Πριν από κάμποσες μέρες είχα γράψει για τη σημασία που έχουν σήμερα οι λέξεις «καλό», «κακό» και «πόλεμος». Είχα πει τότε πως μπορεί κάποια στιγμή να εξετάσω το «κοινωνικό φορτίο» που κουβαλούν σήμερα οι λέξεις ηθικό και δίκαιο. Δηλαδή ποια είναι η σημασία τους. Η λέξη ηθική παράγεται από τη λέξη ήθος, που σημαίνει συνήθεια. Η συνήθεια δημιουργείται ύστερα από μια ενέργεια που επαναλαμβάνεται πολλές φορές. Τις συνήθειες (ενέργειες-πράξεις) ενός ανθρώπου θα τις κατατάξω σε δυο κατηγορίες: Αυτές που τον ωφελούν και δε βλάπτουν κανένα (καλές συνήθειες), και αυτές που μπορεί να τον ωφελούν αλλά βλάπτουν κάποιους άλλους (κακές συνήθειες). Θα μπορούσα τότε να δεχτώ ότι:
Η ηθική του ατόμου είναι το σύνολο των καλών συνηθειών του.
Η ηθική αυτή δεν επιβάλλεται, είναι προσωπική υπόθεση του κάθε ατόμου.
Τα ίδια θα κάμω και για τις συνήθειες μιας κοινωνίας. Δηλαδή τις συνήθειες (ενέργειες-πράξεις) που ωφελούν όλους ή μερικούς, αλλά δε βλάπτουν κανένα, θα τις ονομάσω καλές συνήθειες, ενώ αυτές που βλάπτουν ή μπορεί να βλάψουν κάποιους θα τις πω κακές συνήθειες.
Τότε θα μπορούσα να δεχτώ ότι:
Κοινωνική ηθική είναι το σύνολο των καλών συνηθειών της κοινωνίας.
Η κοινωνική ηθική (συμπεριφορά), αφορά σε όλα τα μέλη της κοινωνίας και πρέπει να είναι αποδεκτή και να τηρείται από όλους. Γι’ αυτό όταν ένας λαός αποφασίσει να οργανωθεί σε δημοκρατική πολιτεία (κράτος) το πρώτο που κάνει είναι να καθορίσει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των πολιτών. Τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις των πολιτών υποδεικνύουν τις καλές συμπεριφορές στους πολίτες και ομογενοποιούν σε σημαντικό βαθμό τις καλές συνήθειες τους.
Τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις των πολιτών, καθώς και η οργάνωση της κοινωνίας σε κράτος, καταγράφονται σε άρθρα. Το σύνολο των άρθρων αυτών ονομάζεται Σύνταγμα.
Από όσα γνωρίζω αυτό γινόταν πάντα, σε όλους τους λαούς, ως παράδειγμα αναφέρω τις 10 εντολές του Μωϋσή, που λόγω άγνοιας μου, τις θεωρώ ως το πρώτο σύνταγμα.
Θα δεχτώ λοιπόν ότι:
Κοινωνική ηθική είναι αυτή που απορρέει από τα άρθρα του συντάγματος.
Η κοινωνική ηθική δεν επιβάλλεται, αλλά γίνεται αποδεκτή από όλους με την ψήφιση του Συντάγματος από όλους τους πολίτες.
Όμως, όπως θα φανεί λίγο πιο κάτω, αυτή είναι η ηθική εκείνων που τηρούν το Σύνταγμα, των έντιμων, που συνήθως είναι οι φτωχοί. Μπορώ να την ονομάσω και ηθική του φιλότιμου ή και ηθική των φτωχών.
Ας δούμε τώρα ποιο είναι το «κοινωνικό φορτίο» που κουβαλάει η λέξη δίκαιο στη σημερινή κοινωνία.
Θα μπορούσα να δεχτώ τον ακόλουθο ορισμό:
Δίκαιο είναι ό,τι υπαγορεύεται από την κοινωνική ηθική.
Επειδή όμως, εκτός από το σύνταγμα, από το οποίο απορρέει η κοινωνική ηθική, είναι και οι νόμοι που καθορίζουν τα όρια των συμπεριφορών του ατόμου και επιβάλλουν ποινές στους παραβάτες, δημιουργείται ένα άλλο είδος κοινωνικής ηθικής (συμπεριφοράς), που εμπεριέχει το φόβο της ποινής, και συνεπώς ένα άλλο δίκαιο, τεχνητό. Είναι το δίκαιο που επιβάλλουν οι νόμοι, οπότε για αυτό μπορώ να πω ότι:
Δίκαιο είναι ό,τι είναι σύμφωνο με τους νόμους, το σύννομο.
Η ηθική που δημιουργείται με τους νόμους, ενώ υποστηρίζεται από αυτούς, μπορεί να παραβιάζεται χωρίς συνέπειες. Αυτή η ηθική δεν έχει καμιά σχέση με την ηθική του φιλότιμου. Θα θυμίσω εδώ τη φράση: Το “παραθυράκι του νόμου”, που λέγεται σε περιπτώσεις που παραβιάζεται ο νόμος χωρίς συνέπειες.
Αυτή η ηθική (των νόμων) είναι η ηθική των ισχυρών. Και επειδή την ισχύ τη δίνει η εξουσία και ο πλούτος θα την πω και ηθική των πλουσίων.
Το δίκαιο που δημιουργείται από την ηθική των νόμων, είναι το δίκαιο των πλουσίων και των ισχυρών. Όταν το δίκιο ενός πλούσιου συγκρούεται με το δίκιο ενός φτωχού, πάντα χάνεται το δίκιο του φτωχού.
Νάτος πάλι ο βασιλιάς Ληρ.
Επειδή κάποιοι αναγνώστες μπορεί να μην καταλάβουν γιατί επικαλούμαι το βασιλιά Ληρ, θα επαναλάβω όσα έχω γράψει γι΄ αυτόν σε προηγούμενο άρθρο.
Ο βασιλιάς Ληρ είναι ο ήρωας στο ομώνυμο έργο του Σαίξπηρ. Αυτός, όταν έχασε το βασίλειό του (το μοίρασε στις τρεις κόρες του, οι οποίες μετά δεν τον δέχονταν στα παλάτια τους), περιφερόταν φτωχός και ανήμπορος, στους δρόμους. Κάποια στιγμή μέσα στη απόγνωση του κάθισε σε μια πέτρα, θυμήθηκε τα παλιά του μεγαλεία, έκανε σύγκριση με την κατάντιά του (αυτήν του φτωχού) και άρχισε να μονολογεί με τούτα τα λόγια:
Αν είσαι ισχυρός, θραύονται απάνω σου όλα τα ατσάλινα ξίφη του νόμου, μα αν είσαι κουρελής, και μ’ ένα άχυρο μπορούν να σε τρυπήσουν.
Το έργο αυτό γράφτηκε για την Αγγλία του Μεσαίωνα, αλλά έχει την πλήρη εφαρμογή του στην Ελλάδα του σήμερα.
Τώρα θα ρωτήσω τους πολιτικούς μας.
Με ποια ηθική πορεύεστε στο δημόσιο βίο σας;
1. Με την ηθική που απορρέει από τα άρθρα του συντάγματος;
Όχι βέβαια, γιατί δεν το σέβεστε και δεν το τηρείτε. Η πολιτική του ρουσφετιού, των παράνομων διορισμών, των παράνομων συντάξεων, των παράνομων επιδοτήσεων, της μίζας, είναι παραβιάσεις του άρθρου 4 του συντάγματος παράγραφος 2 που λέει: Οι Έλληνες και οι Ελληνίδες έχουν ίσα δικαιώματα. Οι νόμοι που ψηφίζετε και κρίνονται αντισυνταγματικοί από τη δικαιοσύνη είναι η επιβεβαίωση της ανικανότητας σας και της προχειρότητας με την οποία κυβερνάτε τη χώρα.
2. Με την ηθική που απορρέει από τους νόμους;
Ούτε με αυτή:
Γιατί ψηφίσατε τους αισχρούς νόμους περί ευθύνης υπουργών και ασυλίας των βουλευτών, που μάλιστα φροντίσατε και τους δώσετε συνταγματική κάλυψη.
Γιατί ψηφίσατε νόμους με τους οποίους εκχωρείτε δικαιώματα στους εαυτούς σας, που δεν ισχύουν για μας το πόπολο, όπως για παράδειγμα ο νόμος για τα συνταξιοδοτικά σας δικαιώματα.
Γιατί ψηφίσατε νόμο ή προσθέσατε διάταξη στον κανονισμό της Βουλής (δεν ξέρω, γιατί δε θέλω να ξέρω), που σας δίνει το δικαίωμα να διορίζετε συγγενείς σας, φίλους σας ή κομματανθρώπους σας στη Βουλή με παχυλές αμοιβές, χωρίς διαγωνισμό.
Πριν από λίγες ημέρες διάβασα σε μια εφημερίδα απίστευτα πράγματα. Έγραφε ότι:
Ο υπάλληλος της Βουλής που αλλάζει το ποτήρι με το νερό όταν αλλάζει ο ομιλητής βουλευτής, παίρνει σχεδόν 1300 ευρώ παραπάνω από τον αρχηγό του ΓΕΕΘΑ, 1600 ευρώ παραπάνω από τον καθηγητή πανεπιστημίου, 1800 ευρώ παραπάνω από το νοσοκομειακό γιατρό του ΕΣΥ με 10 χρόνια υπηρεσίας.
Σημειώνω πως ο υπάλληλος αυτός της Βουλής δεν είναι ούτε νομπελίστας, ούτε μεγάλος επιστήμονας, είναι απόφοιτος Γυμνασίου ή το πολύ Λυκείου. Έχει όμως το μεγάλο προσόν να είναι συγγενής πολιτικού, υπουργού, βουλευτή ή προέδρου της Βουλής.
Διάβασα ακόμη, ότι ο γενικός γραμματέας ενός υπουργείου παίρνει 400 ευρώ περισσότερα από τον πρόεδρο του Αρείου Πάγου, που κατά το σύνταγμα κανείς δε μπορεί να παίρνει περισσότερα.
Αν αληθεύουν αυτά τι να τις κάνω τις ερωτήσεις;
Σήμερα 12/12/2012 άκουσα στις ειδήσεις μεγάλου καναλιού ότι:
Υψηλόβαθμος υπάλληλος της Βουλής υπέβαλε την παραίτηση του για να προλάβει να πάρει σύνταξη πριν από την εφαρμογή των νέων μέτρων που θα ρυθμίζουν τις συντάξεις και το εφάπαξ των υπαλλήλων της βουλής, και να εισπράξει μισό εκατομμύριο ευρώ (ως εφάπαξ).
Το ξέρετε κύριε πρωθυπουργέ; Εγώ είμαι συνταξιούχος του δημοσίου και όταν το άκουσα ένοιωσα οργή. Όλα αυτά που διάβασα και άκουσα δεν είναι πολιτική, είναι κατάντια πολιτικών.
Άκουσα ακόμη πως οι προνομιούχοι υπάλληλοι της Βουλής (συγγενείς και φίλοι των πολιτικών) «ανάγκασαν», λέει, την κυβέρνηση να πάρει πίσω το νομοσχέδιο που θα καταργούσε κάποια προνόμιά τους. Και αναρωτιέμαι κύριε πρωθυπουργέ, είναι αυτή η κυβέρνηση σας σοβαρή όταν υπαναχωρεί στην πίεση μιας μικρής συντεχνίας προνομιούχων; Ή μήπως η υπαναχώρηση αυτή ήταν στημένο κόλπο μεταξύ συγγενικών προσώπων;
Κύριε πρωθυπουργέ καταργήστε το συντομότερο τα προνόμια όλων εκείνων που αμείβονται πλουσιοπάροχα από το δημόσιο και τις ΔΕΚΟ και από τα λεφτά των προνομίων δώστε από 100 ευρώ στις άπορες οικογένειες, για να μπορέσουν να στήσουν τσικάλι στο σπίτι τους και να ταΐσουν τα παιδιά τους με σπιτικό φαγητό την ημέρα των Χριστουγέννων, διαφορετικά πολλοί από αυτούς θα μείνουν νηστικοί και άλλοι θα στρώσουν χριστουγεννιάτικο τραπέζι με τα «αγαθά» που θα μαζέψουν από τους κάδους των απορριμμάτων. Αυτό το λέω μετά λόγου γνώσεως, γιατί απέναντι από το σπίτι μου είναι τοποθετημένοι κάδοι απορριμμάτων του δήμου. Η πολιτεία τους το χρωστάει, γιατί τόσο τα προνόμια όσο και η φτώχια, είναι έργα της αισχρής κομματικής πολιτικής και της κακοδιαχείρισης του δημοσίου χρήματος, που ασκήθηκε μετά τη μεταπολίτευση.
3. Δεν έχετε καθόλου ηθική; Ή μήπως έχετε κάποιου άλλου είδους πολιτική ηθική που δεν την γνωρίζουμε;
Απάντηση δεν περιμένω.
Έχω πολλές απορίες ακόμη, αλλά θα σταματήσω εδώ, γιατί ο χώρος της εφημερίδας είναι πολυτιμότερος από τις δικές μου απορίες.
