Απλώς, δύο από τις καλύτερες

ταινίες της χρονιάς.

ΜΑΡΘΑ ΜΑΡΣΙ ΜΕΪ ΜΑΡΛΙΝ

MARTHA MARCY MAY MARLENE

Σκην.: Σων Ντέρκιν

Πρωτ.: Ελίζαμπεθ Όλσεν, Κρίστοφερ Άμποτ, Μπρέιντι Κορμπέ, Χιου Ντάνσι, Μαρία Ντίτσια

Η Μάρθα είναι μια νέα κοπέλα που εγκαταλείπει εσπευσμένα το κοινόβιο στο οποίο ζει κι επιστρέφει στην αδερφή της, η οποία απολαμβάνει μια ευκατάστατη ζωή με τον σύζυγό της και την οποία έχει να δει αρκετό καιρό. Ωστόσο, παρότι προσπαθεί να ξαναβρεί την ισορροπία της, οι τραυματικές εμπειρίες της στο κοινόβιο τη στοιχειώνουν με φόβο και εμμονές που κινδυνεύουν να γίνουν πραγματικές.

Η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του αμερικανού σκηνοθέτη, με την οποία κέρδισε το βραβείο σκηνοθεσίας στο περσινό φεστιβάλ του Σάντανς, είναι ένα ψυχολογικό δράμα ισορροπημένο με εξαιρετική λεπτότητα στο μεταίχμιο με το ψυχολογικό θρίλερ. Πορτρέτο μιας ψυχικά τραυματισμένης κοπέλας που προσπαθεί να βρει έναν κόσμο που να της ταιριάζει, το φιλμ δημιουργεί μια απόκοσμη ατμόσφαιρα η οποία μοιάζει μ’ ένα γαλήνιο ‘σεντόνι’ που σκεπάζει το άγχος, τον φόβο και την παράνοια που προσπαθεί να ελέγξει η Μάρθα, όλα έτοιμα ανά πάσα στιγμή να εκδηλωθούν ή, ακόμη χειρότερα, να πραγματοποιηθούν.

Η ανοίκεια γαλήνη που περιβάλλει τη Μάρθα και ο θαυμάσιος εσωτερικός χειρισμός από την Όλσεν των διακυμάνσεων του χαρακτήρα, είναι οι κύριες εκδηλώσεις του προβληματικού περιβάλλοντος της ιστορίας. Οι ηχητικές μονοτονίες χαμηλής έντασης και οι οξυμένοι φυσικοί ήχοι, η δυσανάλογη ψυχραιμία των εξωτερικών κι εσωτερικών ρυθμών των πλάνων σε σχέση με την ένταση που δημιουργεί ο παραλογισμός του κοινοβίου, και το παιχνίδι των προσδοκιών με τον θεατή καθώς το παρόν ανακατεύεται με τα φλάσμπακ, μεταδίδουν την ανησυχία της ηρωίδας που κλιμακώνεται στο εξαιρετικό τελευταίο πλάνο, πάντα με τον υπαινιγμό και την αφαιρετικότητα που διακρίνει όλο το φιλμ.

ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΕ ΤΟ

ΠΟΔΗΛΑΤΟ

LE GAMIN AU VELO

Σκην.: Ζαν-Πιερ και Λυκ Νταρντέν

Πρωτ.: Τομά Ντορέ, Σεσίλ Ντε Φρανς, Ζερεμί Ρενιέ, Φαμπρίτσιο Ρονκιόνε, Ολιβιέ Γκουρμέ

Ο Σιρίλ είναι ένα μικρό αγόρι που προσπαθεί να επανασυνδεθεί με τον πατέρα του, όμως εκείνος είναι απρόθυμος ν’ αναλάβει την ανατροφή του. Μια κομμώτρια γίνεται ανάδοχος κηδεμόνας του παιδιού, κι εκείνο θα συνεχίσει να περιδιαβαίνει τη γειτονιά του με το ποδήλατό του, περνώντας μέσα από διάφορες δοκιμασίες ζωής.

Οι σπουδαίοι βέλγοι αδελφοί Νταρντέν, βραβευμένοι δύο φορές με τον Χρυσό Φοίνικα στο φεστιβάλ Καννών για τη «Ροζέτα» (1999) και το «Παιδί» (2005), φτιάχνουν ένα όπως πάντα ρεαλιστικό, ανεπιτήδευτο, τρυφερό, ατόφιο πορτρέτο παιδικότητας, για το οποίο κέρδισαν το Μεγάλο Βραβείο της Επιτροπής στο περσινό φεστιβάλ Καννών. Οι Νταρντέν αποτελούν τον ορισμό της κινηματογραφικής απλότητας. Με λιτές συνθήκες γυρίσματος (κάμερα στο χέρι, φυσικές τοποθεσίες και φωτισμό, λακωνικούς διαλόγους, γενικότερα ρεαλιστική προσέγγιση χωρίς ‘στολίδια’), οι ταινίες τους μπορεί φαινομενικά να δώσουν την εντύπωση ότι δεν κάνουν και πάρα πολλά.

Ωστόσο, η δουλειά που έχει προηγηθεί με τους ηθοποιούς και φαίνεται στη φυσικότητα των ερμηνειών, μαζί με την κάμερα που πλησιάζει με διακριτικότητα, νηφαλιότητα, ευαισθησία και κατανόηση, όσο χρειάζεται ώστε να βιώσει την ιστορία χωρίς να τη μεγαλοποιεί και να υπερβάλλει, καθώς και το μοντάζ που διατηρεί τον ήρεμο και αβίαστο ρυθμό των πλάνων, όλα μαζί αποπνέουν την ειλικρίνεια της πρόθεσης των δημιουργών, συμβάλλουν στην πειστικότητα των καταστάσεων και στην ευαισθησία της προσέγγισης που κοιτάζει την ανθρώπινη κατάσταση πάντοτε προσγειωμένα, αληθοφανώς, και με συμπάθεια.

Ο Σιρίλ δοκιμάζεται αλλά είναι παιδί, γεγονός που του χαρίζει μια δεύτερη ευκαιρία, όχι αναγκαστικά προς κάποιας μορφής ηθική ‘συμμόρφωση’, αλλά προς την ελευθερία την οποία καλείται να αξιοποιήσει πλέον πιο δημιουργικά και ωφέλιμα γι’ αυτόν. Φεύγει από τη διαμάχη του με τον γιο του ψιλικατζή, μη θέλοντας να δώσει συνέχεια γιατί πλέον το όλο γεγονός δεν τον αφορά. Ωριμότερος πια από τον μεγαλύτερο τιμωρό του, αναγνωρίζει ότι άσχετα με το άδικο μέγεθος της τιμωρίας, αποτελούσε ένα είδος εκτόνωσης για εκείνον. Η σιωπηλή αποχώρησή του δηλώνει την κατανόηση του Σιρίλ, την αναγνώριση μιας αδύναμης συμπεριφοράς κι απ’ τις δύο πλευρές, αλλά και την επιθυμία του να προχωρήσει, αφήνοντας το συμβάν να λήξει εκεί.

Ταξίδι προς την ωριμότητα λοιπόν, όχι όμως με διδακτισμό, αλλά με τον παρορμητικό, την απερισκεψία, την ανεμελιά της νεανικότητας. Η ταινία δε ‘μαλώνει’ τον Σιρίλ αλλά τον αφήνει να ωριμάσει μόνος του, κλείνοντας την ταινία ‘ανοιχτά’ τη στιγμή μιας ακόμη διαδρομής του με το ποδήλατο. Ένα ποδήλατο που έκτος από ελευθερία και ξενοιασιά, του χαρίζει ενδεχομένως συμβολικά την παρουσία του πατέρα του, ενώ το κόκκινο μπλουζάκι που δεν αποχωρίζεται ποτέ στη διάρκεια της ταινίας, θα μπορούσε να συμβολίζει την παιδικότητά του όχι μόνο λόγω του ίδιου του χρώματος αλλά και χάρη στη σινεφιλική συνειρμική του σύνδεση με το κόκκινο μπαλόνι στην ομώνυμη ταινία που σκηνοθέτησε ο Αλμπέρ Λαμορίς το 1956.