Βουλευτές αντιπρόσωποι του λαού ή της κομματικής γραμμής;

Η κοινοβουλευτική δημοκρατία καταλύθηκε από την κομματική ολιγαρχία, ομολόγησε – χωρίς ίσως να το καταλάβει - ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, προσπαθώντας να διασώσει τον εαυτό του για την επιβολή του μνημονίου

Η ομολογία Χρυσοχοΐδη ότι ψήφισε το μνημόνιο χωρίς να το διαβάσει, αποτελεί (εκτός από την παιδαριώδη προσπάθεια να διασώσει εαυτόν ενόψει εσωκομματικών εξελίξεων) παράλληλη παραδοχή ότι οι βουλευτές επιλέγουν όχι με βάση τη συνείδησή τους, αλλά την εντολή του κόμματος. Δηλαδή, δεν είναι αντιπρόσωποι του έθνους και του λαού, αλλά του κόμματος… Άρα, η κοινοβουλευτική δημοκρατία έχει καταλυθεί από την κομματοκρατία.

Κι αυτή η λειτουργία ισχύει σε όλα τα πολιτικά κόμματα, στο σύνολο της «κοινοβουλευτικής» λειτουργίας. Κόμματα αυταρχικά, αρχηγικά, μονολιθικά, με συμπαγείς γραμμές, απ’ τις οποίες όποιος ξεφύγει,

τον τρώει ο λύκος, όπως το πρόβατο που το σκάει από το μαντρί…

Το συμφέρον του κόμματος, κι όχι το εθνικό ή το λαϊκό, επιλέγουν λοιπόν τελικά οι βουλευτές. Στο κόμμα δίνουν λογαριασμό κι απ’ αυτό δέχονται τον έλεγχο ή τις συνέπειες…

Άρα, ακυρώνεται στην πράξη από τους ίδιους η έννοια του αντιπροσώπου του λαού. Κατά συνέπεια έχει ακυρωθεί κάθε λειτουργία του κοινοβουλίου, άρα της ίδιας της δημοκρατίας, κατ’ αυτό τον τρόπο…

Του

Αλέκου Α. Ανδρικάκη

[email protected]







Η δημόσια και με… «υπερηφάνεια» διατυπωμένη, ομολογία του επί χρόνια πρωταγωνιστή του πολιτικού συστήματος Μιχάλη Χρυσοχοΐδη ότι δεν διάβασε το μνημόνιο (αλλά το υπερψήφισε…) επειδή είχε άλλες, προφανώς σοβαρότερες ασχολίες, όπως το να κυνηγήσει τους κλέφτες στη χώρα, δεν αποτελεί παρά μια κατηγορηματική παραδοχή ότι στην Ελλάδα δεν λειτουργεί η κοινοβουλευτική δημοκρατία. Όχι ότι χρειαζόμασταν και καμιά μαρτυρία, δηλαδή, γι αυτό, αλλά όπως και να το κάνουμε, η δημόσια –ακόμη κι αν δεν το συνειδητοποίησε ή πίστεψε ότι δεν θα το ερμηνεύσουμε έτσι- παραδοχή έχει τη σημειολογία της. Τι μας είπε ο κ. Χρυσοχοΐδης; Με άλλα λόγια, ότι για μια υπόθεση που αφορούσε στο μέλλον και την κυριαρχία της Ελλάδας, στην επιβίωση των Ελλήνων, εκείνος εμπιστεύτηκε απλώς την κομματική γραμμή. Αφήστε που αυτή η σπουδαία και καθοριστική για μια χώρα, για εκατομμύρια Ελλήνων και επιγόνων τους, υπόθεση αξιολογήθηκε ως κατώτερης αξίας ή μάλλον όχι τόσο σημαντική όσο η οργάνωση του αγώνα κατά των διαρρηκτών… Τόση σημασία στον άνθρωπο, στην ίδια την πατρίδα, από άνθρωπο που συμμετέχει στην ηγεσία, καθορίζει το μέλλον με τις αποφάσεις και τη δράση του. Ομολογημένο πλέον…

Φυσικά, δεν υποτιμώ την πιθανότητα το κυβερνητικό στέλεχος να «ομολόγησε» απλώς για να εμφανιστεί ως αθώα περιστερά στα μάτια των ψηφοφόρων, είτε ενόψει βουλευτικών εκλογών, είτε ενόψει εσωκομματικών διαδικασιών στο ΠΑΣΟΚ, στις οποίες και φαίνεται ότι θα διεκδικήσει την ηγεσία. Όμως αυτή η δημόσια ομολογία έχει από μόνη της εξαιρετική σημασία για την τύποις «κοινοβουλευτική δημοκρατία» της Ελλάδας.

Ας προχωρήσουμε, λοιπόν, σε μερικές σκέψεις ακριβώς με αφορμή τη δήλωση του κ. Χρυσοχοΐδη, και θα αποδειχτεί ότι δεν μας είπε τίποτε άλλο εκτός από το γεγονός ότι στην Ελλάδα δεν υπάρχει κοινοβουλευτική δημοκρατία αλλά κομματική ολιγαρχία.

Ο κ. Χρυσοχοΐδης, λοιπόν, θεώρησε τόσο ελάσσονα υπόθεση το μνημόνιο και όλα τα παρεπόμενα (μεσοπρόθεσμο κλπ) ώστε δεν τα διάβασε και έδωσε τη θετική του ψήφο αλλά και την υπογραφή του, επειδή μόνο και μόνο εμπιστεύτηκε την κομματική κρίση. Η γραμμή του κόμματος! Αυτή μέτρησε. Φυσικά, αν η «γραμμή» ήταν διαφορετική, θα έπραττε αλλιώς.

Για σταθείτε όμως, ο κ. Χρυσοχοΐδης, σύμφωνα με το Σύνταγμα, αλλά και τις ηθικές απαιτήσεις, την άγραφη νομοθεσία της ζωής δηλαδή, συμμετέχει στο κοινοβούλιο και στα κέντρα εξουσίας εκπροσωπώντας το κόμμα ή το λαό και το έθνος; Συνταγματικά και ηθικά είναι ξεκάθαρο ότι είναι αντιπρόσωπος του λαού και του έθνους. Για τα συμφέροντά τους που θεωρητικά ταυτίζονται αναδεικνύεται ως μέλος του κοινοβουλίου. Μα εδώ έχουμε μια ξεκάθαρη διαβεβαίωση ότι λειτούργησε ως υπηρέτης του κόμματος. Που μπορεί να υπερασπίζεται τα λαϊκά συμφέροντα, αλλά μπορεί και όχι. Αλλά ακόμη κι αν τα υπερασπίζεται, ο κοινοβουλευτικός δεν μπορεί να έχει τέτοιο κριτήριο, να επιλέγει επειδή του το λέει το κόμμα...

Συνταγματική εκτροπή…

Έχουμε, κατά συνέπεια, παραβίαση της συνταγματικής επιταγής. Ομολογημένη. Βαριά εκτροπή. Και δεν πρόκειται για εξαίρεση από έναν κανόνα, αλλά εφαρμογή του κανόνα. Μας το είπε κι αυτό ο κ. Χρυσοχοΐδης, μετά το σάλο των ωμών δηλώσεών του. «Το έκανα για να ταράξω τα νερά στο πολιτικό σύστημα», επανήλθε το ίδιο υπερήφανος! Μας είπε, δηλαδή, ότι εγώ ήλθα να πω κάτι που συμβαίνει, που εφαρμόζεται ως κανόνας, για να καταλάβετε!

Οι ταγοί μας, δηλαδή, σε περίοδο – θεωρητικά- δημοκρατίας ακυρώνουν την έννοια αυτή και μετατρέπουν το θεσμικό μας πλαίσιο σε κομματοκρατία. Άρα, ολιγαρχία!

Είχε δίκιο σ’ ένα πράγμα ο Χρυσοχοΐδης. Ότι δεν ήταν η εξαίρεση του κανόνα, αλλά λειτούργησε στο πλαίσιό του. Ένας κανόνας που λέει όχι ότι δεν είναι «επιμελείς» οι κοινοβουλευτικοί, αλλά ότι η επιλογή τους γίνεται με βάση τη «γραμμή». Ποιος άραγε από τους βουλευτές της τότε πλειοψηφίας έκανε την επιλογή του για το μνημόνιο με βάση τη συνείδησή του, ως λαϊκός και εθνικός αντιπρόσωπος; Γιατί ένα άλλο στοιχείο υπαγορευμένο από το Σύνταγμα και την ηθική είναι ότι ο βουλευτής δρα με βάση τη συνείδησή του. Ποιος λοιπόν; Μάλλον ουδείς, ή έστω ελάχιστοι ταύτισαν τη συνείδηση με την τελική επιλογή τους. Πόσοι εκ των υστέρων δεν βγήκαν να διαφωνήσουν; Για παράδειγμα, όταν η θερμή κομματική τοπική βουλευτής Μαρία Σκραφνάκη δηλώνει στους ανέργους που της διαμαρτύρονται ότι έπραξε για να μη ρίξει την κυβέρνηση, επιλογή με βάση το κομματικό συμφέρον δεν ομολογεί; Όταν ο επίσης θερμός κομματικός βουλευτής Μανόλης Στρατάκης δηλώνει ότι δεν συμφωνούσε με όλα τα μέτρα, έδωσε μάχη να μην περάσουν, αλλά τελικά ψήφισε, ανάλογη ομολογία δεν κάνει; (Και για να μην υπάρξει αμφισβήτηση περί της αλήθειας των δηλώσεων και των δύο, ξεκαθαρίζω ότι τόσο η κ. Σκραφνάκη όσο και ο κ. Στρατάκης έχουν κάνει ανάλογες δηλώσεις προς εμένα, σε απάντηση δημοσιογραφικών ερωτημάτων μου…)

Το συμφέρον λοιπόν του κόμματος, κι όχι το εθνικό ή το λαϊκό επιλέγουν. Στο κόμμα δίνουν λογαριασμό, κι απ’ αυτό δέχονται τον έλεγχο ή τις συνέπειες… Άρα, ακυρώνεται στην πράξη από τους ίδιους η έννοια του αντιπροσώπου του λαού. Κατά συνέπεια έχει ακυρωθεί κάθε λειτουργία του κοινοβουλίου, άρα της ίδιας της δημοκρατίας, κατ’ αυτό τον τρόπο.

Η μονολιθικότητα και ο αντιδημοκρατισμός των κομμάτων

Δεν είναι βεβαίως προσωπική επιλογή μόνο των βουλευτών αυτή. Αυτό απαιτεί το κόμμα. Το οποιοδήποτε κόμμα. . Άραγε, οι βουλευτές της ΝΔ καταψήφισαν το αρχικό μνημόνιο επειδή το διάβασαν και κατάλαβαν ότι δεν συμφωνούν; Ή επειδή η αντιπολιτευόμενη ΝΔ έτσι έπρεπε να πράξει; Αναρωτιέμαι, αν οι ρόλοι ΠΑΣΟΚ και ΝΔ ήταν αντίστροφοι, οι βουλευτές τους αντίστροφοι, οι βουλευτές τους θα ψήφιζαν όπως τώρα ψήφισαν; Γιατί φυσικά η στάση των βουλευτών του ΠΑΣΟΚ δεν είναι η εξαίρεση στη λειτουργία των υπολοίπων. Όλα, ανεξαιρέτως τα κόμματα λειτουργούν με τον τρόπο αυτό. Εκείνα αποφασίζουν τη στάση των βουλευτών τους. Εκείνα δίνουν τη γραμμή με σημειώματα και κομματικές συσκέψεις όταν βρεθούν μπροστά σε δύσκολες ψηφοφορίες. Οι αρχηγοί τους διαγράφουν τους διαφωνούντες . Δεν είναι πολύ συχνές οι περιπτώσεις διαφωνιών, αλλά υπάρχουν. Και όταν υπάρχουν γίνονται και θέμα στα μέσα ενημέρωσης… Που βεβαίως, δια των προβεβλημένων τηλε-παραθυράτων «αναλυτών» προβάλλουν την «κομματική νομιμότητα»… Κομματική νομιμότητα… Ανώτερη, τελικά, από τις αρχές και τις αξίες της Δημοκρατίας… Και, επαναλαμβάνω, αφορά σε όλα τα κόμματα. Ούτε καν μόνο στα κόμματα που εναλλάσσονται στην εξουσία, το ΠΑΣΟΚ και τη ΝΔ. Αφορά σε όλα. Και στην αριστερά, που μπορεί να διακηρύττει την πίστη της στον άνθρωπο και σε συστήματα που τον υπηρετούν (…) όμως τουλάχιστο η εσωκομματική της λειτουργία δεν είναι παρά αυταρχική, κλειστή, κάθε άλλο παρά δημοκρατική. Εκεί κι αν πνίγονται οι διαφορετικές φωνές… Η αναχρονιστική μονολιθικότητα με την οποία λειτουργεί το σύνολο των πολιτικών δυνάμεων της χώρας, από την αριστερά μεταφέρθηκε και στους λοιπούς…

Φυσικά όλα τούτα που συντελούν ώστε η κομματική κυριαρχία να υποκαθιστά την πραγματική κοινοβουλευτική δημοκρατία, θα μπορούσαν να έχουν ακυρωθεί στην πράξη αν υπήρχαν κοινοβουλευτικοί παράγοντες πραγματικοί υπηρέτες του λαού. Κι όχι μόνον αχαμνοί κομματικοί υπόδουλοι…

Αυτό το φαινόμενο που έχουμε περιγράψει, με αφορμή την κυνική δήλωση ενός βασικού υπουργού (καμιά σχέση με ειλικρίνεια και υπερηφάνεια, κύριε Χρυσοχοΐδη, καθαρά κυνική ομολογία ήταν…) είναι μια κεντρική αιτία της παθογένειας του ελληνικού πολιτικού συστήματος. Στο κοινοβούλιο οι αντιπρόσωποι του έθνους και του λαού έχουν αποστολή να νομοθετούν υπέρ του έθνους, του λαού και της χώρας και να ελέγχουν για τις παραλείψεις της την κάθε κυβέρνηση. Όλοι, ανεξάρτητα από την κομματική παράταξη με την οποία εξελέγησαν. Εκείνοι όμως έχουν μετατρέψει εαυτούς σε απλούς ψηφοφόρους των νομοσχεδίων ή χειροκροτητές του αρχηγού και των υπουργών. Α, και σε ρουσφετολόγους, με αντίκρισμα την ψήφο στις εκλογές…

Τελικά οι άνθρωποι σ’ αυτό τον τόπο μόνο σα νούμερα καταγράφονται… Οι Έλληνες για να βγαίνει η στατιστική και να φορολογούνται για να μαζευτούν τα πανωτόκια της Μέρκελ και των αγορών. Οι βουλευτές για να συγκεντρώνουν κουκιά στις ψηφοφορίες τα κόμματα. Κι οι Έλληνες ως αριθμοί ψήφων των υποψηφίων στις εκλογές…



Η Δημοκρατία

Απ’ την ετυμολογία της, η λέξη δημοκρατία δίνει την απάντηση για το τι είδους πολίτευμα θα έπρεπε να είναι. Το κράτος, η εξουσία, δηλαδή, του δήμου, των πολιτών, αυτών που έχουν πολιτικά δικαιώματα. Κι επειδή οι έννοιες της εξουσίας και του κράτους σήμερα είναι αποκρουστικές, κι έγιναν αποκρουστικές στο πλαίσιο της κακής λειτουργίας της δημοκρατίας, ας θυμηθούμε ότι ο όρος επινοήθηκε στην κλασική αρχαιότητα, σε αντιδιαστολή με τη μοναρχία, την αριστοκρατία και την ολιγαρχία, πολιτεύματα που κυριαρχούσαν μέχρι τον 5ο π.Χ. αιώνα. Η έννοια του κράτους την εποχή εκείνη δεν είχε το σημερινό σκληρό περιεχόμενο. Ήταν ταυτόσημη με την αρχή, έννοια θεμιτή και λειτουργία απαραίτητη για τη συγκρότηση μιας κοινότητας. Η έννοια της δημοκρατίας υιοθετήθηκε από τους δημοκρατικούς της Αθήνας, και υποδήλωνε το πολίτευμα εκείνο στο οποίο η εξουσία βρισκόταν στη συνέλευση των πολιτών, εκείνων που είχαν δηλαδή πολιτικά δικαιώματα.

Πολιτικά και κοινωνιολογικά, πλέον, δημοκρατία έχουμε αποδεχτεί ότι είναι το πολίτευμα στο οποίο η εξουσία πηγάζει από το λαό, ασκείται από το λαό ή στο όνομα του λαού και οπωσδήποτε θα πρέπει να ασκείται προς όφελος του λαού, άρα του δημοσίου συμφέροντος.

Φυσικά, η έννοια της δημοκρατίας έχει ισχυρή βάση στην περίπτωση της άμεσης δημοκρατίας, που πάντως δεν σχετίζεται με τη μορφή του πολιτεύματος που εμείς γνωρίζουμε. Αυτό που ισχύει σήμερα, τόσο στην Ελλάδα όσο και σ’ όλο τον δυτικό κόσμο δεν είναι παρά η έμμεση δημοκρατία, αυτή στην οποία η λαϊκή εξουσία ασκείται δι αντιπροσώπων. Ο Κορνήλιος Καστοριάδης είχε χαρακτηρίσει αυτή τη μορφή, που αλλοίωσε ουσιαστικά την άμεση δημοκρατία της Αθήνας, ως μια φιλελεύθερη ολιγαρχία. Δεν είχε άδικο μάλλον… Αντί του δήμου ώς αρχή, έχουμε να κάνουμε με κράτος, με αρχή, των ολίγων που στο όνομα των υπολοίπων άρχουν και ελέγχονται θεωρητικά κάθε τέσσερα χρόνια.

Η δημοκρατία, όπως ορίστηκε στην κλασική αρχαιότητα, δεν ήταν η αντιπροσώπευση των πολλών από ελάχιστους, αλλά η άσκηση της εξουσίας για κάθε τι από όλους τους πολίτες. «Το μεν ουν πάντας και περί πάντων», όπως χαρακτηριστικά προσδιόρισε την άμεση δημοκρατία ο Αριστοτέλης στα «Πολιτικά».



Η Ελλάδα

Κι αφού έχουμε τουλάχιστο το στοιχειώδες θεωρητικό πλαίσιο, ας θυμηθούμε τι θεωρούμε δημοκρατία στην Ελλάδα (ισχύει και για το σύνολο του δυτικού κόσμου) κι αν πραγματικά είναι σε ισχύ το δημοκρατικό πολίτευμα.

Μια μικρή ομάδα ανθρώπων αναλαμβάνει κάθε φορά να ασκήσει για λογαριασμό όλων των υπολοίπων πολιτών την αρχή. Για να κυριολεκτούμε, την εξουσία. Ομάδα που εκλέγεται κάθε 4 το πολύ χρόνια, με απόλυτη εξουσία στο μεσοδιάστημα όχι μόνο να εφαρμόσει αυτά για τα οποία ψηφίστηκε, αλλά και για όσα δεν ψηφίστηκε. Χωρίς λαϊκό ή κοινωνικό έλεγχο, παρά μόνο από την κομματική ηγεσία. Δεν εκλέγουμε όμως στη Δημοκρατία αντιπροσώπους των κομμάτων, αλλά αντιπροσώπους του λαού και του έθνους, που προτείνουν τα κόμματα. Τεράστια η διαφορά. Τεράστια και η στρέβλωση της δημοκρατικής νομιμότητας. Μέχρι ορίων κατάργησης…