Μια ταινία απ’ αυτές που όσο πιο πολύ παλιώνουν τόσο περισσότερο αξίζουν.

Ο ΜΕΓΑΛΟΣ ΥΠΝΟΣ

THE BIG SLEEP

Σκην.: Χάουαρντ Χωκς

Πρωτ.: Χάμφρεϊ Μπόγκαρτ, Λώρεν Μπακόλ, Τζων Ρίτζλυ, Μάρθα Βίκερς, Ντόροθυ Μαλόουν, Τσαρλς Γουόλντρον

Ο ιδιωτικός ντετέκτιβ Φίλιπ Μάρλοου καλείται από τον ηλικιωμένο στρατηγό Στέρνγουντ να εξιχνιάσει τον εκβιασμό του με αφορμή τις ‘αταξίες’ της μικρότερης κόρης του.

Κινηματογραφική μεταφορά του ομώνυμου αστυνομικού μυθιστορήματος που είχε γράψει ο Ρέιμοντ Τσάντλερ το 1939, του πρώτου με ήρωα τον Φίλιπ Μάρλοου, τον οποίο υποδύθηκαν στο σινεμά μεταξύ άλλων ο Ντικ Πάουελ στο «Murder, my sweet» (Έντουαρντ Ντμίτρικ, 1944), ο Έλιοτ Γκουλντ στο «The long goodbye» (Ρόμπερτ Ώλτμαν, 1973) και ο Ρόμπερτ Μίτσαμ στα «Farewell my lovely» (Ντικ Ρίτσαρντς, 1975) και «The big sleep» (Μάικλ Γουίνερ,1978).

Ωστόσο εμβληματικότερος απ’ όλους παραμένει ίσως ο Μπόγκαρτ σ’ αυτή τη διασκευή του 1946, ακριβώς επειδή διέθετε την ισχυρότερη κινηματογραφική περσόνα ανάμεσά τους. Το τραχύ του πρόσωπο που κουβαλάει την κούραση από τον ακατάπαυστα διεφθαρμένο ανθρώπινο περίγυρο, ο κυνισμός και η άνεση της ετοιμολογίας που προσφέρει, ο φαινομενικά απρόθυμος ηρωισμός του, η προϋπηρεσία του στο φιλμ νουάρ με το «Γεράκι της Μάλτας» (1941, Τζον Χιούστον).

Όμως, όσο αυτή είναι μια ταινία Μπόγκαρτ, τόσο είναι και μια ταινία Χωκς, ο οποίος ήταν ένας από τους ικανότερους επαγγελματίες της βιομηχανίας, κινούμενος ανάμεσα σε διάφορα είδη, και παρέχοντας πάντοτε δεξιοτεχνικά φτιαγμένες ταινίες. Ο ηθοποιός είχε συνεργαστεί προηγουμένως με τον σκηνοθέτη στη «Σειρήνα της Μαρτινίκας» («To have and have not») το 1944, όπου ερωτεύτηκε τη μετέπειτα σύζυγό του Μπακόλ, και μαζί θα συμπρωταγωνιστούσαν σε τρεις ακόμη ταινίες, η δεύτερη από τις οποίες είναι αυτή εδώ.

Ουσιαστικά έχουμε να κάνουμε μ’ ένα κατά κάποιο τρόπο ‘μουσειακό’ έκθεμα. Μια ταινία που ανήκει σ’ ένα τόσο ιδιόμορφο είδος που με τη σειρά του θεμελιώθηκε σε μια τόσο μακρινή εποχή, με την οποία ταυτίστηκε σε βαθμό ώστε οι επόμενες γενιές να μη μπορούμε να σκεφτούμε έγχρωμα για εκείνα τα χρόνια. Οι φυσιογνωμίες, οι διάλογοι και η εκφορά τους, οι φωτισμοί και τα κοστούμια, το γύρισμα σε σχεδόν αποκλειστικά εσωτερικούς χώρους, η δραματική μουσική, τα πρότυπα και οι σχέσεις των δύο φύλων, όλα ανοίγουν μια πύλη προς το παρελθόν, με αρτιότητα που σχεδόν ματαιώνει τον ρόλο της κριτικής.

Αρτιότητα που πηγάζει απ’ όλα τα παραπάνω, αλλά προφανέστερα από το εύστοχο κάστινγκ, με τον Μπόγκαρτ να φέρνει στον ρόλο τη δική του μοναδική περσόνα και τη Μπακόλ ως ισάξιας ικανότητας και γοητείας παρτενέρ. Επίσης, από την εξαιρετικά πλούσια πλοκή που συνεχώς ανανεώνει τους στόχους της, διατηρώντας το ρομάντζο κρυμμένο μέσα στο μυστήριο και τη δολοπλοκία. Ο Μάρλοου ερευνά μια ιστορία που συνεχώς ανοίγει τη μία υπόθεση μέσα στην άλλη και απαιτεί τη συνεχή προσοχή του θεατή, ενώ είναι χαρακτηριστικό της συντριπτικής προτεραιότητας του μυστηρίου έναντι του έρωτα, ότι το τελευταίο πλάνο προσφέρει τη συναίνεση αλλά όχι το αναμενόμενο και συνηθισμένο φιλί ανάμεσα στο πρωταγωνιστικό ζευγάρι.