Του Κώστα Μπογδανίδη

Ποτέ στα 170 περίπου χρόνια της νεώτερης ελληνικής ιστορίας δεν υπήρξε περίπτωση που μια Βουλή μετά από εκλογές να μη δώσει κυβέρνηση! Έστω και βραχύβια, ακόμη και σε πιο δύσκολες στιγμές της ιστορίας της χώρας, κυβέρνηση σχηματιζόταν!

Πιο χαρακτηριστικά είναι τα παραδείγματα των δύσκολων στιγμών στο 19ο αιώνα-από το 1872 μέχρι το 1875 είχαμε κάθε χρόνο εκλογές!- αλλά και του Εθνικού Διχασμού ,το 1915 που έγιναν αλλεπάλληλες εκλογικές αναμετρήσεις, αλλά κυβερνήσεις προέκυψαν. Επίσης, κατά το περιβόητο 1989 μέσα σε 10 μήνες έγιναν τρεις αναμετρήσεις!

Και τότε όμως προέκυψαν κυβερνήσεις που πήραν ψήφο εμπιστοσύνης, η βουλή λειτούργησε ανεξάρτητα εάν γρήγορα αυτές διαλύθηκαν για να φτάσουμε στις εκλογές του Απριλίου 1990...οπότε ο κ.Μητσοτάκης πήρε με ισχνή πλειοψηφία (και λόγω εκλογικού νόμου) την κυβέρνηση.

Εάν λοιπόν αυτές οι διερευνητικές εντολές δεν αποδώσουν θα είναι η πρώτη φορά που εκλεγμένη Βουλή δεν θα μπορέσει να δώσει ψήφο εμπιστοσύνης (ή ανοχής όπως λέγεται εσχάτως) και θα αναγκαστούμε να πάμε ξανά και μέσα σε ένα μηνα σε νέα εκλογική διαδικασία! ΠΟΤΕ δεν έχει ξαναγίνει κάτι παρόμοιο και όλες οι εκλεγμένες βουλές ‘έδιναν’ κυβέρνηση έστω και μερικών μηνών.

Μοναδική εξαίρεση επειδή η Βουλή ήταν αναθεωρητική αποτελούν οι εκλογές του Αυγούστου 1910-Νοεμβρίου 1910. Τότε η κυβέρνηση Δραγούμη υφίστατο, ο εκ Κρήτης ορμώμενος Ε.Βενιζέλος εκλέγεται βουλευτής και ο ίδιος μετά κάνει τις επόμενες εκλογές του Νοεμβρίου. Ήταν προφανώς ειδικού σκοπού κυβέρνηση και.... εκλογική διαδικασία.

Οι εκλογές πάντως το 19ο αιώνα ήταν πολλές και συχνές, με μέσο όρο δύο έτη για κάθε κυβέρνηση, εξαιτίας του πολιτικού κλίματος , αλλά των βασιλικών παρεμβάσεων. Είτε με τον Όθωνα, είτε αργότερα με τον Γεώργιο το έτσι κι αλλιώς σάπιο πολιτικό σύστημα της Ελλάδος δεν μπορούσε να αντεπεξέλθει στις υποχρεώσεις της χώρας, δεν ήταν αντάξιο των περιστάσεων!

Ο σχηματισμός κυβέρνησης βεβαια-για να είμαστε δικαιοι- εκείνες τις εποχές ήταν και πιο...εύκολος με το δεδομένο ότι αποφάσιζε ένας βασιλιάς και όχι ένας πρόεδρος που έπρεπε να κινηθεί με βάση τις επιταγές του Συντάγματος. Και καθώς αποφάσιζε ο βασιλιάς άρχιζαν οι πιέσεις ένθεν κι ένθεν... Στον αντίποδα πάντως και στις 3 περιόδους της ελληνικής Δημοκρατίας κυβερνήσεις προέκυπταν...

Η περίοδος 1859-1862 που χαρακτηρίστηκε από τον αντιδυναστικό αγώνα είχε αλλεπάλληλες αναμετρήσεις, αλλά έδινε κυβερνήσεις. Το ίδιο και η περίοδος 1869-1879 που το Κρητικό Ζήτημα ήταν κυρίαρχο και οι κυβερνήσεις πολιτεύονταν με βάση αυτό. Το κλίμα ήταν ρευστό, οι ισορροπίες ήταν εύθραστες, πλειοψηφίες δεν υπήρξαν.

Ποτέ όμως δεν είχαμε διάλυση της Βουλής εν τη γενέσει της και κυβερνήσεις σχημάτισαν οι Ζαΐμης, Βουλγαρης, Δεληγεώργης, Τρικούπης, Κουμουνδούρος κ.α.

Αντίστοιχα φαινόμενα συχνών εκλογών είχαμε και στο τέλος του 19ου αιώνα με τους Τρικούπη-Δηλιγιάννη να εναλλάσσονται.

Ακολούθησαν στις άρχες του 20ου αιώνα οι βραχύβιες κυβερνήσεις του 1910 και του Εθνικού Διχασμού (το 1915 είχαμε δύο αναμετρήσεις με τους Βενιζελικούς να απέχουν από τη δεύτερη!) που κονιορτοποίησαν τον παραγωγικό και κοινωνικό ιστό της χώρας.

Ακόμη και την πιο ταραγμένη περίοδο του ΄20 είχαμε μόνο 4 αναμετρήσεις (1920,1923,1926 και 1928) με ορισμένες δικτατορίες και προνοτσιαμέντα, ενώ και μετά τον Πόλεμο παρά το ότι δεν προέκυψαν ισχυρές πλειοψηφίες-μόνο Παπάγος, Καραμανλής και Γ.Παπανδρέου είχαν πετύχει μεγάλα ποστοστά-κυβερνήσεις έγιναν μετά την εκλογή βουλής.

Φτάνοντας στο 1989 πρέπει να θυμίσουμε ότι τον Ιούνιο έγιναν εκλογές, αλλά κι εξαιτίας του εκλογικού νόμου δεν σχηματιζόταν κυβέρνηση από ένα κόμμα. Είχαμε τότε τη συγκυβέρνηση Τζανετάκη που ετοίασε το Ειδικό δικαστήριο.

Το Νοέμβριο του ίδιου έτους είχαμε νέες εκλογές από όπου προέκυψε η Οικουμενική κυβέρνηση Ζολώτα που έκανε εκλογές τον Απρίλιο του 1990 οπότε εξελέγη ο Κ.Μητσοτάκης.