Διανύσαμε μια εξαιρετικά δύσκολη τριετία με βεβαιότητες που ανατράπηκαν, με μεγάλες θυσίες και κυρίως με πολλή απελπισία. Η οικονομική κρίση ξεγύμνωσε τη Μεταπολίτευση αποκαλύπτοντας τις σκιώδεις πλευρές της. Η πολιτική γύμνια σε συνδυασμό με την κοινωνική κρίση, την πολιτισμική αναπηρία και την υποκουλτούρα πρόσφερε γρήγορα γόνιμο έδαφος στον λαϊκισμό. Η επικυριαρχία της δημαγωγίας –σε κατάσταση κρίσης μάλιστα- έναντι του ορθού λόγου οδήγησε στην περαιτέρω ένταση της κρίσης και στα σημερινά , ελπίζω όχι ανυπέρβλητα, αδιέξοδα της πολιτικής.
Ο πολιτικός διάλογος, ως φαινόμενο των καιρών, αφέθηκε να γίνεται με συνθήματα, κραυγές κι ενίοτε χαστούκια παρά με επιχειρήματα. Αναπαράγει τις βαθιές προκαταλήψεις ενός λαού, οδηγεί σε απαξιωτικές γενικεύσεις και επενδύει στοχευμένα στο νοσηρό συναισθηματισμό. Την ίδια στιγμή η οικονομία βυθίζεται και μένει μετέωρη μπροστά στις πραγματικές συνθήκες ζωής.
Η ελπίδα για έναν λαό δεν περνά μέσα από την καρδιά του δυστυχώς, αλλά μέσα από το μυαλό του. Χρήσιμη προϋπόθεση για να μην βιώσει ακόμη μια αυταπάτη.
Το λεγόμενο μεγάλο διακύβευμα της εποχής κι όχι μόνο των εκλογών είναι η πραγματική βούληση του λαού να υπερβεί ή όχι την σκιώδη Μεταπολίτευση. Να εγκαταλείψει δηλαδή την ψευδαίσθηση, την αυταπάτη, την κενή υπόσχεση για μια πορεία ειλικρίνειας και ρεαλισμού.
Πέτρα του σκανδάλου τα δυο αυτά χρόνια αποτέλεσε το περιβόητο μνημόνιο. Ενεπλάκη όσο τίποτα άλλο σε μια διαστρεβλωτική αναπαραγωγή αντίστοιχη της πολιτικής και διανοητικής καχεξίας των κυρίαρχων δυνάμεων (κόμματα, ΜΜΕ, συνδικαλισμός κτλ). Υπήρξε η βασική μήτρα μύθων και δεινών και καταγράφηκε ως κάτι αντικειμενικά «κακό» και αντιδημοφιλές στο συλλογικό υποσυνείδητο. Το μπέρδεμα αυτό απομάκρυνε ακόμη περισσότερο το ενδεχόμενο διεξαγωγής ενός ουσιαστικού και ψύχραιμου διαλόγου για τις εγγενείς αδυναμίες της χώρας.
Επιχειρώ λοιπόν να κωδικοποιήσω τα ερωτήματα και τις απαντήσεις όπως τίθενται.
- Δεν μας διώχνουν απ' την ευρωζώνη με την καταγγελία του Μνημονίου.
- Πράγματι σύμφωνα με το αρ. 50 της Συνθήκης δεν προβλέπεται η έξοδος απ' το ευρώ. Είναι βέβαιο όμως ότι μετά από μονομερή καταγγελία ( καταψήφιση από Κοινοβούλιο) δεν μπορεί να υπάρξει σύμβαση μεταξύ των κρατών μελών και άρα και να θελήσουν οι Ευρωπαίοι να μας δανείζουν χρήματα δεν θα μπορούν. Η έξοδος θα προκύψει ως οικειοθελής ενέργεια από 'μας.
- Θα κοπούν οι επιδοτήσεις από την Ε.Ε. (αγρότες, επιχειρηματίες, ΕΣΠΑ κτλ) μετά απ’ αυτό;
Υπάρχει το ενδεχόμενο διότι όπως είπαμε δεν προβλέπεται διαδικασία εξόδου από την ευρωζώνη αλλά μόνο από την Ε.Ε. Αν η χώρα μετά από ατυχείς χειρισμούς πρέπει να οδηγηθεί σε εθνικό νόμισμα για να καλύψει βασικές της ανάγκες, τότε είναι αναγκασμένη να το κάνει μετά από αίτημα για οικειοθελή έξοδο της από την Ε.Ε. Εκτός Ε.Ε. όντως δεν προβλέπονται και αντίστοιχα ευρωπαϊκά κονδύλια. Όμως αυτό είναι μια εντελώς συμβατική εξέλιξη. Σε περίπτωση άτακτης χρεοκοπίας είναι βέβαιο ότι κανείς δεν ξέρει τι θα συμβεί.
- Χωρίς δανεικά μπορούμε όμως να ζήσουμε.
-Δεν μπορούμε διότι υπάρχει έλλειμμα 2 δισ. και πλέον στο φετινό προϋπολογισμό αν εκτελεστεί ως έχει. Δηλαδή, με όλα τα μέτρα που έχουν ψηφιστεί θα έχουμε πάλι έλλειμμα το οποίο τέλος του χρόνου ή και νωρίτερα υπάρχει κίνδυνος να παρουσιαστεί ακόμα και στην πληρωμή μισθών και συντάξεων σε περίπτωση μη χρηματοδότησης από το εξωτερικό.
- Τα χρήματα που δανειζόμαστε δεν μπαίνουν καθόλου στη χώρα αλλά πάνε απευθείας στους δανειστές μας.
- Πρόκειται για ένα από τους μεγαλύτερους μύθους που αναπαράγεται συχνά. Απόδειξη η έλλειψη πόρων για την πληρωμή των φαρμάκων. Είναι ο προπομπός της μη χρηματοδότησης καθότι με την άρνηση καταβολής όλου του ποσού της δόσης απ' τους εταίρους, παρουσιάστηκε πρόβλημα στην καταβολή των συντάξεων. Ο ΕΟΠΠΥ λοιπόν, αναγκάστηκε να πληρώσει τις συντάξεις με τα χρήματα που προορίζονταν για τους φαρμακοποιούς.
Το 19% των χρημάτων του Μνημονίου 2, άλλωστε, πάει σε ανάγκες του Ελληνικού δημοσίου και το 23% πάει στην ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών. Συνολικά το 42% των 130 δισ. που δίδονται στη χώρα οδηγείται σε εσωτερικές μας ανάγκες. Επίσης, μεταξύ των δανειστών της χώρας μας είναι κυρίως τα ασφαλιστικά μας ταμεία και οι τράπεζες, οπότε αυξάνει το ποσοστό. Τον ισχυρισμό, λοιπόν, ότι τα χρήματα πάνε στους δανειστές μας δεν θα τον ακούσεις από κανένα σοβαρό οικονομολόγο οποιασδήποτε απόχρωσης.
- Αφού οι Τράπεζες δανείζονται απ' την ΕΚΤ με 1% γιατί δανείζουν την Ελλάδα με 5-6%.
- 'Όσοι το ισχυρίζονται δεν γνωρίζουν βασικούς κανόνες δανεισμού τραπεζών. Οι τράπεζες δανείζονται όντως με 1% από την ΕΚΤ όχι όμως όλο το ποσό της ονομαστικής αξίας του ομολόγου που καταθέτουν. Μέχρι πρόσφατα εισέπρατταν το 50%! Το υπόλοιπο ποσό είναι αναγκασμένες να το αναζητήσουν από άλλες πηγές αυξάνοντας σημαντικά το επιτόκιο. Κυρίως από τις καταθέσεις των πολιτών με υψηλό κόστος και από τον ELA (Έκτακτος Μηχανισμός Ρευστότητας Τράπεζα Ελλάδος). Το τελικό επιτόκιο δανεισμού για την Τράπεζα ξεπερνάει το 4%.
- Γιατί δεν ανακηρύσσουμε την ΑΟΖ;
- Όσο πρωτάκουστο κι αν σας ακούγεται, η Ελλάδα ανακήρυξε την ΑΟΖ της από την Αλβανία έως τα νότια της Κρήτης με νόμο τον Αύγουστο του 2011. Το κομμάτι που αφορά το Αιγαίο και νοτιοανατολικά της Ρόδου είναι ζήτημα διένεξης (η περιβόητη υφαλοκρηπίδα) εδώ και πολλά χρόνια με τους γείτονες. Άρα αυτό είναι μιας άλλης τάξης ζήτημα. Είναι δηλαδή ένα διαχρονικό θέμα τριβής στην εξωτερική μας πολιτική κι όχι πρόβλημα μόνο της προηγούμενης ή της αμέσως επόμενης Κυβέρνησης.
- Γιατί δεν δεχθήκαμε χρηματοδότηση από άλλη πηγή πέραν της Τρόικα.
- Ο ίδιος ο Μεντβέντεφ σε συνέντευξή του δήλωσε δημοσίως ότι η καλύτερη λύση για την Ελλάδα είναι η προσφυγή στο ΔΝΤ, δείχνοντας τις προθέσεις του. Η Κίνα ουδέποτε παρουσίασε ενδιαφέρον και διέψευσε μάλιστα αρχικό δημοσίευμα περί ενδεχόμενης πρότασης. Άλλωστε, οι Κινέζοι δεν αγόρασαν ούτε ομόλογα του EFSF όταν τους ζητήθηκε από τους Ευρωπαίους, πόσο μάλλον για τα Ελληνικά ομόλογα.
- Το Μνημόνιο αναφέρει ότι πρέπει να φτάσουμε σε μισθούς Βουλγαρίας.
- Δεν είναι γραμμένο πουθενά. Σχετική αναφορά υπάρχει στην σελ. 427 του Μνημονίου που μιλάει για ανταγωνίστριες χώρες στην Κεντρική, Νότια και Ανατολική Ευρώπη.
- Προβλέπει όμως ότι πρέπει να απολυθούν 150.000 δημόσιοι υπάλληλοι.
Αναφέρεται ότι οι αποχωρήσεις στο Δημόσιο από το 2010 έως το 2015 θα πρέπει να φτάσουν τις 150.000. Αυτό το νούμερο όμως, εκ των πραγμάτων θα συμβεί χωρίς απολύσεις απλά μέσω των συνταξιοδοτήσεων των δημοσίων υπαλλήλων. Για να μαστε ειλικρινείς όμως θα προκύψουν και 15.000 απολύσεις από το απαραίτητο κλείσιμο «άχρηστων» φορέων και οργανισμών του Δημοσίου.
- Η Ευρώπη όμως αλλάζει. Δεν συμφέρει και εμάς να σκληρύνουμε την γραμμή μας για ευρωομόλογο λόγου χάρη.
- Όντως η Ευρώπη αλλάζει, θα απαιτηθεί όμως χρόνος μέχρι να φτάσουμε εκεί που πρέπει. Η Ευρώπη δεν αλλάζει όσο γρήγορα νομίζουμε εμείς. Απόδειξη, τα αποτελέσματα της περασμένης Συνόδου Κορυφής. Απλώς μπήκε στο τραπέζι σοβαρά το ενδεχόμενο ευρωομολόγου. Ακόμη κι αν πολύ γρήγορα η Ευρώπη το αποφασίσει, εμάς προς το παρόν δεν μας αφορά, διότι ο δανεισμός που έχουμε διασφαλίσει είναι με ευνοϊκότερους όρους δανεισμού απ' ότι το ευρωομόλογο! Έχουμε και πολύ χαμηλό επιτόκιο και καλύτερους- μακρύτερους όρους αποπληρωμής, όσο πρωτάκουστο κι αν ακούγεται αυτό.
Η συζήτηση που μας επείγει είναι το περιβόητο αναπτυξιακό πακέτο και η εφαρμογή της δημοσιονομικής προσαρμογής (δηλ. η λιτότητα). Το αναπτυξιακό πακέτο τέθηκε ως ιδέα και εκεί έμεινε τον Ιούλιο του 2011. Έκτοτε σοβαρά ουδέποτε απασχόλησε την Σύνοδο Κορυφής, για να καταλάβουμε πόσο αργά προχωρούν τα πράγματα.
Το μέτωπο επομένως βρίσκεται στο θέμα της ανάπτυξης, αλλά η Ελλάδα ούτε σε αυτό έχει ουσιαστικά αποφασίσει ποιό παραγωγικό μοντέλο υιοθετεί. Διότι μια ευρωπαϊκή αναπτυξιακή ένεση στην χώρα μας δεν μπορεί να μεταφράζεται πάλι σε εισαγωγές ξένων προϊόντων από μας.
Το δεύτερο μέτωπο είναι η παράταση του χρόνου δημοσιονομικής προσαρμογής ώστε να γίνει με τρόπο πιο «φιλικό» για την οικονομία και την κοινωνία.
Μετά όμως την Ισπανική και την Ιταλική κρίση, θεωρώ ότι ταχύτερα από ποτέ η Ευρώπη θα αναγκαστεί σε αποφάσεις που θα αφορούν την αναπτυξιακή παράμετρο των προγραμμάτων χαλαρώνοντας παράλληλα τις πολιτικές λιτότητας.
-Και όλο αυτό που αναφέρεται για επαναδιαπραγμάτευση, ακύρωση κτλ του Μνημονίου; Γιατί όλοι το υιοθετούν.
Δυστυχώς, αυτή είναι η κύρια στρέβλωση του πολιτικού διαλόγου. Το Μνημόνιο δεν αφορά ποσοτικούς στόχους αλλά αναφέρεται σε ποιοτικούς στόχους. Στο 95% είμαι βέβαιος ότι συμφωνούν όλες οι αστικές πολιτικές δυνάμεις. Αφορά αλλαγές και μεταρρυθμίσεις που έπρεπε η χώρα να χει κάνει εδώ και καιρό. Όμως η κοινωνία άκουσε μόνο το 5% το οποίο πράγματι είναι επαχθές και δυσβάστακτο. Αυτό να το συμφωνήσουν και να το διαπραγματευτούν όλοι από κοινού.
Όμως δεν επιδέχονται αλλαγής όσα αφορούν την φοροδιαφυγή, τη γραφειοκρατία, την δικαιοσύνη, τα εκπ. ιδρύματα, το χωροταξικό, την φαρμ. δαπάνη, την διαφάνεια, την δημόσια διοίκηση, την επιχειρηματικότητα κτλ. Αυτό περίπου είναι το μνημόνιο κατά 95%. Το 5% αφορά στις εργασιακές σχέσεις και τις επικουρικές συντάξεις.
Για αυτό οι Ευρωπαίοι επιμένουν σε εφαρμογή των συμφωνηθέντων και απορούν με την επαναδιαπραγμάτευση τίνος πράγματος;
Επαναδιαπραγματεύεσαι την κοινή λογική;
Έχει νόημα μόνον η διαπραγμάτευση σ ‘ ότι αφορά την ανάπτυξη και τον χρόνο προσαρμογής.
* Ο Φρ. Παρασύρης είναι υποψήφιος βουλευτής Ηρακλείου του ΠΑΣΟΚ
