφία, με αφορμή τις αποφάσεις της για το χαράτσι. Εκεί που λέγαμε, να ένας θεσμός που σ’ αυτή τη χώρα μπορεί να σταθεί στο ύψος του, έσπευσε να μας διαψεύσει, να θέσει εν αμφιβόλω την πραγματική έννοια και του Δικαίου και την ανεξαρτησία της κρίσης της.
Ο Άρειος Πάγος απεφάνθη τη μια μέρα με την προσωρινή του απόφαση, ότι παραβιάζεται το δίκαιο, όταν η κυβέρνηση μέσω της ΔΕΗ εισπράττει το χαράτσι. Όπως είχε αποφασίσει το Πολυμελές Πρωτοδικείο. Την ίδια βραδιά, σχολιάζοντας την εξέλιξη, τα κεντρικά δελτία ειδήσεων των μεγάλων καναλιών, με πρώτο του ΣΚΑΪ και τον Ευαγγελάτο, περίπου προανήγγειλαν ότι η απόφαση αυτή πιθανότατα θα αλλάξει! Και τελικά ο Άρειος Πάγος θα αποφασίσει ότι δικαίως και νομίμως η ΔΕΗ εισπράττει το χαράτσι. Φυσικά μια τέτοια εξέλιξη ήταν πιθανή, αλλά να προαναγγέλλεται από τηλεοράσεως την ίδια μέρα που η Δικαιοσύνη εμφανιζόταν να στέκεται επιτέλους στο πλευρό του αδικούμενου, από κάθε αρχή και εξουσία, Έλληνα, ήταν κάτι που προκάλεσε εντύπωση.
Ακολούθησαν δηλώσεις του υπουργού Οικονομικών (εκείνου που είχε διατάξει (!) να μην εφαρμοστεί η δικαστική απόφαση του Πρωτοδικείου για την απαγόρευση είσπραξης του χαρατσιού από τη ΔΕΗ, αλλά δεν κινήθηκε σε βάρος του καμιά δικαστική διαδικασία...) ότι με την προσωρινή απόφαση η χώρα μπαίνει σε περιπέτειες. Κι ότι ακόμη και η καθυστέρηση είσπραξης θα φέρει επιπλέον μέτρα! Απειλές κι εκβιασμοί, δηλαδή, όπως ξέρουν να κάνουν καλά όλοι τούτοι που βρέθηκαν να διαφεντεύουν τη χώρα, στο όνομα των άγνωστων κι απροσδιόριστων χρεών και των γνωστών δανειστών…
Κι ενώ η δεύτερη απόφαση του Αρείου Πάγου αναμενόταν να εκδοθεί Παρασκευή, και νωρίτερα εκδόθηκε, αλλά και σύμφωνη με την προαναγγελία του Ευαγγελάτου ήταν!
Λοιπόν, αυτό δεν είναι πολύ ύποπτο; Δεν προκαλεί εύλογες απορίες, ερωτηματικά, σκέψεις σκοτεινές; Πώς και γιατί προαναγγέλθηκε η απόφαση; Ποιος διέδωσε στα κανάλια, και στη βάση ποιών στοιχείων, ότι η απόφαση θα άλλαζε; Διαρρέουν πληροφορίες από τον Άρειο Πάγο;
Μου φαίνεται ότι η ανώτατη βαθμίδα της Δικαιοσύνης λειτούργησε το πλαίσιο του πολιτικού παιγνιδιού. Τι άλλο να σκεφτώ; Πόσο ανεξάρτητα λειτούργησε στην περίπτωση αυτή και, άρα, σε άλλες;
Η πολιτική εξουσία, που έχει συγκεκριμένο σκοπό, ζημιώνεται από μια δικαστική απόφαση. Η πολιτική εξουσία όμως είναι αυτή που διορίζει την ηγεσία της Δικαιοσύνης. Η δεύτερη έχει, κατά συνέπεια, εξάρτηση από την πρώτη.
Δεν ξέρω και δεν κρίνω το γράμμα του περιεχομένου της απόφασης. Δεν είμαι νομικός. Κρίνω όμως τη διαδικασία, τη μεθοδολογία, σχολιάζω τις υποψίες που προκαλούνται από το «περίβλημα δικαιοσύνης» μιας άδικης, αντικοινωνικής και εν πολλοίς απάνθρωπης απόφασης, όπως αυτής του χαρατσιού και της ένταξης του σε τιμολόγια κοινωνικού αγαθού. Αυτά μου προκαλεί την απορία και την αντίδραση.
Δεν κρίνω τον τύπο και το γράμμα του νόμου, και κατά πόσο αυτό εφάρμοσε ο Άρειος Πάγος. Κρίνω όμως τη σκοπιμότητα. Έχω το δικαίωμα και την υποχρέωση, ως ελεύθερος άνθρωπος, αλλά και ως δημοσιογράφος που ασκεί την ευθύνη του. Κατά συνέπεια, αναρωτιέμαι, ποιο δίκαιο υλοποιεί η ανώτατη βαθμίδα της Δικαιοσύνης όταν αποφαίνεται ότι με τους λογαριασμούς ενός κοινωνικού αγαθού θα πρέπει να εφαρμόζεται ένα αντικοινωνικό μέτρο.
Αναρωτιέμαι, γενικότερα, πόση σχέση έχει το δίκαιο με το νόμο. Δεν νομίζω ότι χρειάζεται ειδικές γνώσεις για να απαντήσει κανείς ότι ο νόμος στην Ελλάδα δεν εξυπηρετεί πάντα την έννοια του δικαίου. Ότι ο νόμος καθορίζει την έννοια του γραπτού δικαίου, αλλά το ηθικό δίκαιο, το άγραπτο, είναι συχνά ξένο προς το γράμμα του νόμου.
Ας κάνω μια απαραίτητη διευκρίνιση. Αυτό που αμφισβητώ με το κείμενό μου, δεν είναι η ύπαρξη καλών δικαστών. Άριστοι δικαστές, με την έννοια όχι μόνο της γνώσης των νόμων, αλλά και της καλής εφαρμογής του δικαίου, υπάρχουν πάρα πολλοί στην Ελλάδα. Το σύστημα και πιθανώς η ηγεσία, πάσχει στη Δικαιοσύνη. Και μόνο η σχέση εξάρτησης από την πολιτική ηγεσία, και μάλιστα τη φθαρμένη και διεφθαρμένη πολιτική εξουσία, προκαλεί τις υποψίες και οδηγεί σε λογικά συμπεράσματα. Το σύστημα έχει οργανωθεί με τέτοιο τρόπο που να εξυπηρετεί την πολιτική σκοπιμότητα, όχι γενικά κι αφηρημένα, αλλά ένα συγκεκριμένο πολιτικό σύστημα και την ελίτ του. Όχι τη χώρα, όχι την κοινωνία, όχι το δίκαιο.
Είναι φανερό ότι έχουμε ένα σύστημα Δικαιοσύνης που υπόκειται στην ίδια φθορά των θεσμών και στην ίδια αλλοίωση του πολιτεύματος.
Τα παραδείγματα δεκάδες. Με ένα βασικό: άκουσε κανείς κάποια παρέμβαση της ελληνικής Δικαιοσύνης και κυρίως της ηγεσίας της, στο κουρέλιασμα του Συντάγματος, του νόμου των νόμων της χώρας; Τα τελευταία τρία χρόνια, τα μνημόνια έγιναν υπέρτατο «δίκαιο» της Ελλάδας και στην ουσία η εθνική εξουσία εκχωρήθηκε σε ξένα κέντρα.
Στην περίπτωση αυτή, η Δικαιοσύνη είναι κωφή και βουβή, εκτός από τυφλή;
Όπως είναι και οι φορείς των νομικών και των συνταγματολόγων.
Εντάξει, η νομική επιστήμη είναι και ανήκει σε όσους τη σπούδασαν, η έννοια του δικαίου όμως δεν είναι κοινό κτήμα; Πρέπει να έχω σπουδάσει συνταγματολόγος, νομικός, να είμαι δικαστής ή εισαγγελέας, για να κατανοήσω ότι το Σύνταγμα παραβιάζεται πολλαπλώς και διαρκώς από την υπόλογη στους Έλληνες πολιτική εξουσία;
Δεν άκουσα όμως ούτε πληροφορήθηκα για την παραμικρή παρέμβαση της ελληνικής Δικαιοσύνης ή των οργάνων της.
Οι δικαστές αποφάσισαν να μιλήσουν για αδικίες όταν η δική τους μισθολογική θέση αμφισβητήθηκε. Όχι όταν οδηγήθηκαν με τη βία (βία είναι και η απάνθρωπη και βάρβαρη πολιτική…) εκατοντάδες χιλιάδες νέοι και άλλοι Έλληνες στην ανεργία, στην εξαθλίωση, στη μετανάστευση, ή, χιλιάδες απ’ αυτούς, ακόμη και στην αυτοκτονία…
Άραγε, κι εδώ η Δικαιοσύνη, εκτός από τυφλή, είναι κωφή και βουβή;
Θέλετε άλλα παραδείγματα, δευτερεύοντα ως περιστατικά, αλλά με κεντρικά συμπεράσματα για μια Δικαιοσύνη που επιλεκτικά, και όχι υπερασπιστικά για το Δίκαιο, παρεμβαίνει;
-Εισαγγελέας στην Κρήτη διώχθηκε υπηρεσιακά επειδή στο πλαίσιο της νόμιμης συνδικαλιστικής του έκφρασης, αναφέρθηκε στον ευτελισμό του πολιτεύματος. Κι όμως, δεν είπε κάτι περισσότερο από μια σημερινή κοινοτυπία.
-Θυμηθείτε την περίφημη «λίστα Λαγκάρντ» με τους θεωρητικά και υπό έλεγχο φοροδιαφεύγοντες. Είχαμε τρεις παράγοντες.
Πρώτο, τους ίδιους τους συμμετέχοντες, που θα έπρεπε να είναι υπό τον έλεγχο και της Δικαιοσύνης.
Δεύτερο, έναν κορυφαίο υπουργό και αρχηγό κυβερνητικού κόμματος, που έκρυψε στα συρτάρια του τα δημόσια έγγραφα σα να ήταν η ιδιωτική του αλληλογραφία.
Τρίτο, έναν δημοσιογράφο που δημοσιοποίησε τη λίστα.
Με τι απ’ όλα ασχολήθηκε ακαριαία η Δικαιοσύνη; Με εκείνον που δημοσιοποίησε το σκάνδαλο, κι όχι με τους άλλους δύο βασικούς πρωταγωνιστές! Και μάλιστα με σύλληψη, στο πλαίσιο του αυτοφώρου! Ποιος παραβίασε, επιτέλους, την έννοια του δικαίου;
-Να δούμε και τους μεγάλους φοροφυγάδες, εκτός της λίστας; Μόνο τον τελευταίο χρόνο, όταν το πολιτικό σύστημα χρειάστηκε να διαφημίσει σχετικές παρεμβάσεις για λόγους εντυπωσιασμού και άλλοθι στην πολιτική της βαρβαρότητας, άρχισε σχετικά οργανωμένη δικαστική δραστηριότητα περί των μεγάλων φοροφυγάδων. Γιατί δεν ενήργησε νωρίτερα και αυτεπάγγελτα η Δικαιοσύνη;
-Στην Κέρκυρα, η φωτογραφική αποτύπωση της βίας μερικών αστυνομικών, οδήγησε στη σύλληψη εκείνου που δημοσίευσε τη σχετική φωτογραφία κι όχι εκείνων που αποτυπώνονταν να ασκούν τη βία ή εκείνων που διέταξαν τη βίαιη έκφραση.
Είναι αμέτρητα τα παραδείγματα και τα περιστατικά. Με ένα βασικό, ακόμη, την ανεξέλεγκτη δράση και επί του δημοσίου ταμείου, πολλών κορυφαίων πολιτικών. Η Δικαιοσύνη ασχολείται με κάποιους απ’ αυτούς όχι όταν ενεργούν, αλλά όταν το πολιτικό σύστημα πλέον δεν τους χρειάζεται…
Άρα, αυτό που προκύπτει, από την ίδια την ιστορία των τελευταίων χρόνων, είναι ότι Δικαιοσύνη, γενικά ως θεσμό, έχουμε, νόμους έχουμε, Δίκαιο όμως έχουμε;
Άραγε, Δικαιοσύνη είναι να καταδικάζεται κυρίως αυτός που έκλεψε το περίπτερο, αλλά όχι αυτός που έκλεψε τη Δημοκρατία και το δημόσιο ταμείο, ή οδηγεί στο θάνατο απελπισμένους ανθρώπους;
Όμως πιστεύω ότι δεν χρειαζόμαστε Δικαιοσύνη που να προστατεύει τον ισχυρό, τον παντοδύναμο, το κράτος που αυθαιρετεί. Χρειαζόμαστε έναν θεσμό που να δρα υπέρ του αληθινού και κυριολεκτικού Δικαίου, ανεξάρτητα αν αυτό εξυπηρετεί ή όχι το κράτος, τον ισχυρό ή τον ανίσχυρο Έλληνα.
Την έχουμε στην Ελλάδα αυτή την αληθινή Δικαιοσύνη; Ας απαντήσουν με το χέρι στην καρδιά δικαστές και νομικοί, γενικότερα. Όπως προσωπικά ως δημοσιογράφος απαντώ για τα «δικά μου χωράφια», ότι στην Ελλάδα δεν έχουμε πραγματική ενημέρωση, αλλά εξυπηρέτηση σκοπών της πολιτικής εξουσίας, που προκύπτει είτε από τις σχέσεις διαπλοκής είτε από τις σχέσεις εξαγοράς μέσων και φορέων ενημέρωσης. Και το έχω διατυπώσει πολλές φορές σε κείμενά μου.
Και καταλήγω στη σκέψη ότι αν στη χώρα μας λειτουργούσαν σωστά και η Δικαιοσύνη – την οποία ασφαλώς σέβομαι αλλά έχω ευθύνη να ασκώ κριτική- και η Δημοσιογραφία, η πολιτική εξουσία θα ήταν λιγότερο αυθαίρετη, άδικη και ανίκανη. Ακόμη και ο ίδιος ο πολίτης θα ένιωθε πιο υπεύθυνος και δεν θα παραδειγματιζόταν από την αυθαίρετη εξουσία, κάθε επιπέδου…
Καλά Χριστούγεννα να έχουμε!