Του Κώστα Μπογδανίδη
Κι εκεί που όλα έδειχναν ότι τα πράγματα έχουν πάρει το δρόμο τους σχετικά με τον σχεδιασμό διαχείρισης των απορριμμάτων στην Κρήτη, το υπουργείο Εσωτερικών βάζει “μπουρλότο” στο ΠΕΣΔΑ!
Οπως αποκαλύπτει σήμερα η “Π”, το υπουργείο Εσωτερικών που μελέτησε το Περιφερειακό Σχέδιο Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΠΕΣΔΑ) της Περιφέρειας Κρήτης, ζητά... εξηγήσεις για το πώς εγκαταλείφθηκε η κεντρική μονάδα και η καύση και πήγαν στην επιλογή των μονάδων μηχανικής διαλογής αμφισβητώντας τις μεθόδους αυτές!
Το σχέδιο στο οποίο έχει καταλήξει η Περιφέρεια, είχε όπως έγραψε η “Π”, σταλεί στα υπουργεία Εσωτερικών και ΠΕΚΑ για να εγκριθεί και στη συνέχεια να έρθει στο Περιφερειακό Συμβούλιο Κρήτης ώστε ν’ αρχίσει να εφαρμόζεται. Αυτή τη διαδικασία τη θεωρούσαν σχεδόν... τυπική αλλά το έγγραφο του υπουργείου Εσωτερικών αλλάζει τα δεδομένα!
Τώρα εκ των πραγμάτων η Περιφέρεια ετοιμάζει απάντηση (με τα δικά της επιχειρήματα) στο υπουργείο Εσωτερικών το οποίο πρέπει να πειστεί για να προχωρήσει η διαδικασία. Ταυτόχρονα, στην Περιφέρεια, στον ΕΣΔΑΚ και τους άλλους εμπλεκόμενους φορείς, περιμένουν με... αγωνία την απάντηση του ΥΠΕΚΑ που εκ των πραγμάτων έχει και περισσότερες αρμοδιότητες επί του θέματος.
Τι λέει το υπουργείο Εσωτερικών
Η Γενική Διεύθυνση Τοπικής Αυτοδιοίκησης και η προϊσταμένη της Διεύθυνσης Μ. Φωτοπούλου πάντως φαίνεται πως... ασχολήθηκαν επισταμένως με το ΠΕΣΔΑ αφού κάνουν εύστοχες παρατηρήσεις και ζητούν συγκεκριμένα στοιχεία.
Οπως αναφέρεται στο έγγραφο, εκπονήθηκε το σχέδιο που εκτός της μηδενικής λύσης προβλέπονται 2 ακόμη σενάρια:
Το πρώτο εναλλακτικό σενάριο αποτελεί τροποποίηση του τελικού σταδίου του ισχύοντος σχεδιασμού με κύριο έργο επεξεργασίας την κεντρική μονάδα ενεργειακής αξιοποίησης (ΚΜΕΑ) με την προσθήκη όμως και των αναγκαίων μονάδων προεπεξεργασίας οργανικού για την κάλυψη του στόχου της Περιφέρειας για την χωριστή συλλογή οργανικού όπως αυτός έχει τεθεί από αυτήν.
Το δεύτερο εναλλακτικό σενάριο αποτελεί ο νέος προτεινόμενος σχεδιασμός, στον οποίο υπάρχει αυτονόμηση της διαχείρισης ανά νομό, με την υλοποίηση μονάδων μηχανικής διαλογής και επεξεργασίας καθώς επίσης και τις αντίστοιχες μονάδες προεπεξεργασίας οργανικού όπως αυτές προβλέπονται και στο πρώτο σενάριο.
Στην μελέτη εξετάζεται και προκρίνεται το δεύτερο σενάριο, γιατί θεωρείται αμφίβολη η υλοποίηση της ΚΜΕΑ, ενώ αντίθετα στον υπό αναθεώρηση σχεδιασμό είχε προκριθεί η συγκεκριμένη λύση γιατί τότε θεωρήθηκε ότι μεταξύ των άλλων θα παρήγαγε ενέργεια, πράγμα σημαντικό για ένα νησί και ότι επίσης θα έδινε λύση στο θέμα της διάθεσης του παραγόμενου δευτερογενούς καυσίμου.
Επ’ αυτών το υπουργείο Εσωτερικών επισημαίνει (μάλλον εύστοχα) ότι αυτή η επιλογή έγινε... λόγω αντιδράσεων και όχι για λόγους βιωσιμότητας της μονάδας!
“Η υλοποίηση της προβλεπόμενης ΚΜΕΑ στον ισχύοντα σχεδιασμό διαχείρισης δεν έγινε για λόγους βιωσιμότητας της μονάδας αλλά γιατί υπήρχαν αντιδράσεις για την χωροθέτησή της.
Θα πρέπει λοιπόν να διερευνηθούν περισσότερα σενάρια με παραλλαγές κυρίως ως προς το πλήθος των μονάδων και τη δυναμικότητά τους καθώς και τις επιλογές για την αξιοποίηση των παραγόμενων προϊόντων.
Ειδικά για το σενάριο που θα προτείνει μια μονάδα όπως η ΚΜΕΑ (πρώτο εναλλακτικό σενάριο στην παρούσα μελέτη), θα πρέπει να περιγραφούν οι λόγοι που δεν υλοποιήθηκε η μονάδα και να γίνουν προτάσεις που θα μπορούσαν να καταστήσουν δυνατή την υλοποίησή της (π.χ. αλλαγή προτεινόμενης χωροθέτησης)”, αναφέρει το υπουργείο Εσωτερικών το οποίο υπογραμμίζει ότι “δεν είναι τεκμηριωμένη η περιγραφόμενη για τα δύο εναλλακτικά σενάρια εκτίμηση ρίσκων σχεδιασμού. Για παράδειγμα θεωρείται μεγάλο το ρίσκο του σχεδιασμού για το πρώτο εναλλακτικό σενάριο γιατί είναι πιθανόν να μην υλοποιηθεί η ΚΜΕΑ. Αντίθετα στο δεύτερο σενάριο θεωρείται ως μόνο ρίσκο η διάθεση του παραγόμενου SRF της μονάδας προεπεξεργασίας του Ηρακλείου, θεωρείται ευχερής η υλοποίηση του συνόλου των προβλεπόμενων έργων”.
Επίσης, το υπουργείο τονίζει ότι το ΠΕΣΔΑ θα πρέπει να δίνει πειστικές απαντήσεις ως προς τη διαχείριση του δευτερογενούς καυσίμου και παραγόμενου κομπόστ.
“Ειδικά για το παραγόμενο δευτερογενές καύσιμο, θα πρέπει να περιγράφονται σαφώς και να αξιολογούνται σενάρια αξιοποίησής του, μεταξύ των οποίων θα προβλέπεται και η επί τόπου αξιοποίηση του παραγόμενου καυσίμου.
Θα πρέπει να υπάρξει μεγαλύτερη εμβάθυνση στις προτάσεις της μελέτης, όπως “για αναβάθμιση /βελτιστοποίηση της Μονάδας Προεπεξεργασίας και παραγωγής SRF Ηρακλείου για παραγωγή πιο εξευγενισμένου υλικού” (σελ. 7 - 169) και την επισήμανση “ότι η αξιοποίηση του εναλλακτικού καυσίμου που παράγεται από τη μονάδα βιοξήρανσης διασφαλίζεται με την επίσημη πλέον αποδοχή του σε μονάδα αξιοποίησης εκτός της Περιφέρειας” (σελ. 7-169)”.
Και βάζει επίσης μια σειρά ζητήματα για τη χωριστή συλλογή οργανικού, τα υφιστάμενα έργα κ.λπ., τονίζει ότι “δεν πρέπει να υπάρχει αποκλεισμός τεχνολογιών” και βάζει θέμα για τα στοιχεία κόστους:
Επισημαίνοντας ότι τα κοστολογικά στοιχεία δεν μπορούν να επαληθευτούν από την υπηρεσία παρατηρούμε ότι:
• τα στοιχεία κόστους που παρατίθενται στην παρούσα μελέτη έχουν ληφθεί από βιβλιογραφικά δεδομένα μονάδων του εξωτερικού. Θα ήταν σκόπιμο να αναζητηθούν σχετικά στοιχεία για μονάδες που αυτή τη στιγμή βρίσκονται σε μελετητική ωριμότητα στην Ελλάδα.
• εντοπίζουμε ότι παρουσιάζεται μεγάλη απόκλιση στο κατασκευαστικό κόστος παρόμοιων μονάδων επεξεργασίας προδιαλεγμένων οργανικών (Μονάδα Καζαντζάκη με προβλεπόμενο κατασκευαστικό κόστος 4 εκατ. ευρώ για δυναμικότητα 9100τν/έτος σε σύγκριση με Μονάδα Ιεράπετρας με προβλεπόμενο κατασκευαστικό κόστος 2 εκατ. ευρώ για δυναμικότητα 8200 τν/έτος).
• στον πίνακα 7-35 που εμφανίζονται τα δεδομένα σχεδιασμού του 1ου σεναρίου, δεν εμφανίζεται η ΚΜΕΑ, με αποτέλεσμα να διαφέρει η συνολική δυναμικότητα των έργων ανάμεσα στα δύο σενάρια (266.800 τον. για το 1ο σενάριο έναντι 407.900 τον. για το 2ο στον πίνακα -37).

