Της Λίλιαν Δαφερμάκη

«Φωτιές» έχει ανάψει στην τοπική κοινωνία της Σητείας, αλλά και στην επιστημονική κοινότητα, ο σχεδιασμός της κυβέρνησης να ενοικιάσει σε ιδιώτες δύο νησάκια νοτιοανατολικά της Κρήτης, την Ελάσα και τη Γκράντες, τα οποία έχουν ενταχθεί σε μια λίστα που περιλαμβάνονται 40 συνολικά νησιά και βραχονησίδες που πρόκειται να διατεθούν σε ιδιώτες με τη διαδικασία της μακροχρόνιας μίσθωσης...

Όλα αυτά βέβαια ερήμην του Δήμου Σητείας στον οποίο υπάγονται διοικητικά τα νησιά, τα οποία έχουν χαρακτηριστεί ως natura η Ελάσα (1730στρ.) και ως αρχαιολογικός χώρος η νήσος Γκράντες (300στρ.) όπου μάλιστα έχουν εντοπιστεί σημαντικά μινωικά ευρήματα. Ο Δήμος Σητείας σχεδιάζει να θέσει βέτο, ενώ την ίδια στιγμή η επιστημονική κοινότητα σχολιάζει ότι πρόκειται για καταστροφικό εγχείρημα για τη σπάνια βιοποικιλότητα της περιοχής...

Αντιδράσεις από το Δήμο Σητείας...

Εντονότατες αντιδράσεις έχει προκαλέσει στην τοπική κοινωνία και στο Δήμο Σητείας η δημοσιοποίηση των Κυβερνητικών σχεδίων να παραχωρηθούν σε ιδιώτες τα νησιά Ελάσα και Γκράντες. Οι κάτοικοι της περιοχής καταγγέλλουν ότι η μακροχρόνια μίσθωση που μπορεί να καλύπτει μια χρονική περίοδο από 50-99 χρόνια ισοδυναμεί με πώληση, ενώ ο Δήμος Σητείας ξεκαθαρίζει ότι είναι απαράδεκτο να παρακάμπτεται τόσο προκλητικά η διοικητική ευθύνη που έχει στα δύο νησιά.

Με δηλώσεις του στην “Π” ο δήμαρχος κ. Θεοδωρος Πατεράκης τονίζει ότι για το όλο θέμα θα έχει σήμερα επαφές με τους βουλευτές του νομού, ενώ παράλληλα θα θέσει βέτο στην όλη διαδικασία, με σχετική επιστολή που προετοιμάζει προς το υπουργείο Ανάπτυξης. Ο ίδιος έχει στα χέρια του επίσημα έγγραφα που δείχνουν ότι τα δύο νησιά ενοικιάζονταν από την πρώην κοινότητα του Παλαίκαστρου σε βοσκούς, από την περίοδο του 1960…

Ο κ. Πατεράκης σημειώνει με νόημα ότι ο κυβερνητικός σχεδιασμός για την ενοικίαση των νησιών γίνεται με προχειρότητα, κυριολεκτικά στο πόδι και χωρίς να εχουν μελετηθεί σημαντικά θέματα, όπως οι χρήσεις γης, το ιδιοκτησιακό καθεστώς και μια σειρά άλλα ζητήματα, που θα πρέπει να αξιολογηθούν. “Η πρόταση έγινε με τη λογική του ποδαριού από την κυβέρνηση, χωρίς να ελέγξει κρίσιμα θέματα όπως για παράδειγμα το γεγονός ότι η νήσος Ελάσα είναι χαρακτηρισμένη περιοχή natura, που σημαίνει ότι θα υπάρχει ένας αυστηρός περιορισμός σε σχέση με τις πιθανές χρήσεις σε μια ενδεχόμενη ενοικίαση. Το ίδιο ισχύει και για τη νήσο Γκράντες, που έχει χαρακτηριστεί αρχαιολογικός χώρος γεγονός που λειτουργεί απαγορευτικά σε εισπρακτικά ιδιωτικά σχέδια...Σημαντικό επίσης στοιχείο το οποίο προφανώς δεν αξιολογήθηκε από την κυβέρνηση είναι και το γεγονός ότι πολύ κοντά στην Ελάσα υπάρχει η στρατιωτική βάση του Κάβο -Σίδερο (Κυρδιαμαντιού) η λειτουργία της οποίας θέτει μια σειρά από περιορισμούς και δεσμεύσεις... που φαίνεται ότι δεν προσμετρήθηκαν”.

Αναστάτωση στην επιστημονική κοινότητα

Αναστάτωση όμως έχει προκαλέσει και στην επιστημονική κοινότητα η είδηση της παραχώρησης της Ελάσας και της νήσου Γκράντες σε ιδιώτες, αφού πρόκειται για περιοχές εξαιρετικά σημαντικής βιοποικιλότητας και όπως τονίζεται, τα όποια σχέδια μίσθωσης τους είναι καταστροφικά και επικίνδυνα...

Όπως χαρακτηριστικά σημειώνει με δηλώσεις του στην “Π” ο βιολόγος Ph.D., Έφορος Σπονδυλωτών του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας, Πέτρος Λυμπεράκης, “τα δύο αυτά νησιά είναι το θησαυροφυλάκειο της ελληνικής βιοποικιλότητας, μέσα και έξω από το νερό. Είναι επικίνδυνη και κατατροφική κάθε συζήτηση για την ιδιωτικοποίηση τους”. Όπως εξηγεί, ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα για να αντιληφθεί κάποιος την πολύπλευρη σημασία των νησιών αυτών είναι το γεγονός ότι στις Διονυσάδες και λιγότερο στην Ελάσα εντοπίζεται το 40% του πληθυσμού ενός σπάνιου είδους γερακιού, του “μαυροπετρίτη” (ή του γερακιού της Ελεονόρας), το οποίο οι ντόπιοι ονομάζουν “βαρβάκι”. Πρόκειται για ένα πολύ σπάνιο είδος πουλιού, που βρίσκεται προς εξαφάνιση, αποτελεί αντικείμενο επιστημονικής έρευνας και σώζεται στις συγκεκριμένες περιοχές και στα νησιά Κάβαλοι (απέναντι από τον Ξηρόκαμπο).

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι ο Μαυροπετρίτης είναι ένα σκουρόχρωμο, μεσαίου μεγέθους μεταναστευτικό γεράκι με μακριές φτερούγες, το οποίο εμφανίζεται στη Μεσόγειο τον Απρίλιο, επιστρέφοντας από τις περιοχές διαχείμασης του στην Ανατολική Αφρική και ιδιαίτερα τη Μαδαγασκάρη. Η Ελλάδα θεωρείται ως η πιο σημαντική χώρα για τη διατήρηση και την επιβίωση του Μαυροπετρίτη αφού γνωρίζουμε πλέον ότι φιλοξενεί κατά την περίοδο της αναπαραγωγής πάνω από το 85% του παγκόσμιου πληθυσμού (Dimalexis et al 2007) που εκτιμάται στα 14,700 - 15,400 ζευγάρια. Στην Ελλάδα ο Μαυροπετρίτης εμφανίζεται από τον Απρίλιο με τα μεγαλύτερα σε ηλικία άτομα να ζευγαρώνουν και να καταλαμβάνουν θέσεις φωλιάσματος σχηματίζοντας χαλαρές αποικίες ήδη από το Μάη.