Της Ευαγγελίας Καρεκλάκη

Μονόδρομο θεωρεί το “κούρεμα” στα δάνεια των νοικοκυριών το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προκειμένου να υπάρξει ανάκαμψη της οικονομίας, την ώρα που κυβέρνηση και τράπεζες διαμήνυαν μέχρι χθες ότι δεν μπορεί να υπάρξει νομοθετική ρύθμιση για διαγραφή χρεών δανειοληπτών καθώς μία τέτοια εξέλιξη θα δημιουργούσε τεράστιο πρόβλημα.

Η έκθεση του ΔΝΤ έρχεται να αναπτερώσει τις ελπίδες χιλιάδων δανειοληπτών στην Ελλάδα που ευελπιστούν το συντομότερο δυνατόν να υπάρξουν ρυθμίσεις για αναδιάρθρωση των δανείων τους. Μάλιστα χιλιάδες δανειολήπτες που αναμένουν να υπάρξει “κούρεμα” των δανείων τους, όπως διαρρέεται, αποφεύγουν να προχωρήσουν σε νέο διακανονισμό με τις τράπεζες για την αποπληρωμή των χρεών τους. Με βάση την επίμαχη έκθεση διαφαίνεται ότι όσες τράπεζες έχουν ενισχυθεί από τα κράτη πρέπει να αποδεχθούν το «κούρεμα» των δανείων εάν το ζητήσουν οι κυβερνήσεις που αποφάσισαν την ενίσχυση του χρηματοπιστωτικού τομέα

Το ΔΝΤ εκτιμά ότι έντονα και καλά σχεδιασμένα προγράμματα αναδιάρθρωσης του χρέους των νοικοκυριών, όπως αυτά που εφαρμόστηκαν το ‘30 στις ΗΠΑ, και στην Ισλανδία σήμερα, μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον αριθμό των αθετήσεων των υποχρεώσεων των νοικοκυριών και των κατασχέσεων.

Το Ταμείο πιστεύει ότι «οι κυβερνητικές πολιτικές που αποσκοπούν στη μείωση του χρέους σε σχέση με τα περιουσιακά στοιχεία ενός νοικοκυριού και τις πληρωμές του χρέους της υπηρεσίας σε σχέση με το εισόδημά του θα μπορούσαν να είναι ένας ανέξοδος τρόπος για την άμβλυνση των αρνητικών επιπτώσεων της απομόχλευσης των νοικοκυριών για την οικονομική δραστηριότητα».

Σύμφωνα με την έκθεση, «οι πολιτικές αυτές έχουν ιδιαίτερη σημασία για τις οικονομίες που σήμερα είναι περιορισμένες οι δυνατότητες για την επεκτατική μακροοικονομική πολιτική και στις οποίες ο χρηματοπιστωτικός τομέας έχει ήδη λάβει κρατική υποστήριξη».

Είναι φανερό από την έκθεση ότι όσες τράπεζες έχουν ενισχυθεί από τα κράτη πρέπει να αποδεχθούν το «κούρεμα» των δανείων εάν το ζητήσουν οι κυβερνήσεις που αποφάσισαν την ενίσχυση του χρηματοπιστωτικού τομέα.

Το «κούρεμα», εάν υιοθετηθεί το σχέδιο που προτάθηκε και έχει ως βάση το παράδειγμα της Ισλανδίας, θα είναι της τάξης του 30% στο κεφάλαιο των επιχειρηματικών, στεγαστικών και καταναλωτικών δανείων, πράγμα που σημαίνει ότι δυνητικά θα κοπούν οφειλές ύψους 70 δισ. ευρώ.

Η αρχή -σύμφωνα με το σχέδιο- θα γίνει από μεγάλες επιχειρήσεις σε συγκεκριμένους κλάδους που αντιμετωπίζουν τεράστια προβλήματα αλλά χαρακτηρίζονται βιώσιμες και θα προβλέπει εκτός από το «κούρεμα» του κεφαλαίου, νέο δανεισμό καθώς και την τοποθέτηση «τοποτηρητή» από την τράπεζα δίπλα στον διευθύνοντα σύμβουλο της επιχείρησης. Το στέλεχος αυτό θα έχει αρμοδιότητες σαν αυτές των τοποτηρητών που θα τοποθετήσει η Κομισιόν στα υπουργεία και θα συναποφασίζει για το σχέδιο εξυγίανσης της εταιρείας αλλά και τα νέα επενδυτικά σχέδια.

Στα νοικοκυριά η πρόταση είναι το πρόγραμμα να ξεκινήσει από ομάδες πληθυσμού που η τράπεζα θα κρίνει ότι θα μπορούν να εξυπηρετήσουν το δάνειο με τα νέα δεδομένα και όχι σε ανέργους ή άλλες ευπαθείς ομάδες που θα μπορούν να διευθετήσουν τις οφειλές τους μέσω του σχετικού νόμου για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά.

Ενδεικτικά είναι τα παραδείγματα που αναφέρονται σε περίπτωση που προχωρήσει το σχέδιο “κουρέματος”.


Για ένα στεγαστικό δάνειο 150.000 ευρώ 25ετούς διάρκειας με επιτόκιο 4% η μηνιαία δόση διαμορφώνεται σήμερα στα 791 ευρώ. Εάν προχωρήσουν οι τράπεζες στο σχέδιο ανακούφισης των δανειοληπτών, το ίδιο δάνειο θα εξυπηρετείται με 554 ?, αφού η συνολική οφειλή θα έχει πέσει στα 105.000 ευρώ, ενώ θα μπορεί η δόση να διαμορφωθεί ακόμα χαμηλότερα εάν παράλληλα επιμηκυνθεί και ο χρόνος αποπληρωμής στα 30 ή 35 χρόνια.

Κούρεμα» 30% σε ένα επιχειρηματικό δάνειο 1 εκατομμυρίου ευρώ θα έχει άμεσο όφελος για την εταιρεία 300.000 ευρώ στο συνολικό δανεισμό, γεγονός που θα μειώσει τις δόσεις κατ΄ αντίστοιχο ποσοστό. Για παράδειγμα, εάν το δάνειο ήταν 15ετούς διάρκειας η μηνιαία δόση θα ήταν 8.988 ευρώ και με το κούρεμα του κεφαλαίου θα πέσει στα 6.290 ?.

“Δεν υπάρχουν περιθώρια”, λένε οι υπουργοί

Εντυπωσιακό πάντως είναι ότι μέχρι χθες τόσο ο υπουργός Οικονομικών, Φίλιππος Σαχινίδης όσο και ο προκάτοχος του και νυν πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, Ευάγγελος Βενιζέλος, σε δηλώσεις του απέκλειαν το ενδεχόμενο να υπάρξει “κούρεμα” των χρεών των ιδιωτών.

Ειδικότερα, ο κ. Σαχινίδης στις 8 Απριλίου είχε δηλώσει χαρακτηριστικά για το επίμαχο θέμα:

“Δεν υπάρχουν περιθώρια για “κούρεμα” των δανείων που έχουν λάβει επιχειρήσεις και νοικοκυριά από τις τράπεζες μέσω γενικής ρύθμισης. Δεν μπορούμε να προκαλέσουμε πρόσθετες ζημιές στο τραπεζικό σύστημα”.

Στο ίδιο μήκος κύματος είχαν κινηθεί και οι δηλώσεις του κ. Βενιζέλου στα μέσα Μαρτίου, ο οποίος είχε αποκλείσει το ενδεχόμενο η κυβέρνηση να αναλάβει νομοθετική πρωτοβουλία για ρύμθιση ή διαγραφή τραπεζικών δανείων γιατί θα δημιουργούσε τεράστιο πρόβλημα.

Ο πρώην υπουργός Οικονομικών είχε κάνει λόγο τότε για συμβατικές λύσεις, ήτοι διακανονισμούς μεταξύ των τραπεζών και των δανειοληπτών, ενώ σε ύστατη λύση υπάρχει η προσφυγή στο Ειρηνοδικείο για προστασία. Λύσεις που όπως αποδεικνύεται στην πράξη δεν έχουν επιφέρει ουσιαστικά ανακούφιση στα υπερχρεωμένα νοικοκυριά.