«Βραδυφλεγείς βόμβες» για το περιβάλλον, τον άνθρωπο και την τοπική οικονομία είναι τα παράνομα, συνήθως φθηνά, γεωργικά φάρμακα, που κυκλοφορούν στην αγορά. Το τελευταίο διάστημα παρατηρείται έξαρση της εισαγωγής, διακίνησης και χρήσης μη εγκεκριμένων φυτοφαρμάκων με αποτέλεσμα να καταγράφονται ήδη σημαντικές ζημιές στις καλλιέργειες και με επιπτώσεις στην υγεία του χρήστη και του καταναλωτή.
Οι αγρότες γνωρίζουν να ξεχωρίζουν τα νόμιμα από τα παράνομα φυτοφάρμακα και θα υποστούν τις συνέπειες του νόμου, εάν εντοπιστούν, υπογραμμίζουν οι αρμόδιες υπηρεσίες.
Με σκοπό την παροχή πληροφόρησης σχετικά με τα παράνομα φυτοφάρμακα το Περιφερειακό Κέντρο Προστασίας Φυτών & Ποιοτικού Ελέγχου Ηρακλείου δίνει συμβουλές στους παραγωγούς (κυρίως τους ερασιτέχνες) πώς να ξεχωρίζουν τα παράνομα γεωργικά φάρμακα από τα νόμιμα:
1. Τα νόμιμα φυτοφάρμακα έχουν ετικέτα στην ελληνική γλώσσα, που αναφέρει τον αριθμό έγκρισης, την εταιρεία κάτοχο της έγκρισης, τις οδηγίες χρήσης, τις προφυλάξεις που πρέπει να πάρει ο χρήστης, τις οδηγίες για περίπτωση ατυχήματος κλπ.
2. Το παράνομο φυτοφάρμακο είναι είτε σε λευκό μπουκάλι είτε σε μπουκάλι με ξενόγλωσση ετικέτα (συνήθως στη Βουλγαρική ή Τουρκική γλώσσα), εισάγεται είτε από παραγωγούς, είτε από «μεσάζοντες» Ελληνικής ή αλλοδαπής υπηκοότητας, χωρίς παραστατικά ή με παραστατικά που το περιγράφουν παραπλανητικά ως λίπασμα, παρακάμπτοντας τελωνεία και υπηρεσίες ελέγχου.
Με τα παράνομα φυτοφάρμακα, η ζημιά στην εθνική οικονομία είναι πολλαπλή: Δεν εισπράττονται οι απαραίτητοι δασμοί κατά την εισαγωγή τους, δεν εισπράττεται ο ΦΠΑ κατά τη διακίνησή τους, εταιρείες και καταστήματα εμπορίας φυτοφαρμάκων οδηγούνται στον οικονομικό μαρασμό και εκτίθενται σε μεγάλους κινδύνους οι χρήστες των φυτοφαρμάκων, το περιβάλλον και οι καταναλωτές των παραγόμενων προϊόντων.
Βαριές κυρώσεις
Σύμφωνα με την Κοινοτική νομοθεσία, ένα φυτοπροστατευτικό προϊόν δε διατίθεται στην αγορά ούτε χρησιμοποιείται αν δεν έχει αδειοδοτηθεί στο οικείο κράτος μέλος για το οποίο προορίζεται.
Σύμφωνα με την Ελληνική νομοθεσία (αρθ. 9 και αρθ.10 του ν.4036/2012), όποιος εισάγει, παρασκευάζει προς εμπορία, εμπορεύεται, κατέχει, διαθέτει καθ’ οιονδήποτε τρόπο, έστω και δωρεάν, ανταλλάσσει, μεταφέρει, χρησιμοποιεί ή διαφημίζει μέσα στη χώρα φυτοπροστατευτικό προϊόν για το οποίο δεν έχει χορηγηθεί άδεια διάθεσης στην αγορά ή η άδεια διάθεσης στην αγορά του έχει ανακληθεί ή δεν έχει χορηγηθεί άδεια παράλληλου εμπορίου ή δεν έχει χορηγηθεί άδεια πειραματισμού, έχει διοικητικές και ποινικές κυρώσεις και τιμωρείται με πρόστιμο από χίλια έως τριάντα χιλιάδες ευρώ και φυλάκιση από τρεις μήνες έως ένα έτος».
Κίνδυνοι από τα παράνομα φυτοφάρμακα
Όπως υπογραμμίζει το Κέντρο Προστασίας Φυτών και Ποιοτικού Ελέγχου Ηρακλείου, τα παράνομα φυτοφάρμακα είναι επικίνδυνα για την ανθρώπινη υγεία, για τις καλλιέργειες και η διακίνησή τους επιφέρει σημαντικές ζημίες στην εθνική οικονομία για τους παρακάτω λόγους:
1. Δεν έχουν ελεγχθεί και εγκριθεί στη χώρα μας, συνεπώς μπορεί να μην περιέχουν τη δραστική ουσία στην κατάλληλη συγκέντρωση (νοθευμένα) ή να μην έχουν τις κατάλληλες πρόσθετες ουσίες που προάγουν την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια τους ή να περιέχουν επιβλαβείς για την υγεία προσμίξεις λόγω του μη ποιοτικού τρόπου παρασκευής τους. Για παράδειγμα, εξαιτίας της μειωμένης ποιότητας των παράνομων φυτοφαρμάκων είχαμε φέτος σημαντικές καταστροφές σε βαμβακοκαλλιέργειες στις περιοχές της Κεντρικής Μακεδονίας και Θεσσαλίας.
2. Τα παράνομα φυτοφάρμακα συνήθως δεν φέρουν ετικέτα στην Ελληνική γλώσσα. Συνήθως είτε βρίσκονται σε λευκά δοχεία χωρίς καμία ένδειξη είτε με ξενόγλωσση ετικέτα (συνήθως στη Βουλγάρικη ή Τουρκική γλώσσα). Και στις δύο περιπτώσεις ο παραγωγός χρήστης των παράνομων φυτοφαρμάκων δεν γνωρίζει και δεν μπορεί να πληροφορηθεί για τις οδηγίες χρήσης, για τις προφυλάξεις, για το αντίδοτο σε περίπτωση ατυχήματος, κλπ.
3. Στις περιπτώσεις εκείνες όπου το παράνομο φυτοφάρμακο περιέχει δραστική ουσία που έχει απαγορευτεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση, υπάρχει ο κίνδυνος της απόρριψης φορτίων εξαχθέντων προϊόντων, λόγω ανεύρεσης υπολειμμάτων του παράνομου φυτοφαρμάκου και η προκαλούμενη δυσφήμιση των Ελληνικών προϊόντων. Επιπλέον ορισμένα από αυτά, όπως για παράδειγμα το paraquat (Gramoxone) ή το methomyl (Lannate) παρά την απαγόρευσή τους από το 2007, ακόμη και φέτος το 2012, ευθύνονται για οξείες δηλητηριάσεις και θανάτους, με περιστατικά και στην Κρήτη, σύμφωνα με επίσημες ανακοινώσεις του Κέντρου Δηλητηριάσεων.
Έκκληση των γεωπόνων
“Κάνουμε έκκληση”, τονίζει στην ανακοίνωση του το Κέντρο Προστασίας Φυτών και Ποιοτικού Ελέγχου Ηρακλείου, για την ευαισθητοποίηση όλων μας στο θέμα των παράνομων φυτοφαρμάκων και παρακαλούμε να καταγγείλετε κάθε παρόμοια περίπτωση που θα υποπέσει στην αντίληψη σας στην αρμόδια υπηρεσία (Δ/νση Αγροτικής Οικονομίας & Κτηνιατρικής). Επιπλέον μπορείτε να απευθύνεστε στο ΠΚΠΦ&ΠΕ Ηρακλείου (τηλ.2810224948) και στον Ελληνικό Σύνδεσμο Φυτοπροστασίας (Ε.ΣΥ.Φ.) στο 800 11 39 100 χωρίς χρέωση”.
