Του π. Ηλία Βολονάκη

Το θέμα τίθεται με αφορμή τα αδιέξοδα και τις δύσκολες καταστάσεις που έχει βρεθεί η χώρα μας, ο λαός μας και σε αναφορά στην ευαγγελική περικοπή (Ιωαν. ιζ’ 1-13) της Ζ’ Κυριακής από του Πάσχα.

Η Κυριακή αυτή είναι η τελευταία από την αναμενόμενη εορτή της Πεντηκοστής. Είναι αφιερωμένη στους 318 Θεοφόρους Πατέρες που συνήλθαν στη Νίκαια της Κωνσταντινουπόλεως το 325 μ.Χ. Η Σύνοδος των Αγίων Πατέρων “ανεκήρυξε και ανωμολόγησε τον Ιησού Χριστό ομοούσιον και ομότιμον τω Θεώ και Πατρί-δηλαδή Θεόν αληθινόν και εν σαρκί τέλειον άνθρωπον”.

Η ευαγγελική περικοπή είναι ένα μέρος από τη λεγόμενη αρχιερατική προσευχή του Κυρίου. Περιέχεται στο πρώτο Ευαγγέλιο της Μεγάλης Πέμπτης. Ο Κύριος λίγες ώρες προ του εκουσίου Πάθους Του απευθύνεται στο Θεό Πατέρα Του και παρουσιάζει το σωτηριώδες έργο Του. “Το έργο ετελείωσα ο δέδωκας μοι ίνα ποιήσω”.

Το πιο ιερό, υψηλό, μεγάλο και υπεύθυνο έργο. Μοναδικό, ανεπανάληπτο. Με διαστάσεις πέρα από το χρόνο και το χώρο. Ενα έργο που άρχισε στο σπήλαιο, πέρασε επί χρόνια μέσα από την αφάνεια και τη σιωπή, έκανε την επίσημη έναρξη του στον Ιορδάνη, έφτασε στον Γολγοθά, στο Σταυρό, κατέληξε στο κενό μνημείο και ολοκληρώθηκε με τη θριαμβευτική Ανάσταση και Ανάληψη Του. Το έργο του Χριστού είναι λυτρωτικό και αποκαλυπτικό. Είναι φανέρωμα του Θεού στον κόσμο. Αποκάλυψη του μυστηρίου του Τριαδικού Θεού. Στο τέλος της προσευχής παρακαλεί τον ουράνιο Πατέρα Του, να ευδοκήσει, ώστε οι δικοί Του, όσοι θα είναι συνδεδεμένοι με  Εκείνον να έχουν τη δική Του τέλεια χαρά ολόκληρη και πλήρη εντός αυτών. “Ινα έχωσι την χαράν την εμήν πεπληρωμένην εν αυτοίς”.

Αλήθεια! Βαθύς πόθος της ανθρώπινης ψυχής η χαρά. Πλασμένος για να χαίρει ο άνθρωπος. Νοσταλγός και αναζητητής της χαράς. Ο άνθρωπος όμως δεν βρίσκει συνήθως τη χαρά. Γιατί; Γιατί δεν γνωρίζει πού βρίσκεται η χαρά. Πώς κατακτιέται η πραγματική και αληθινή χαρά.

Συνήθως συγχέει τα πράγματα. Γιατί, άλλο χαρά και άλλο άνεση. Άλλο χαρά και άλλο ικανοποίηση των αισθήσεων και των ενστίκτων. Άλλο χαρά και άλλο γέλιο και επευφημίες και διασκεδάσεις και καλοπέραση.

Τα τελευταία γεμίζουν με πικρία, θλίψη και ανικανοποίητο την ψυχή. Η χαρά είναι βαθύ, εσωτερικό βίωμα. Βρίσκεται στην εκτέλεση του καθήκοντος. Στις αρχές της κοινωνικής δικαιοσύνης, της αλληλεγγύης, της ισότητας, της ελευθερίας. Στις αρμονικές σχέσεις με το Θεό, τον εαυτόν μας και τον πλησίον. Είναι καρπός λυτρώσεως, απαλλαγής από τις τύψεις και την ενοχή της αμαρτίας. “Ο δε καρπός του Πνεύματος εστιν αγάπη, χαρά,...” (Γαλ. ε’ 22). Η χαρά βρίσκεται στο Χριστό. Στη μυστική ένωση και κοινωνία μαζί Του. Ο Απόστολος Παύλος μας προτρέπει “Χαίρετε εν Κυρίω πάλιν ερώ χαίρετε” (Φιλ. δ’ 4). Ο Χριστός ήρθε στον κόσμο για να τον μεταμορφώσει. Προσέλαβε την ανθρώπινη σάρκα για να τη θεώσει. Καλεί τον άνθρωπο για να τον λυτρώσει από τη φθορά και να τον απαλλάξει από τη δουλεία των παθών και τον φόβο του θανάτου. Ο μεταμορφωμένος άνθρωπος είναι εκείνος που άφησε τη χάρη του Θεού να σμιλέψει μέσα του τον Χριστό. Η χαρά μας δόθηκε με τον Χριστό. Μας δόθηκε με τη χάρη.

Χριστός-χάρη-χαρά

Γι’αυτό και ο Χριστός προσευχήθηκε να έχουν οι Χριστιανοί τη δική Του χαρά “την χαράν την εμήν”, δηλαδή “τη δική μου χαρά”. Τη χαρά που υπάρχει και πηγάζει από μένα προς αντιδιαστολή προς τις ψεύτικες χαρές του κόσμου. “Ο εν τω Θεώ ων, αεί χαίρει” θα μας πει καταθέτοντας και την προσωπική του πείρα ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος.

Η χαρά βρίσκεται στο χριστιανισμό, γιατί ο χριστιανισμός είναι Ευαγγέλιο. Και Ευαγγέλιο σημαίνει ευχάριστη αγγελία. Σημαίνει το χαρούμενο, λυτρωτιό μήνυμα του Θεού στον κόσμο, στον συνάνθρωπο.

Στους βοσκούς, όταν γεννήθηκε ο Χριστός, παρουσιάτηκε ένας άγγελος Κυρίου και τους είπε “Μην τρομάζετε. Σας φέρνω χαρμόσυνο άγγελμα που θα γεμίσει με χαρά μεγάλη όλο τον κόσμο. Σήμερα στην πόλη του Δαβίδ γεννήθηκε για χάρη σας Σωτήρας- κι Αυτός είναι ο Χριστός ο Κύριος” (Λουκ. β’).

Μπροστά στον νεογέννητο Θεό άφησαν οι ποιμένες και οι μάγοι τα δώρα τους. Οι ποιμένες την προσκύνηση, οι μάγοι χρυσό, λίβανο και σμύρνα. Εμείς καλούμεθα να προσφέρουμε την καρδιά μας. Και αυτό θα γίνει με τη βοήθεια της Εκκλησίας. Εκκλησία σημαίνει σύναξη του λαού του Θεού. Συναθροίζονται οι πιστοί από χαρά. Για να κάνουν κάτι πολύ μεγάλο τη Θεία Λειτουργία που είναι γιορτή, πανήγυρις, αληθινή, τράπεζα πνευματική, δείπνο, κοινωνία με το Χριστό και με όλη την πιστεύουσα ανθρωπότητα. Οταν τελειώσει η Θεία Ευχαριστία και ο λειτουργός αναγνώσει τη λεγόμενη οπισθάμβωνο ευχή εισέρχεται δια της ωραίας πύλης και μπροστά στην αγία πρόθεση (όπου βρίσκονται τα Τίμια Δώρα) εύχεται:

“Το πλήρωμα του νόμου και των προφητών αυτός υπάρχων, Χριστέ ο Θεός ημών, ο πληρώσας πάσαν την πατρικήν οικονομίαν, πληρώσον χαράς και ευφροσύνης τας καρδίας ημών, πάντοτε, νυν και αεί και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν”.

Ο Ευαγγελιστής Λουκάς με χαρά αρχίζει το Ευαγγέλιο του και είναι σημαντικά τα λόγια που τελειώνοντας αναφέρει το γεγονός της Αναλήψεως “Κατόπιν τους οδήγησε έξω από την πόλη ως τη Βηθανία σήκωσε το χέρι Του και τους ευλόγησε. Καθώς τους ευλογούσε, άρχισε να απομακρύνεται από αυτούς και να ανεβαίνει στον ουρανό. Αυτοί τότε αφού τον προσκύνυσαν, γύρισαν στην Ιερουσαλήμ με μεγάλη χαρά και έμεναν συνεχώς στο ναό υμνολογώντας και δοξολογώντας το Θεό (Λουκ. 24, 50-53).

Η χαρά μέσα στο χριστιανισμό συνυπάρχει με το πένθος, τα δάκρυα, τις θλίψεις, τους πειρασμούς και το θάνατο. Ο Κύριος είπε:

“Οποιος θέλει να με ακολουθήσει, ας απαρνηθεί τον εαυτό του και ας σηκώνει κάθε μέρα το σταυρό του”.

Ο Σταυρός είναι η έκφραση της ζωής μέσα από την πορεία των παθημάτων, των πόνων, των πτώσεων και των θλίψεων. Ο άνθρωπος βρίσκει την ελπίδα μέσα από το δικό του σταυρό και τον Σταυρό του Κυρίου, αφού αντιφέγγει το φως της Αναστάσεως, το πλήρωμα της χαράς. Την Κυριακή του Πάσχα η Εκκλησία ψάλλει:

“Ουρανοί μεν επαξίως ευφραινέσθωσαν, γη δε αγαλλιάσθω, εορταζέτω δε κόσμος, ορατός τε και αόρατος, Χριστός γαρ εγήγερται, ευφροσύνη αιώνιος”.

Ο Απόστολος Ιάκωβος στην επιστολή του μας λέει: “αδελφοί μου, να χαίρεστε όταν δοκιμάζετε από πολλούς και διαφόρους πειρασμούς” Ιακ. α’ 2).

“Οι πειρασμοί εν Χριστώ γίνονται γλυκύτεροι του μέλιτος”.

(Ισαάκ ο Σύρος)

Ο Απόστολος Παύλος χαιρόταν μέσα στις θλίψεις του και στα παθήματα.

Οι πιστοί, οι μάρτυρες και οι άγιοι προχωρούσαν με ιλαρότητα, με ύμνους χαράς ακόμη και στο μαρτύριο.

Ο πιστός χριστιανός ζει και αντιμετωπίζει τη γήινη πραγματικότητα, συμμετέχει στην αγωνία του καιρού του, αλλά συγχρόνως γνωρίζει και πιστεύει στο Θεό ο οποίος στην πορεία του κόσμου, στη ζωή του, την ατομική και οικογενειακή έχει πρωτεύοντα ρόλο. Γι’αυτό προσπαθεί να κάνει το χρέος του και συγχρόνως πιστεύει, προσεύχεται, εναποθέτει τις ελπίδες του στο Θεό ειρηνεύει και χαίρει.

Η Εκκλησία σε κάθε λειτουργία της προσεύχεται ικετεύει και προτρέπει όλους εμάς “πάσαν την ζωήν ημών Χριστώ τω Θεώ παραθώμεθα”.

Με τη χαρά της ανιδιοτελούς αγάπης, τη χαρά της διαρκούς εν Αγίω Πνεύματι παρουσίας του αναστάντος Χριστού, η Εκκλησία προχωρεί νικηφόρα στον κόσμο. Και χάνει τον κόσμο όταν χάνει τη χαρά της. Ο Χριστός μας δώρισε “πεπληρωμένη χαρά” (Ιω. 16, 24) που κανείς δε μπορεί να μας την αφαιρέσει.