Του Δημήτρη Χ. Σάββα

Διαφορετικές εκείνες οι εποχές. Τέλη της δεκαετίας του εβδομήντα όταν ήμουν φοιτητής στην Πάντειο Ανωτάτη Σχολή Πολιτικών Επιστημών. Ετσι λεγόταν τότε πολλά χρόνια αργότερα ονομάστηκε κι αυτή Πάντειο Πανεπιστήμιο. Πραγματικά ωραία χρόνια, ανέμελα, με φοιτητικούς αγώνες, με πορείες και ατέλειωτες συνελεύσεις στα αμφιθέατρα της σχολής. Εκεί όμως που ήμασταν τυχεροί εμείς οι φοιτητές, ήταν το ότι είχαμε καλώς δασκάλους. Οι καθηγητές μας στην Πάντειο Σχολή είχαν κάτι το μοναδικό, το ξεχωριστό.

Τόσα χρόνια πέρασαν και θυμάμαι τα ονόματά τους, την προσφορά τους και το ενδιαφέρον τους. Καράγιωργας, Φίλιας, Μαραγκοπούλου, Βέλτσος, Ρήγος, Κωνσταντίνος Δεσποτόπουλος, Αλέξανδρος Δεσποτόπουλος, Βλάχος, Τσαούσης, Πετραλιάς, Ροζάκης, Ραΐκος, Γουβέλης, Δασκαλάκης, Καφούσης, Δημάκης και άλλοι που δεν μου’ ρχονται τα ονόματά τους στο μυαλό μου αυτή τη στιγμή. Θέλω να σταθμώ όμως σ’έναν καθηγητή απ’ αυτούς, ιδιαίτερα αγαπητό στους φοιτητές, απλό, προσιτό και ακριβοδίκαιο. Τον αείμνηστο Σάκη Καράγιωργα. Είχα την τύχη να τον έχω καθηγητή δύο χρόνια, μας έκανε το μάθημα της οικονομίας και γράφαμε με ανοιχτά βιβλία. Τον θυμάμαι σε μια πορεία για κατάθεση στενάνου στην επέτειο του Πολυτεχνείου το 1980. Ξεκινήσαμε με τα πόδια από την Πάντειο, λεωφόρο Συγγρού, πάρα πολλοί φοιτητές με επικεφαλής τους τότε καθηγητές μας Σάκη Καράγιωργα και Βασίλη Φίλια, πηγαίνοντας στο Πολυτεχνείο. Θυμάμαι την έντονη συγκίνησή του σ’όλη την διαδρομή, θυμάμαι να κλαίει με λιγμούς ο Καράγιωργας. Ολα τα παραπάνω ήρθαν στο μυαλό μου αυτές τις μέρες, διαβάζοντας την απολογία του που έδωσε στις 7 Απριλίου 1970 στους στρατοδίκες, μια απολογία για τη δίκη της “Δημοκρατικής Άμυνας” στο έκτακτο Στρατοδικείο Αθηνών.

“Κύριοι στροτοδίκαι, ευρίσκομαι σήμερον ενώπιον σας ως κατηγορούμενος διότι διώκομαι από την δικτατορικήν κυβέρνησιν. Ο λόγος της διώξεώς μου είναι απλός αλλά ουσιαστικός. Διώκομαι διότι ως πνευματικός άνθρωπος εθεώρησα εθνικόν καθήκον μου ν’αγωνισθώ διά ν’αποκτήση εκ νέου ο ελληνικός λαός το δικαίωμα ν’αποφασίζη μόνος του και ελευθέρως δια την μοίρα του και τα πεπρωμένα του (...).

Κύριοι στρατοδίκαι, μέχρι τώρα σας εξέθεσα τους λόγους διά τους οποίους συμμετέχω εις την Δημοκρατικήν Άμυναν. Είχαν χρέος μου να αγωνισθώ εις τα πλαίσια της οργανώσεως αυτής προς αποκατάστασιν των δημοκρατικών ελευθεριών εις την χώραν. Είχα χρέος, πρώτον, ως άνθρωπος απέναντι της ιστορίας. Απέναντι δηλαδή όλων εκείνων οι οποίοι ηγωνίσθησαν με τον λόγον ή με τα όπλα, εκείνων που έχυσαν ποταμούς αίματος διά να κληροδοτήσουν εις ημάς την ελευθερίαν και την δημοκρατίαν.

Δεύτερον, είχα χρέος ως καθηγητής απέναντι εις τους φοιτητάς μου. Εις τους νέους αυτούς δεν μετέδιδα μόνον ξηράς επιστημονικάς γνώσεις. Τους είχα γαλουχήσει με την ιδέαν ότι ορθαί αποφάσεις επί των μεγάλων προβλημάτων της χώρας λαμβάνονται μόνον με την δημοκρατικήν διαδικασίαν επιλογής. Θα ήμουν ασυνεπής και θα εθεωρείτο δι’ εμέ φυγομαχία εάν διά του αγώνος μου δεν εδικαίωνα τας ιδέας μου περί ελευθερίας και δημοκρατίας απέναντι των φοιτητών μου. Τέλος, κύριοι στρατοδίκαι, είχα ένα προσωπικόν χρέος απέναντι του ελληνικού λαού και της πατρίδος. Αυτός ο λαός έκανεν πολλάς θυσίας και δαπάνας χάρις εμού. Με εσπούδασεν εις τα ελληνικά πανεπιστήμια, με έστειλεν με υποτροφίαν δι’ ανωτέρας σπουδάς εις το εξωτερικόν, με έκανεν καθηγητήν ανωτάτης σχολής και ανώτατον κρατικόν λειτουργόν.

Δι’όλας αυτάς τας θυσίας τι ζητεί ως αντάλλαγμα από εμέ ο ελληνικός λαός και η πατρίς; Τι ζητεί από όλους τους πνευματικούς ανθρώπους; Δύο μόνον πράγματα. Να προσφέρουν τας επιστημονικάς των υπηρεσίας και να είναι οι θεματοφύλακες των ηθικών και πνευματικών αξιών του ελληνικού λαού. Είχα υποχρέωσιν, επομένως, κύριοι στρατοδίκαι, να εξοφλήσω αυτό το μεγάλο χρέος μου, ακόμη και εάν παρίστατο ανάγκη να δώσω και την ζωήν μου”.

Σήμερα βιώνουμε μια μεγάλη κρίση. Μια κρίση που ίσως ξεπερνούσαμε πιο εύκολα αν υπήρχαν τέτοιες φωνές, τέτοιες απόψεις και σκέψεις σαν του αείμνηστου αγωνιστή και καθηγητή Σάκη Καράγιωργα.

Αυτόν που αποκάλεσαν κουλοχέρη στο τέλος της δεκαετίας του ‘70 σε μια θυελλώδη πραγματικά συνεδρίαση-εκδήλωση του ΠΑΣΟΚ, επειδή διαφωνούσε με τις απόψεις τους. Ντροπή, ντροπή μας! Για έναν τόσο μεγάλο Άνθρωπο! Αγωνιστή, οραματιστή, δάσκαλο, ο οποίος είχε τραυματιστεί σοβαρά στο χέρι, έχοντας υποστεί μερικό ακρωτηριασμό, όταν έσκασε βόμβα που κρατούσε την περίοδο της δικτατορίας. Συνελήφθη, υπέστη απάνθρωπα βασανιστήρια και πέρασε μεγάλο χρόνο στις φυλακές.

Αντί τότε η ηγεσία του ΠΑΣΟΚ να στείλει κάποιους στο σπίτι για έλλειψη σεβασμού απέναντι σε ένα αγωνιστή τον αναβάθμισε και τον έφερε ακόμη και σε θέση υπουργού.

Αντιθέτως ο Σάκης Καράγιωργας, λίγο αργότερα αποχώρησε από το ΠΑΣΟΚ, βλέποντας αυτά τα φαινόμενα και άλλα πολλά, ασχολήθηκε με το επιστημονικό του έργο και αναδείχθηκε πρύτανης του Παντείου Πανεπιστημίου. Στις 17 Αυγούστου του 1985 απεβίωσε.

Η ανάδειξη λοιπόν τέτοιων προσώπων δείχνει πώς φτάσαμε στη σημερινή οικτρή κατάσταση της χώρας.

Ετσι οδηγηθήκαμε στην εποχή των μακρυχέρηδων. Συντρόφων και αγωνιστών τάχατες με πάμπολλες επιλήψιμες συναλλαγές, με αμαρτωλές επενδύσεις, με αποδείξεις για ταξίδια στην Ευρώπη με βάουτσερ διαμονής σε πολυτελή ξενοδοχεία, με παραστατικά τραπεζικών συναλλαγών, με συμβόλαια από αγοραπωλησίες ακινήτων, με αποδεικτικά από τη δημιουργία των Off shore εταιρειών...

Φαίνεται ότι το κουβάρι της Αριάδνης άρχισε να ξετυλίγεται έστω και με τον παρ’ ολίγο προωθυπουργό και πρώην πανίσχυρο άνδρα του ΠΑΣΟΚ κ. Άκη Τσοχατζόπουλο. Όμως άλλοι θα φανούν; Γιατί σίγουρα ρόλος Ιφιγένειας για θυσία δεν αρκεί μόνο για τον κ. Τσοχατζόπουλο αλλά και για πολλούς άλλους... Αρκετούς θα έλεγα!