Στιγμές από την Μάχη της Κρήτης και την αντίσταση των Κρητικών “ζωντανεύουν” μέσα από τα ημερολόγια που διατήρησε ένας Κρητικός χωροφύλακας, με βασιλικές απόψεις που συμμετείχε στον αγώνα κατά των κατακτητών.
Ο Εμμανουήλ Ανδριανάκης (1905-1978) από την Κασταμονίτσα, κατέγραψε όλα τα γεγονότα σε διάφορα ημερολόγια που διατήρησε και μέσω αυτών έχουμε σήμερα αρκετές ιστορικές πληροφορίες.
Ο ίδιος, οπαδός του Ελευθέριου Βενιζέλου αλλά και του “Μαύρου Καβαλάρη”, του Νικολάου Πλαστήρα, έγραψε και ύμνους για τους ανθρώπους που λάτρεψε.
Στη συνέχεια δημοσιεύομε τις αναφορές στα ημερολόγια του, όπως τις μετέγραψε και μας τις παρέδωσε η κόρη του κ. Κλεάνθη Ανδριανάκη. Η ίδια μας έδωσε και τις φωτογραφίες που δημοσιεύομε.
Από το Ημερολόγιο Αποταμιεύσεως (1940)
Το 1940 έκλησε με την κήριξιν του Ελληνοϊταλικού Πολέμου, την 28ην Οκτωβρίου, με νικηφόρον προέλασιν του Ελληνικού Στρατού.
27-12-40 μετετέθην εις Πλατανιά, εις το Αον Αστυνομικόν Τμήμα Χανίων.
Την 29ην Ιανουαρίου 1941 απεβίωσε ο Αρχηγός του Έθνους Ι. Μεταξάς και ανέλαβε την Κυβέρνησιν ο Αλ. Κορυζής, απεβίωσε και αυτός μετά τρίμηνον, κατόπιν εσχηαμτίσθη Κυβέρνησις υπό του Εμμ. Τσουδερού την 22-4-41.
Την 6-4-41 μας επετέθη και η Γερμανία
την 23-4-41 κατήλθεν ο βασιλεύς και η Κυβέρνησις εις Κρήτην
26-27 εισήλθον τα Γερμανικά Στρατεύματα εις Αθήνας. Εσχηματίσθη Κυβέρνησις υπό τον Τσολάκογλου.
Την 20ην Μαίου ώραν 5ην πρωινή, εγένετο Γερμανική Αεροπορική επίθεση καθ’ όλην την Κρήτη, εβομβαρδίσθησαν πόλεις και χωριά, έπεσαν χιλιάδες αλεξιπτωτισταί, όπου μέχρι την 1ην Ιουνίου κατελήφθη εξ ολοκλήρου η Νήσος υπό των Γερμανικών Στρατευμάτων. Η δε Κυβέρνησις Τσουδερού και Βασιλεύς ανεχώρησαν δια Αίγυπτον. Ο Βάρβαρος Κατακτητής άρχισε να συλλαμβάνει πολίτας και αστυνομικά όργανα και να τα εκτελεί αμέσως χωρίς διαδικασίες, κατόπιν άρχισε δήθεν να δικάζει εις τα Στρατιδικεία, ο βαρύς αυτός ζυγός, αι εκτελέσεις, αι συλλήψεις, αι προπηλακίσεις, αι κακοποιήσεις, αι αρπαγαί πραγμάτων κινητών και ακινήτων, εβάστιξαν επί τρία χρόνια, τρεις μήνες, τρεις εβδομάδες και τρεις μέρες, δια του Καστελλίου την περιφέρειαν τουλάχιστον.
Τον Νομόν Λασιθίου κατείχον οι Ιταλοί μέχρι της συνθηκολογήσεως της Κυβερνήσεως Πατόλιο. Οι Ιταλοί εις τον Νομόν Λασιθίου δεν εφόνευον αλλά είχαν άλλες βαρβαρότητες. Μετά την παραλαβήν υπό των Γερμανών του Νομού Λασιθίου, άρχισαν και εκεί αι εκτελέσεις κλπ. Ο βάρβαρος αυτός εχθρός ευρίσκεται ακόμη σήμερον εις την περιφέρειαν των Χανίων περιορισμένος, η δε λοιπή Κρήτη και Ελλάδα είναι ελεύθερη με Κυβέρνηση Πλαστήρα.
19-3-45
Υπογραφή
Εμμ. Γ. Ανδριανάκης
(Σελ. 38, 39, 40, 41, 42, 43, 44 και 45 από το προσωπικό ημερολόγιο του Εμμ. Γ. Ανδριανάκη).
Την 29 Ιανουαρίου 1941 απεβίωσε ο Ιωάννης Μεταξάς και Πρωθυπουργός ανέλαβε ο Κορυζής, ο οποίος απεβίωσε και αυτός μετά τρίμηνον. Η συνέχεια του Πολέμου με νίκας των Ελλήνων κατά της Ιταλίας, όπου κατά την 6ην Απριλίου 1941 μας επετέθη και η Γερμανία από τα Βουλγαρικα σύνορα, κατόπιν τούτων, δύο αυτοκρατοριών κατά της Ελλάδος, κατέρρευσεν, κατόπιν και προδοσίας μερικών ηγητόρων της μονοπλεύρου Κυβερνήσεως Μεταξά.
Κατόπιν των γεγονότων αυτών, εσχηματίσθη Κυβέρνησις υπο του Εμμανουήλ Τσουδερού. Κατήλθεν εις Κρήτην μετά του βασιλέως Γεωργίου Β’, συνεχίζων τον αγώνα μετά της συμμάχου Μ. Βρετανίας κατά των ατίμων εισβολέων.
Την 30ήν Απριλίου 1941 μοι εχορηγήθη φύλλον πορείας δια την Υ.Χ. Σφακείων. Κατά το τετράμηνόν μου εις χανιά, επέρασα σχεδόν καλά, σκοπός, συναγερμούς κ.λπ. Εφθασα εις Χώρα Σφακείων την 1ην Μαΐου 1941, Δ/ντής Υποδ/σης Μαλιτρέτος, Ανθυπαστυν. Ενωμ. Παπαδάκης. Μετετέθη ο μαλιτρέτος, ανέλαβε ο υπομοίραρχος Βαρουχάκης εκ των αποτάκτων.
Την 20ήν Μαΐου 1941 και ώρα 4η π.μ. εγένετο μεγάλη αεροπορική επίθεση των Γερμανών εις όλη σχεδόν την Κρήτη, κυρίως εις βάσεις, αεροδρόμια και πόλεις, έπεσαν χιλιάδες αλεξιπτωτισταί και εγένοντο λυσώδεις μάχαι, αποσυρθέντων των αγγλικών Στρατευμάτων εις Σφακιά την 8ην ημέρα.
Τα Σφακιά εβομβαρδίζοντο από την 28ην Μαΐου έως την 1ην Ιουνίου, όπου επαρουσιάσθησαν και επαραδόθησαν οι Αγγλοι οι εναπομείναντες. Εγώ μετά των ανδρών της Υποδιοίκησης εις Μουρί την 28ην και εκείθεν εις Φαράγγι Σταυρωμένου, όπου έχει νερό και μίαν εκκλησία του Σταυρωμένου. Την 30ήν αναχωρήσαμε δι, Ανώπολιν και την 1ην Ιουνίου εβομβαρδίσθημεν εκεί και επολυβολήθημεν από της ώρας 9.30 π.μ. έως 11ην π.μ. Μετά ταύτα αναχωρήσαμε δια το Φαράγγι της δύο (εννοεί ώρα) εις Μουρί και αυθημερόν εις Ανώπολιν, όπου επαραδώσαμε τα όπλα και της τρις (εννοεί ώρα) κατήλθαμεν εις Σφακιά και επαραδόθημεν εις το εκεί γερμανικόν Φρουραρχείον, όπου διετάθχημεν να επιμεληθούμε της τακτοποιήσεως των οδών και εις την ταφήν των νεκρών κλπ., συλλογή και συγκέντρωση των λαφύρων, πολεμοφοδίων κ.λπ.
Την 9ην Ιουλίου, ασθενήσας μετέβην εις Χανιά και αφεθείς ελεύθερος ιατρού και του λοιπού με ελαφράς υπηρεσίας, παρέμεινα εις το Βον Αστυνομικόν τμήμα Χανίων, μέχρι της εγκρίσεως της μεταθέσέως μου εις Ηράκλειον. Και μη εγκριθείσης μέχρι τις 5 Σεπτεμβρίου 1941, ανεχώρησα αυθαιρέτως δια την Δ.Δ. Λασιθίου και παρουσιάσθην εις την Υ.Χ. Μεραμβέλλου εις Νεάπολιν την 10ην Σεπτεμβρίου και με εκράτησε και ενέφερε σχετικώς ο Υπ/της Μοίραρχος Μαρινάτος. Την 27ην ιδίου, εισήλθεν εις το Νοσοκομείον Αγίου Νικολάου / κάρτας, αφού και ο Στρατηγός των Ιταλών με ετιμώρησε 20 μέρες φυλακή επειδή δεν τον εχαιρέτησα.
Εξήλθον του Νοσοκομείου την 5ην Οκτωβρίου με 15 ημέρες άδεια. Εκτοτε παρέμεινα στο Σ.Χ. Αγίου Νικολάου με Σταθμάρχην τον Ανθυπασπιστήν Αρναουτάκην μέχρι την 15ην Δεκεμβρίου, όπου ανεχώρησα για το Σ.Χ. Καλού Χωριού με Σταθμάρχην τον υπενωματάρχην Λυρατζάκη, όπου εκεί έκαμα αμοιβαία μετάθεσιν δια το Αστυνομικόν Ηρακλείου, με τον Χωροφύλακα Ν. Κουρίνον.
(Συνέχεια άλλων αφηγήσεων...) Σελ. 60, 61 και 62)
Κατά την περίοδον της Κατοχής από τους Γερμανούς, υπέστημεν τυρανίας και αγγαρείας, σκοτωμοί και κακουχίας, πείνα και δυστυχίαν, παντού άρχισαν να γίνονται Εθνικαί οργανώσεις αλλά και αντεθνικαί κρυφίως. Εγώ οργανώθην εις την Ε.Ο.Κ. και οργανωτικό στέλεχος του χωριού, ανήκοντας εις την Ομάδα Σηφογιάννη-Μπαντουβά και Ζωγραφάκη Κίμων.
Συνέχεια επαναφοράς μου εις το Σώμα Χωροφυλακής.
Κατόπιν απολύσεώς μου την 10ην Μαΐου 1942 (λόγω γάμου) επανήλθον εις το Σώμα την 2-2-43 συνέπεια διαταγής της νέας Ελληνικής Κυβερνήσεως Πλαστήρα, παραμένων εις τον Λόχον Χωρ/κής Ηρακλείου με Διοικητήν λόχου τον Ταγματάρχην κον Σαρρήν Δ/της Δ/εως Ταγμ/ης Εμμ. Πιτικάκην. Αρχηγός Συνταγματάρχης κον Χομπίτην, άλλοτε ακόλουθον του Πρωθυπουργού Βενιζέλου 1928-1932.
Η πολιτική μου ζωή εις την περίοδον αυτή (εις ανταρτικάς Ομάδας Ε.Ο.Κ.), ήτο επί το πλείστον ταραχώδης και τρομοκρατική λόγω της Γεμρανικής τυρανίας και κακοδαιμονίας, μιαν περίοδον ήμουν εις τας εγκαρείας, κατόπιν λίγη περίοδο ήμουν αντιπρέοδρος Κοινοτικής Επιτροπής, έπειτα παραιτήθην απασχολούμενος λίγη γεωργική εργασία μέχρι τον Σεπτέμβριον 1944 όπου άρχισαν οι βάρβαροι Γερμανοί να φεύγουν για τα Χανιά και να σκορπίζεται λίγη λίγη η Λευτεριά και η χαρά, ως και η ανωτέρω επαναφορά μου.
...
(Συνέχεια από τις σελίδες 67, 68 και 69).
Η επαναφορά μου εις το Σώμα και κατά το διάστημα αυτό των 2 ετών και 6 μηνών, υπήρξε ταραχώδης λόγω του ότι, ένα μέρος του Ελληνικού λαού, κατά την Κατοχήν επαρασύρθη, ή μάλλον οργανώθη εις μιαν Οργάνωσιν δια την απελευθέρωσιν και η οποία μετά την απελεύθερωσιν άρχισε επαναστάσεις, δολοφονίας εναντίον επί το πλείστον της Χωροφυλακής, αι επαναστάσεις δε αυτές εγίνοντο από διαφόρους εγκληματίες, προκαλών φόνους, ληστείας κ.λπ. κάθε τόπον του Κράτους, τούτο δε επεξετάθη και εις την Κρήτην υπό τον κακοποιόν Ποδιάν, όστις εφονεύθη από το Σώμα του Καπετάν Μανώλη Μπαντουβά μετά της Χωροφυλακής και έτσι επανήλθε εις την ησυχίαν η Κρήτη πλην των Χανίων, που είναι μια ομάς κακοποιών ακόμη εκεί. Ο Θεός θέλει τιμωρήσει και αυτούς καθώς και(...) την ελλάδα εγκληματίας ακόμη κτυπούν την πατρίδα Ελλάδα.
Και τελειώνοντας την υπηρεσίαν μου εν τω Ηρωικών Σώμα της Χωροφυλακής με σύνταξη, υπέβαλα συμπληρωματικά δικαιολογητικά δια την απονομήν εξ ολοκλήρου της συντάξεώς μου, ίνα δια ταύτης και της λοιπής - κατά δύναμιν - εργασίας μου, και εκ των προτέρων με την δύναμιν του Θεού, τον οποίον δοξάζω, συνεχίσω τον υπολοιπον βίον μου μετά της οικογενείας μου.
Εν Κασταμονίτση
τη 10-2-1948
Υπογραφή
Εμμανουήλ Γ. Ανδριανάκης
Βιογραφικό Σημείωμα
Ο Εμμανουήλ Ανδριανάκης γεννήθηκε στην Κασταμονίτσα Πεδιάδος Ηρακλείου τον Μάρτη του 1905. Πατέρας του ήταν ο Γιώργιος Ι. Ανδριανάκης - ο επωνομαζόμενος Τουρκοφάγος - και μητέρα του η Κλεάνθη Μανδελενάκη από το Αβδού Πεδιάδος. Είχε άλλα έξι αδέλφια (μια από τις αδελφές του ήταν η Τασία Ανδριανάκη που έπαιξε ενεργό ρόλο στην Αντίσταση κατά την Γερμανική Κατοχή, ούσα στην ομάδα του αείμνηστου Πάτρικ Λη Φέρμορ). Στα εφηβικά του χρόνια ασχολήθηκε με την κτηνοτροφία, βοηθώντας τον πατέρα του.
Κατετάγη στην Σχολή Χωροφυλακής τον Σεπτέμβρη του 1924 ως εθελοντής, με τριετή θητεία. Υπηρέτησε σε διάφορες Διοικήσεις και Υποδιοικήσεις Χωροφυλακής (Αμαλιάδα, Ηλεία, Βόλο, Τρίκαλα, Φάληρο Αττική, Νεάπολη Λασιθίου, Χανιά, Σφακιά και αλλαχού) όπως αναλυτικά αναφέρει στα ημερολόγιά του.
Νυμφεύτηκε (παρανόμως σύμφωνα με τα δεδομένα της Χωροφυλακής) τον Φλεβάρη του 1942 την συγχωριανή του Σοφία Παπαδοκωστάκη τ. Αντωνίου, με την οποία απέκτησε έξι παιδιά.
Απελήθη από την Υπηρεσία του τον Μάη του 1942 λόγω του παράνομου γάμου.
Τον Φλεβάρη του 1945 κατετάγη ως έφεδρος χωροφύλακας στην Δ/νση Χωροφυλακής Ηρακλείου μέχρι τον Αύγουστο του 1947.
Κατά την περίοδο της Γερμανικής Κατοχής και συγκεκριμένα από τον Οκτώβρη του 1941 μέχρι τον Οκτώβρη του 1944, προσχώρησε στην στην Αντιστασιακή Οργάνωση ΕΟΠΔ (Εθνική Οργάνωση Πληροφοριών και Δολιοφθοράς) του Καπετάν Μανόλη Μπαντουβά ως πληροφοριοδότης-τροφοδότης στην ομάδα Καστελλίου Πεδιάδος με τον Καπετάν Σωφογιάννη και τον Κίμωνα Ζωγραφάκη.
Όταν αφίχθησαν οι Γερμανοί κατακτητές στην Κασταμονίτσα επίταξαν ένα δωμάτιο της νεοανεγερθείσης - λόγω γάμου - οικίας του και το μετέτρεψαν σε φαρμακείο, στον δε κήπο όπισθεν της οικίας, πάρκαραν ένα μεγάλο φορτηγό, ενός του οποίου είχαν τον ασύρματο επικοινωνίας των.
Ο Εμμανουήλ Ανδριανάκης, έχοντας δίπλα του την προαναφερθείσα Σοφία - άριστη σύζυγος, υπέροχος άνθρωπος, σπάνια μάνα υπήρξε ένας σωστός οικογενειάρχης και πατέρας, εν τινί μέτρω αυστηρός στα παιδιά του, όπου έπρεπε και όσο η εποχή και η επαγγελματική του ιδιότητα υπαγόρευαν αλλά συγχρόνως υπερπροστατευτικός, φρόντισε δε μετά τις εγκύκλιες σπουδές των, σεβόμενος πάντα τις επιλογές και τις επιθυμίες αυτών, να σπουδάσουν σε Πανεπιστήμια, Τεχν. Σχολές κ.λπ παρά την σχετική οικονομική στενότητα που είχε.
Υπήρξε στη ζωή του πολύ έντιμος, πολύ ηθικός, πολύ φιλόξενος, πολύ κοινωνικός, πολύ δίκαιος και με πολύ δημοκρατικές αντιλήψεις, τουτέστιν είχε απόλυτο σεβασμό στα πιστέυω και στις αποφάσεις των συνανθρώπων του. Άνθρωπος μεθοδικός, οργανωτικός, δημιουργικός με περίσια αγάπη και φροντίδα για τη γη και την φύση και παρότι δεν ήταν επαγγελματίας αγρότης, φρόντιζε συχνότατα να ενσπείρει ζωή στη γη, φυτεύοντας δέντρα, και μετατρέποντας τα άγρια δέντρα σε καρποφόρα τέτοια, έχοντας δίπλα του τον κατάλληλο άνθρωπο για τον εμβολιασμό τους.
Πολίτης “Αριστοτελικός” εκ φύσεως, παρακολουθούσε με πάθος το πολιτικό γίγνεσθαι της Ελλάδας και έχοντας το χάρισμα να διακρίνει τον ηγέτη που δεύλευε για την Ελλάδα και τον λαό της, εμπιστευόταν αυτόν απόλυτα.
Επιπλέον είχε σεβασμό στην ελληνοχριστιναική παράδοση, στα ήθη και έθιμα του τόπου μας, τα οποία και τηρούσε με ευλάβεια.
Απεβίωσε την 16-6-1978 αιφνιδίως, λόγω εγκεφαλικής συμφόρησης.
