Μετά από δύο χρόνια, το 2014, συμπληρώνονται 400 χρόνια από το θάνατο του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου, του πολύ σημαντικού ζωγράφου που κρατούσε, όσο ζούσε, πεισματικά θα ‘λεγε κανένας, την προσθήκη “Ο Κρης” στην υπογραφή με την οποία πιστοποιούσε τη γνησιότητα των πινάκων του και εξασφάλισε την διαχρονική προσαγόρευση “Γκρέκο” δηλωτική της μακρινής καταγωγής του.
Ήδη, προτρέχοντας με κάποιο τρόπο, οι Γερμανοί οργανώνουν με την ευκαιρία της επετείου, μια σημαντική έκθεση με έργα του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου καθώς και με δημιουργήματα άλλων καλλιτεχνών που τον μιμήθηκαν και εμπνεύσθηκαν από τη δουλειά του.
Και η έκθεση των Γερμανών πρέπει να έχει μεγάλη επιτυχία αν κρίνει κανένας από τις κοντά 1000 αιτήσεις για οργανωμένη ξενάγηση που έχουν λάβει μέχρι στιγμής οι οργανωτές της - ενώ ένας δικός μας άνθρωπος, ο καθηγητής της Ιστορίας της Τέχνης στο Πανεπιστήμιο Κρήτης κ. Νίκος Χατζηνικολάου θα είναι ο κύριος ομιλητής, στο πλαίσιο της έκθεσης. Θα μιλήσει για τον Δομήνικο Θεοτοκόπουλο και για το τι εκόμισε στην τέχνη.
Οι Γερμανοί, λοιπόν, τιμούν τον Δομήνικο Θεοτοκόπουλο. Μπράβο τους! Και θα πρέπει να τους ευχαριστήσουμε και να τους συγχαρούμε.
Το ερώτημα, όμως, το βασανιστικό ερώτημα, βρίσκεται αλλού: τι θα κάνουμε στο Ηράκλειο, πόλη της γέννησης και της καλλιτεχνικής ανάπτυξης του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου, τι θα γίνει στην Κρήτη του και στην Κρήτη μας, πώς θα σημειωθεί η επέτειος των 400 χρόνων, πώς θα τιμηθεί ο ενδοξότερος των νεοελλήνων, ο πιο διάσημος, αυτός που μας τίμησε όσο κανένας άλλος.
Η πρώτη απάντηση στο ερώτημα για το τι θα γίνει για την επέτειο των 400 χρόνων μοιάζει μονοσήμαντη: Ο Δήμος του Ηρακλείου, της πόλης που τον γέννησε και στην οποία βρήκε την καλλιτεχνική του προσωπικότητα (ας μην το ξεχνάμε, από το Ηράκλειο έφυγε “μαΐστρο”, φτασμένος ζωγράφος με άλλο λόγια), θα μας πει το τι θα γίνει, ποιος θα το κάνει και πώς. Εμπίπτει σ’ αυτόν το θέμα καθώς ισχύει το τεκμήριο της γενικής αρμοδιότητας, που φημολογείται ότι διαθέτει.
Τα πράγματα, όμως, δεν είναι ακριβώς έτσι καθώς εκείνοι που έχουν στις μέρες μας τον λόγο ή τον πρώτο λόγο, αν το προτιμάτε έτσι, ενδιαφέρονται για άλλα πράγματα: για το πώς θα αποκτήσουν “επικοινωνιακά πλεονεκτήματα” για το πώς θα διοχετεύσουν στις εφημερίδες υλικό για “παραπολιτικά σημειώματα” για το πώς θα τοποθετηθούν στην Ευρωβουλή ή στους συνδυασμούς της Επικρατείας των διαφόρων κομμάτων - με τα λόγια των βέβαια.
Ούτε και προβλέπεται να υπάρξει κάποια αντίδραση και με αφορμή το ανά χείρας σημείωμα.
Ενώ, πράγματι, ένας τυπικός δήμαρχος αρχίζει κανονικώς εχόντων των πραγμάτων, τη μέρα που διαβάζοντας τις εφημερίδες και ετοιμάζοντας απαντήσεις για τις απόψεις των δημοτών των, όπως αυτές παρουσιάζονται, ο δικός μας δήμαρχος, ο κ. Γιάννης Κουράκης, πιστεύει πως το να γράψει ή και να υπογράψει ακόμα μια επιστολή (του) που θα μπει στην εφημερίδα είναι βαρύ αμάρτημα.
Έτσι δεν θυμάμαι τα τελευταία χρόνια να έχω δει γραφτό του στις εφημερίδες.
Δεν θα ασχοληθεί, λοιπόν, με τα 400 χρόνια από τον θάνατο του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου, ο Δήμος του Ηρακλείου. Αλλά και αν ασχοληθεί η κατάληξη θα είναι ο ορισμός μιας τυπικής επιτροπής που θα καταπιαστεί με το θέμα “θαύοντάς” το. Ποιος ήταν, ο Ροΐδης νομίζω, που το είπε πρώτος: θέλεις να μη γίνει τίποτα για κάποιο θέμα, όρισε μια επιτροπή για την επίλυσή του.
Το θέμα, όμως, του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου και της επετείου είναι τόσο μεγάλο ώστε δεν επιτρέπεται επ’ ουδενί να εγκαταληφθεί εξαιτίας της συγκυρίας.
Μένω με την ιδέα ότι η Περιφέρεια Κρήτης, ο κ. Σταύρος Αρναουτάκης αλλά και ο αντιπεριφερειάρχης για το διαμέρισμα του Ηρακλείου κ. Ευριπίδης Κουκιαδάκης, θα πρέπει να δουν το θέμα. Και να οργανώσουν αυτοί τις σπουδαίες και εντυπωσιακές και ουσιαστικές εκδηλώσεις, ζητώντας τη βοήθεια ανθρώπων που γνωρίζουν.
Ανάμεσα σ’ εκείνους που θα πρέπει να ζητηθεί να πούνε τη γνώμη τους για την οργάνωση της επετείου των 400 χρόνων είναι βέβαια ο καθηγητής κ. Νίκος Χατζηνικολάου, η καθηγήτρια κ. Νανώ Χατζιδάκη, η επίσης καθηγήτρια κ. Κωνσταντουδάκη-Κιτρομηλίδου, ο ακαδημαϊκός κ. Γιάννης Παρμακέλης, ο γλύπτης κ. Μ. Τσομπανάκης, η γλύπτρια κ. Ασπασία Παπαδοπεράκη, οι ζωγράφοι κ.κ. Αριστόδημος Παπαδάκης, Νίκος Βισκαδουράκης και Αριστείδης Βλάσσης καθώς και οι πρώην δήμαρχοι Ηρακλείου κ. Μανόλης Καρέλλης και Κώστας Κληρονόμος που συνέλαβαν την ιδέα για τη μεγαλειώδη έκθεση των 42 πρωτότυπων έργων του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου στο Ηράκλειο και την προώθησαν στο αίσιο πέρας και ασφαλώς η κυρία Μαρίνα Λαμπράκη της Εθνικής Πινακοθήκης.
Αν πάντως το Ηράκλειο και η Κρήτη αγνοήσουν την επέτειο για τον άνθρωπό της, το κρίμα θα τους βαρύνει - ίσως και να μην ξεχαστεί ποτέ.
* Ο Μανόλης Καρέλλης είναι τέως δήμαρχος Ηρακλείου
