Σε μία δύσκολη συγκυρία για το έργο της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, οι ηγεσίες 20 κυβερνήσεων της ΕΕ -με την ηχηρή απουσία του Βρετανού πρωθυπουργού- βρίσκονται στο Όσλο για να στην απονομή του Νόμπελ Ειρήνης στην ΕΕ, το οποίο θα παρέλαβαν οι πρόεδροι της ΕΕ, της Κομισιόν και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Παρά τις αντιδράσεις και τις ενστάσεις για την απονομή του Νόμπελ στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οι Ευρωπαίοι ηγέτες υπογραμμίζουν ότι η επιλογή της νορβηγικής επιτροπής αποτελεί αναγνώριση των επιτευγμάτων του ευρωπαϊκού οράματος και ψήφο εμπιστοσύνης μπροστά στις ελλείψεις της αλλά και τις παρούσες δυσκολίες.

Η Ευρώπη θα βγει ενισχυμένη από την τρέχουσα κρίση για να γίνει ξανά «σύμβολο ελπίδας», ανέφερε ο πρόεδρος της ΕΕ Χέρμαν βαν Ρομπάι πριν την τελετή για την απονομή του βραβείου στο Όσλο. «Επιθυμούμε η Ευρώπη να γίνει ξανά σύμβολο ελπίδας», δήλωσε ο βαν Ρομπάι στη διάρκεια συνέντευξης Τύπου από το ινστιτούτο Νομπέλ.

«Η ΕΕ περνά μια δύσκολη περίοδο», πρόσθεσε ο ίδιος. «Είμαι βέβαιος ότι θα τα καταφέρουμε. Θα βγούμε από την αβεβαιότητα και την ύφεση πιο δυνατοί από πριν».

Περίπου 20 από τους ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μεταξύ αυτών η Γερμανίδα καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ, ο Γάλλος πρόεδρος Φρανσουά Ολάντ και ο πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς βρέθηκαν στο Όσλο.

Δεν λείπουν όμως και σημαντικές απουσίες, μεταξύ των και ο Βρετανός πρωθυπουργός Ντέιβιντ Κάμερον -αντί του οποίου, παρίσταται ο αναπληρωτής πρωθυπουργός Νικ Κλεγκ.

To βραβείο συνοδεύεται από περίπου 930.000 ευρώ, τα οποία η ΕΕ προτίθεται να διπλασιάσει με κοινοτικά κεφάλαια και να αξιοποιήσει σε προγράμματα στήριξης παιδιών που βρίσκονται σε ζώνες συγκρούσεων.

Αμφιλεγόμενη η επιλογή

Θύελλα αντιδράσεων σε όλη την Ευρώπη έχει προκαλέσει η απόφαση να τιμηθεί με βραβείο νόμπελ ειρήνης η Ευρωπαϊκή Ένωση.

Με έξυπνα και... καυστικά συνθήματα, περίπου 1.000 μέλη αριστερών οργανώσεων και οργανώσεων υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων έκαναν πορεία στο Όσλο, διαμαρτυρόμενοι για την απονομή του βραβείου Νόμπελ Ειρήνης στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η ΕΕ είναι αντιδημοκρατική και συντηρεί έναν μεγάλο στρατό μολονότι οι λαοί της υποφέρουν από την οικονομική κρίση, σύμφωνα με τους διαδηλωτές. 

"Ο Άλφρεντ Νομπέλ είχε πει ότι το βραβείο θα πρέπει να δίνεται σε αυτούς που εργάστηκαν για τον αφοπλισμό", δήλωσε η 70χρονη Έλσα-Μπριτ Ένγκερ, εκπρόσωπος των "Γιαγιάδων για την Ειρήνη". "Η ΕΕ δεν το κάνει αυτό. Είναι μία από τους μεγαλύτερους κατασκευαστές όπλων στον κόσμο", σημείωσε.

Την άποψη ότι η ΕΕ δεν αξίζει το βραβείο αυτό έχουν εκφράσει επίσης άνθρωποι που τιμήθηκαν στο παρελθόν με το Νόμπελ Ειρήνης: ο Ντέσμοντ Τούτου, ο Αδόλφο Πέρες Εσκιβέλ και η Μέιριντ Μαγκουάιρ.

Στην πορεία διαμαρτυρίας στο Όσλο μετείχε και το Σοσιαλιστικό Αριστερό Κόμμα, το οποίο μετέχει στην κυβέρνηση του πρωθυπουργού Γενς Στόλτενμπεργκ.

Η διαμαρτυρία στην Ελλάδα έγινε από τα μέλη της Ελληνικής Επιτροπής για τη Διεθνή Ύφεση και Ειρήνη έξω από τα γραφεία της Ευρωπαϊκής Αντιπροσωπειας στην Ελλάδα στη Β.Σοφίας. Η βράβευση της Ευρωπαϊκής Ένωσης με το νόμπελ ειρήνης έχει διχάσει την Ευρώπη σε μια εποχή που απειλείται η συνοχή του ευρωπαϊκού οικοδομήματος.

Είναι ενδεικτικό το άρθρο που είχε δημοσιεύσει η Liberation στο οποίο έγραφε "βράβευσαν μια βαριά άρρωστη, η οποία είναι καταθλιπτική και της οποίας τα ζωτικά όργανα έχουν παραλύσει".

Η απόφαση της νορβηγικής επιτροπής να βραβεύσει την ΕΕ με το νόμπελ Ειρήνης αποδείχθηκε μία από τις πιο αμφιλεγόμενες των τελευταίων ετών, ιδιαίτερα μάλιστα μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση -με τις ενστάσεις να μην περιορίζονται στους «συνήθεις υπόπτους» του ευρωσκεπτικιστικού στρατοπέδου.

Οι περισσότερες ενστάσεις επικεντρώνονται λιγότερο στην ιστορία της ΕΕ και τις παρελθοντικές της ελλείψεις της αλλά μάλλον στο παρόν και την απειλή στην κοινωνική συνοχή στο εσωτερικό των ευρωπαϊκών χωρών εξαιτίας της οικονομικής κρίσης.

Όπως σημειώνει ενδεικτικά το Associated Press, οι ενστάσεις αυτές αναφέρουν ως πρώτο, αλλά όχι μοναδικό, το ελληνικό παράδειγμα: Η επιδεινούμενη κατάσταση για τους Έλληνες πολίτες και η άνοδος κομμάτων όπως η Χρυσή Αυγή επισημαίνονται από τους επικριτές της απόφασης ως διάψευση του σκεπτικού της νορβηγικής επιτροπής, η οποία απέδωσε την επιλογή της ΕΕ στην προώθηση όχι μόνο της ειρήνης αλλά και της ενίσχυσης των δημοκρατικών αξιών στις ευρωπαϊκές χώρες.

Παράλληλα, οι επικριτές της απόφασης αναγνωρίζουν μεν ότι το έργο της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης εξάλειψε την απειλή της πολεμικής σύρραξης μεταξύ των μεγάλων ευρωπαϊκών δυνάμεων -κάτι αδιάνοητο σε σύγκριση με την κατάσταση 60 χρόνια πριν- αλλά δυστυχώς η ΕΕ αποδείχθηκε ανεπαρκής στο να αποτρέψει τον πόλεμο στην ευρωπαϊκή ήπειρο: Τη δεκαετία του 1990, η ενωμένη Ευρώπη παρακολουθούσε σχεδόν χαμένη τα Βαλκάνια να βυθίζονται στο αίμα, αδυνατώντας να σταματήσει τη γενοκτονία στη γειτονιά της.