Του Κώστα Μπογδανίδη

Με τη θετική εισήγηση των αρμοδίων υπηρεσιών της Περιφέρειας Κρήτης εισάγεται στην σημερινή Επιτροπή Περιβάλλοντος ο περιφερειακός σχεδιασμός διαχείρισης των απορριμμάτων που έχει ήδη πάρει μια... “κίτρινη κάρτα” από το υπουργείο Εσωτερικών!

Ο ΠΕΣΔΑ, θυμίζουμε, θεωρείται από τους μελετητές ένα σύστημα διαχείρισης που είναι οικονομικό από πλευράς κατασκευής και λειτουργίας και κυρίως αποφεύγει νέες χωροθετήσεις μονάδων, που και χρονοβόρες είναι, αλλά εμπεριέχουν και πολύ υψηλό ρίσκο υλοποίησης.

«Η εμπειρία μας εξ άλλου έχει καταδείξει ότι επί 12 έτη (δηλαδή από το 2001 που εγκρίθηκε ο πρώτος ΠΕΣΔΑΚ) παρά τις προσπάθειες που καταβλήθηκαν συστηματικά για την ολοκλήρωση των έργων που περιλαμβάνονταν στους ΠΕΣΔΑΚ από τους αρμόδιους φορείς, η ΚΜΕΑ η οποία αποτελούσε αναπόσπαστο τμήμα των σχεδιασμών έχοντας μάλιστα κεντροβαρικό ρόλο, ήταν το έργο που συναντούσε τις περισσότερες αντιδράσεις και δυσκολίες ως προς την υλοποίησή του είτε λόγω χωροθέτησης, είτε λόγω τεχνολογίας, είτε λόγω μεγέθους (αντιδράσεις στο ενδεχόμενο μία περιοχή να υποδεχτεί τα απορρίμματα του συνόλου της Κρήτης). Ενδεικτικά αναφέρεται ότι με βάση τον υφιστάμενο ΠΕΣΔΑΚ, η Κεντρική Μονάδα θα έπρεπε να λειτουργεί από 1-1-2011. Έχουμε δηλαδή ήδη μία χρονική υστέρηση πάνω από 5 έως 7 έτη, αν συνυπολογιστεί και ο χρόνος κατασκευής της μονάδας που κυμαίνεται από 3 έως 5 έτη» αναφέρεται.

Έτσι, τονίζουν, ότι επιλογή ενός σεναρίου με μία κεντρική μονάδα διαχείρισης θα πυροδοτούσε νέες καθυστερήσεις κι ενδεχομένως και νέες αστοχίες και γι’αυτό στην εκτίμηση του ρίσκου, μεταξύ των σεναρίων που προτάθηκαν, θεωρήθηκε ότι το σενάριο με την κεντρική μονάδα ενείχε σαφώς το μεγαλύτερο ρίσκο.

Τονίζεται επίσης ότι η Περιφέρεια είχε ως κεντρικό και βασικό άξονά της, κατά την αναθεώρηση του σχεδιασμού, την αποφυγή νέων χωροθετήσεων και γι’ αυτό μονάδες που προκρίνονται στο επιλεγμένο σενάριο δυνητικά μπορούν να υλοποιηθούν σε υφιστάμενες θέσεις έργων διαχείρισης στερεών αποβλήτων και ως εκ τούτου δίδεται η δυνατότητα να αποφευχθούν θέματα απαλλοτριώσεων ή άλλων γραφειοκρατικών χρονοβόρων διαδικασιών που όπως προαναφέραμε έχουν γίνει κατά το παρελθόν αιτία ακόμα και ματαίωσης πολλών έργων υποδομής.

Οι στόχοι που τίθενται επιμερίζονται σε τρεις γενικές κατηγορίες αποβλήτων, όπως προβλέπονται στην πρώτη αναθεώρηση του σχεδίου και σε συμφωνία με τις κατευθύνσεις του Εθνικού Σχεδιασμού Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΕΣΔΑ):

•Αστικά απόβλητα, συμπεριλαμβανομένων και των υλικών συσκευασίας

•Μη επικίνδυνα βιομηχανικά απόβλητα

•Άλλες κατηγορίες μη επικινδύνων στερεών αποβλήτων, ως ακολούθως:

•Ιλύες από εγκαταστάσεις επεξεργασίας αστικών λυμάτων

•Μεταχειρισμένα ελαστικά

οχήματα στο τέλος του κύκλου ζωή τους (ΟΤΚΖ)

•Απόβλητα ειδών ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού

•Αδρανή απόβλητα από εκσκαφές, κατασκευές και κατεδαφίσεις

•Γεωργικά υπολείμματα και άχρηστα γεωργικά προϊόντα

Η Περιφέρεια επιλέγει ένα Σύστημα 4 κάδων (οργανικά απόβλητα, απόβλητα συσκευασίας, έντυπο χαρτί, υπόλοιπα/σύμμεικτα ΑΣΑ) που θεωρήθηκε ως βάση για να καλυφθούν ταυτόχρονα οι απαιτήσεις για εκτροπή των ΒΑΑ και αξιοποίηση των απορριμμάτων συσκευασίας. Η ανάδειξη του βέλτιστου συστήματος ΔσΠ, θα αποτελέσει αντικείμενο μελετών πεδίου σε περιοχές της Περιφέρειας με διαφορετικά χωροταξικά και πληθυσμιακά δεδομένα.

Ο προτεινόμενος σχεδιασμός θέτει ως στόχο την επίτευξη σημαντικού ποσοστού εκτροπής και ανάκτησης αποβλήτων (οργανικά, συσκευασίες κ.λπ) τόσο με την εφαρμογή συστημάτων ΔσΠ, όσο και σε μονάδες μηχανικής διαλογής σύμμεικτων ΑΣΑ. Επισημαίνεται ότι η ανάγκη επεξεργασίας σύμμεικτων απορριμμάτων αποτελεί προϋπόθεση για την επιτυχή λειτουργία ενός ολοκληρωμένου συστήματος διαχείρισης ΑΣΑ, ακόμα και όταν λειτουργούν με επιτυχία συστήματα ΔσΠ. Ο γενικότερος σχεδιασμός βασίζεται στους εξής τρεις άξονες:

•Στη στοχευμένη διαλογή στην πηγή του οργανικού κλάσματος, αφενός σε περιοχές τουριστικές όπου υπάρχει σημαντικός αριθμός εστιατορίων, ξενοδοχείων, (δημιουργία μικρών, ή κεντρικών μονάδων επεξεργασίας προδιαλεγμένου οργανικού) και αφετέρου στο σύνολο των πολιτών της Περιφέρειας, ανεξάρτητα από την κατηγορία οικιστικής δόμησης.

•Στην επέκταση των συστημάτων ανακύκλωσης συσκευασιών και την εδραίωση συστημάτων ΔσΠ άλλων υλικών (π.χ. έντυπο χαρτί) στο σύνολο της Περιφέρειας.

•Στην εκτεταμένη ανακύκλωση υλικών που προέρχονται από το σύμμεικτο ρεύμα των ΑΣΑ, με χρήση ηλεκτρομηχανολογικών διατάξεων διαχωρισμού των σύμμεικτων σε κεντρικές εγκαταστάσεις.