Το πρόσφατο Συμβούλιο Κορυφής της Ε.Ε. απέφερε απρόσμενα σημαντικά αποτελέσματα. Κυρίως δημιούργησε ένα αυτούσια ευρωπαϊκό πλαίσιο αντιμετώπισης της χρηματοπιστωτικής κρίσης των κρατών-μελών και των τραπεζών τους. Προκύψανε επίσης θετικά αποτελέσματα για τους τομείς πιστοποίησης και σήμανσης προϊόντων, που η Δανία σαν προεδρεύουσα χώρα της Ε.Ε. τοποθετούσε ψηλά στην ημερήσια διάταξη.
Οι εξελίξεις αυτές δημιουργούν ελπίδες και για την κυπριακή Προεδρία που κυλά ήδη, στο δεύτερο εξάμηνο του 2012, παρά τα «βαρίδια» που φόρτωσε στο αδελφό Κυπριακό κράτος η πολιτική της Αθήνας, τόσο με το κούρεμα των ελληνικών ομολόγων όσο και με το τρομακτικό ατύχημα στο Ναύσταθμο, που αποδίδεται σε ανεπάρκεια του διοικητή της Εθνοφρουράς. Η Κύπρος θα διαχειριστεί ασφαλώς επάξια το ρόλο της. Όλα αυτά, όπως και το ιστορικό των ελληνικών μνημονίων, φωτίζουν τώρα με ενάργεια το μέγεθος των ευθυνών των πολιτικών μας εκπροσώπων.
Ιδιαίτερα πρέπει να εξαρθεί ο ρόλος της δανέζικης προεδρίας για τα επιτεύγματα της Συνόδου. Διότι μπορεί όσα αποφασίστηκαν να οφείλονται προ πάντων στις πιέσεις της Ιταλίας και της Ισπανίας. Θα ήταν όμως εύκολο να μείνει και τη φορά αυτή μετέωρο το βήμα… του πελαργού, όπως φαίνεται επιδιώχθηκε να γίνει από κάποιες χώρες, αν έλειπε η επιδέξια διαχείριση της Συνόδου από την προεδρία της. Συγκριτικά, αρκεί να θυμηθούμε τη στάση της ελληνικής προεδρίας κατά το δεύτερο πόλεμο του ΙΡΑΚ για να δούμε τη διαφορά: Τότε η χώρα μας προτίμησε να εμφανίσει διχασμένη την Ε.Ε., αντί να επιμείνει σε μια ενιαία στάση απέναντι στην πολιτική που και σήμερα διαιωνίζει την κατοχή ενός ανεξάρτητου κράτους.
Ωσει παρουσία
Στην πρόσφατη Σύνοδο της Ε.Ε. η χώρα μας αποφάσισε να είναι ωσεί παρούσα. Με το «τέχνασμα» της εκπροσώπησής της από τον πρόεδρο της Δημοκρατίας, αναίρεσε τη δυνατότητά της για διαπραγμάτευση. Ουσιαστικά έθεσε η χώρα τον εαυτό της στο περιθώριο. Όπως φάνηκε και από τη συνέντευξη που επακολούθησε ενός εξοργισμένου Προέδρου που αποχώρησε απότομα. Με το δίκιο του, φυσικά, αφού ούτε στο συνταγματικό του ρόλο αντιστοιχούσε η συγκεκριμένη αποστολή, ούτε απάλυνε την υποβάθμισή του το «λειτούργημα» του γραμματοκομιστή του πρωθυπουργού που ανέλαβε. Στα μάτια έμπειρων πολιτικών η εικόνα αυτή της χώρας, που αδυνατεί ακόμη και να εκπροσωπηθεί, είναι αξιοθρήνητη.
Δεν ήταν η πρώτη φορά που χρειάστηκε να εκπροσωπηθεί μια χώρα κατά την απουσία του θεσμοθετημένου αρμόδιου φορέα της. Είχε συμβεί αυτό στο παρελθόν και για την ίδια την Ελλάδα. Που τότε αντιπροσωπεύθηκε από τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Άκη Τσοχατζόπουλο. Τι εμπόδισε τη σημερινή κυβέρνηση να ορίσει ανάλογο αξιωματούχο, αντί να παίζει με τους θεσμούς της χώρας και με το κύρος του Προέδρου της Δημοκρατίας; Ο ίδιος, προφανώς, λόγος που υπαγορεύει να εμφανίζεται σαν υπηρεσιακή ουσιαστικά κι ας προέρχεται από νωπή λαϊκή εντολή. Είμαστε, έτσι, μάρτυρες ενός εντυπωσιακού φαινομένου: Πολιτικοί και κόμματα που έδιναν σκληρές μάχες για την κατάκτηση της εξουσίας αποσύρονται σήμερα στο παρασκήνιο και αντιπολιτεύονται εαυτούς και αλλήλους, αντί να αναλάβουν τις ευθύνες τους.
Δεν θα επιμείνω στα παραπάνω. Πρώτο, από σεβασμό στη νωπή λαϊκή εντολή και στους κανόνες λειτουργίας της Δημοκρατίας. Δεύτερο, διότι εύχομαι να πετύχει η κυβέρνηση στη διεκδίκηση των συμφερόντων της χώρας. Όχι μόνο ψηφοφόροι και οπαδοί της, αλλά και αντίπαλοι συμμερίζονται αυτή την ευχή. Ελπίζω να αποτελεί πραγματική βλέψη και της ίδιας της κυβέρνησης που σταδιακά, ίσως, θα βρει το βηματισμό της.
Λαϊκή επαγρύπνηση
Η πρόσφατη ενεργοποίηση του ελληνικού λαού άρχισε να αποδίδει καρπούς τόσο στη χώρα μας όσο και στην Ευρώπη. Καιρός ήταν, ύστερα από ένα λήθαργο δεκαετιών που βρέθηκε, κατά τη διαδρομή τους, στο περιθώριο των εξελίξεων. Η συνέχιση της λαϊκής εμπλοκής είναι σήμερα όρος επιβίωσης για τον ίδιο το λαό και τη χώρα. Διότι πολλά από τα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε ανακύψανε ύστερα από δικά μας λάθη και παραλείψεις. Ενώ και το διεθνές περιβάλλον στο οποίο ζούμε δεν αποτελείται από αγίους, για να τους παραδώσουμε τη μοίρα μας εν λευκώ.
Στις δικές μας πληθωριστικές και άλλες οικονομικές πολιτικές οφείλεται κατά μέγα μέρος το γεγονός πως αντί να γίνουμε «λαχανόκηπος της Ευρώπης», όπως κάποιοι υποσχόνταν, μετατραπήκαμε σε σκουπιδότοπό της. Εμείς κλείσαμε τα εργοστάσια ζάχαρης και υπογράψαμε πως η σταφίδα μας είναι μειονεκτικό προϊόν ως προς την καλιφορνέζικη. Εμείς στηρίξαμε την επιβίωσή μας στις επιδοτήσεις και τις πανωγραφές, αντί της αξιοποίησης των παραγωγικών μας δυνατοτήτων. Εμείς βγάλαμε εκτός ανταγωνισμού πολλά προϊόντα μας, επιδοτώντας αντίστοιχα εισαγόμενα με την πολιτική της «πράσινης δραχμής». Εμείς αντιληφθήκαμε, μόλις το 2010, πως ο ποιοτικός έλεγχος προϊόντων είναι προαπαιτούμενο για τη διάθεσή τους. Εμείς διαλύσαμε το συνεταιριστικό κίνημα σε όλα τα επίπεδα λειτουργίας. Με ανάλογη νοοτροπία και πρακτικές, είμαστε επίσης εμείς που υποστηρίζαμε πως υπάρχουν λεφτά, μέχρι που φέραμε το ΔΝΤ στην Ευρώπη. Εμείς επιβαρύνουμε το κράτος και τους φορολογούμενους για να εξασφαλίζονται υπέρ των τραπεζών ρευστότητα και κέρδη. Όλα αυτά ήταν «επιτεύγματα» κυβερνήσεων εκλεγμένων από το λαό. Σημαίνουν δε ότι πρέπει, έστω και αργά, να αναλάβουμε τη διαχείριση της μοίρας μας και να συμπεριφερθούμε, όχι σαν ζητιάνοι απέναντι σε πλούσιους. Αλλά σαν αξιοπρεπής και περήφανος λαός με παρόν και μέλλον ανάλογα προς το παρελθόν που κληρονομήσαμε. Ανάμεσα στις κύριες ευθύνες και προτεραιότητές μας συγκαταλέγεται να αποκαταστήσουμε με όποιους κόπους κι αν χρειασθεί, τις παραγωγικές μας προοπτικές που αφήσαμε και χαντακώθηκαν. Ο ελληνικός λαός δεν χρειάζεται σεΐχηδες από το Ντουμπάι, ούτε Γερμανούς Βαρόνους να του δείξουν πώς θα παραχθούν και θα καταναλωθούν από τον ίδιο παραδοσιακά ή και νέα προϊόντα. Αυτό είναι το πρώτο στοίχημα που θα κρατήσει στη ζωή ή θα διαγράψει από το χάρτη την ιστορική μας πορεία από εδώ και εμπρός.
