Του π. Ηλία Βολονάκη

ΚΥΡΙΑΚΗ Ε’ ΛΟΥΚΑ (Λουκά ιστ’ 19-31)

4 Νοεμβρίου 2012

Η αστοργία του πλούσιου της σημερινής παραβολής του Κυρίου και η αδιαφορία του για το συνανθρωπό του – τον Λάζαρο - μας δίνει αφορμή να κηρύξουμε οτι ο χριστιανισμός είναι στην ουσία του ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΠΡΟΣΩΠΩΝ. Υπάρχει ένα παλαιό λατινικό ρητό το Unus Christianus nulus Christianus.Κανείς δεν μπορεί να είναι αληθινά χριστιανός σαν μια μοναχική και αποχωρισμένη ύπαρξη.

Ο Χριστιανισμός δεν είναι πρωταρχικά ένα δόγμα ή μια πειθαρχία που οφείλουν να υιοθετήσουν οι άνθρωποι για την προσωπική τους χρήση ή καθοδήγηση- ο χριστιανισμός είναι μια κοινότητα, δηλαδή Εκκλησία.

Ολόκληρη η φρασεολογία της Αγίας Γραφής είναι εξαιρετικά διδακτική. Η Διαθήκη, η Βασιλεία, η Εκκλησία, έθνος αγιον, λαός εις περιποίησιν. Ο αφηρημένος όρος χριστιανισμός είναι μεταγενέστερος.Ολόκληρη η δομή της χριστιανικής ύπαρξης είναι κοινωνική και ομαδική. Όλα τα χριστιανικά μυστήρια είναι από τη φύση τους κοινωνικά μυστήρια, δηλαδή μυστήρια που ενώνουν-ενσωματώνουν τον πιστό με την Εκκλησία-Κοινότητα.

Η χριστιανική λατρεία είναι επίσης λατρεία ομαδική.

Ένα από τα αρχαιότερα ονόματα των χριστιανών ήταν απλώς αδελφοί.

Η Εκκλησία ήταν και προορίζεται να είναι μια εικόνα του θείου προτύπου στην δημιουργία. Τρία πρόσωπα και όμως ένας Θεός. Εις την Εκκλησία οι πολλοί πρέπει να ενσωματωθούν σε ένα ΣΩΜΑ. Η Εκκλησία δεν είναι απλώς ένα εθελοντικό σωματείο για θρησκευτικούς σκοπούς. Είναι μια κοινωνία, η νέα ανθρωπότητα, η αληθινή πολιτεία του τριαδικού Θεού στην πορεία της ανοικοδόμησης και αναγέννησης της άνθρωπότητας.

Και κάθε τοπική κοινωνία έχει πλήρη γνώση της μετοχής της σε ένα περιληπτικό και παγκόσμιο όλο.

Και για να έλθουμε ξανά στη σημερινή Ευαγγελική Περικοπή, έχουμε να παρατηρήσουμε ότι ο χριστιανισμός δεν στρέφεται ενάντια στον πλούτο. Μακάρι να ήταν όλοι πλούσιοι. Ο χριστιανισμός δεν γύρεψε την αντικατάσταση μιας πλούσιας τάξης με μια άλλη. Ζήτησε κάτι άλλο πιο μεγάλο και πιο δυνατό, την αγάπη.

Και η αγάπη οδηγεί κατ’ ευθείαν στην κοινωνική ζωή, στην ισότητα, που είναι το βασικό και αιώνιο μα και ακατάλυτο αίτημα της ανθρώπινης ψυχής. Μα η αγάπη και η ισότητα είναι πάντοτε δύσκολα και δυσκολόδεκτα πράγματα από τους κρατούντας. Εδώ πρέπει να θυμηθούμε το αίτημα των Αποστόλων Ιακώβου και Ιωάννου όταν ζήτησαν πρωτοκαθεδρία από τον Κύριο. Εκείνος τους είπε αυστηρά «Ξέρετε οτι αυτοί που θεωρούνται ηγέτες των εθνών ασκούν απόλυτη εξουσία πάνω τους, και οι άρχοντές τους τα καταδυναστεύουν. Σ’ εσάς όμως δεν πρέπει να συμβαίνει αυτό, αλλά όποιος θέλει να γίνει μεγάλος ανάμεσά σας πρέπει να γίνει υπηρέτης σας και όποιος από σας θέλει να είναι πρώτος πρέπει να γίνει δούλος όλων. Γιάτι και ο Υιος του ανθρώπου, ο Ιδιος δηλαδή, δεν ήρθε για να τον υπηρετήσουν αλλά για να υπηρετήσει και να προσφέρει τη ζωή του λύτρο για όλους» (Μαρκ.ι’ 42-45)

Ο χριστιανισμός γύρευε και γυρεύει να αντικαταστήσει το ψυχολογικό κατεστημένο της υλικής απόλαυσης και της ηθικής κατοχύρωσης, της αριστοκρατικής δομής της κοινωνίας με ένα ιδανικό που ίσως δεν ήταν «του κόσμου τούτου». Μα το γύρευε. Έπειτα όσο και αν τα ιδανικά δεν εφαρμόζονται πάντοτε ολότελα, είναι όμως το προζύμι που σιγά σιγά ανεβάζει το ψωμί και ωριμάζει τους λαούς σε σωστή κοινωνία μεταξύ τους. Η αγάπη δεν είναι μονάχα ισότητα είναι και ελευθερία. Οπως η ισότητα έτσι και η ελευθερία δεν είναι πάντοτε τέλειες στην εφαρμογή. Είναι πορείες προς το σκοπό- προς την τελείωση. Κάθε φορά η αγάπη παίρνει άλλη μορφή, άλλη σημαία. Φωτίζει μια πλευρά του προβλήματος περισσότερο απο τις άλλες. Άλλοτε βάζει στο προσκήνιο του αγώνα κατά του πολιτικού ολοκληρωτισμού. Άλλοτε τη μάχη κατά της κοινωνικής αδικίας. Ο αληθινός Χριστιανισμός είναι πάντοτε στις πρώτες επάλξεις για κοινωνική δικαιοσύνη, ισότητα και αδελφότητα των ανθρώπων.

Ο ιερός Χρυσόστομος ήταν βέβαιος ότι όλα τα κοινωνικά κακά είναι ριζωμένα στην πλεονεκτική όρεξη του ανθρώπου στην ατομιστική επιθυμία του να κατέχει αγαθά για το αποκλειστικό του όφελος. Για τον Ι. Χρυσόστομο δεν υπάρχει παρά ένας νόμιμος ιδιοκτήτης όλων των αγαθών. Ο Θεός. Οι άνθρωποι δεν είναι παρά υπουργοί και υπηρέτες του και πρέπει να χρησιμοποιούν τα δώρα του Θεού μόνο για τους σκοπούς του Θεού δηλαδή για τις κοινές ανάγκες των ανθρώπων. Η αντίληψη του Ι. Χρυσοστόμου για την ιδιοκτησία ήταν αυστηρά λειτουργική. Οι χριστιανοί δεν πρέπει απλώς να κινούνται απο τον πόνο, την ανάγκη και την αθλιότητα των άλλων ανθρώπων. Πρέπει να ξέρουμε όλοι μας ότι η κοινωνική αθλιότητα είναι η συνεχιζόμενη αγωνία του Χριστού που υποφέρει ακόμα στο πρόσωπο των μελών του Σώματος Του.

Ο χριστιανισμός είναι ένα διαρκές κηρυγμα κοινωνικής επανάστασης-αυτό χρειάζεται και σήμερα, σήμερα που ζούμε μια παγκόσμια, οικονομική κρίση και τη διαδοχική καταρευση των ιδεολογιών του ναζισμού, του μαρξισμού και του καπιταλισμού και των πρακτικών τους. Πέρα από την κατάρρευση του ευδαιμονιστικού τρόπου ζωής σε παγκόσμιο επίπεδο, στη χώρα μας παρατηρείται με ευθύνη πρωτίστως των πολιτικών αλλά και των πνευματικών δυνάμεων του τόπου και του λαού, η υπονόμευση του κράτους. Του κράτους που συγκροτήθηκε με θυσίες και αγώνες με αίματα και πολέμους. Τίποτε δεν μας χαρίσθηκε αλλά κάθε σπιθαμή γης κερδήθηκε με αίμα. Χρειάζεται επανάσταση σήμερα. Αλλά για να πετύχει χρειάζεται να προηγηθεί μια πνευματική επανάσταση στην παιδεία και στον τρόπο ζωής μας σύμφωνα με την παραδοση μας, σύμφωνα με τον πολιτισμό μας

Αν άρχιζε και πάλι το κήρυγμα του επί της γης ο Κύριος ασφαλώς θα έλεγε:

«Μετανοείτε»

«Χωρίς εμού ου δύνασθε ποιείν ουδέν» (Ιωαν. Ιζ, 5).