Τι αλλάζει στη δικαιοσύνη

Συναινετική λύση στο γάμο

Παράταση ωραρίου στα δικαστήρια

Εν μέσω έντονων συζητήσεων και εντάσεων εγκρίθηκε επί της αρχής χθες από το υπουργικό συμβούλιο το νομοσχέδιο για τα μέτρα επίσπευσης των διαδικασιών απονομής Δικαιοσύνης, το οποίο αναμένεται να κατατεθεί στη Βουλή μέχρι τις 15 Ιανουαρίου. Το πολυνομοσχέδιο που προωθεί ο υπουργός Δικαιοσύνης, Μιλτιάδης Παπαϊωάννου, περιλαμβάνει 120 ρυθμίσεις και προβλέπει σαρωτικές αλλαγές στο σύστημα απονομής της Δικαιοσύνης με στόχο, όπως αναφέρεται, την διεξαγωγή δίκαιης δίκης και την αντιμετώπιση της αρνησιδικίας.

Μεταξύ αυτών καθιερώνεται η συναινετική λύση του γάμου με κοινή δήλωση και συμφωνία των συζύγων στο αρμόδιο ληξιαρχείο ενώ επιβάλλονται ταχύτατες διαδικασίες προσδιορισμού και έκδοσης αποφάσεων ασφαλιστικών μέτρων και περιορίζονται σημαντικά οι λόγοι και οι αφορμές αναβολής στα δικαστήρια. Επεκτείνεται επίσης, το ωράριο των δικαστηρίων κατά δύο ώρες (από της 3 στις 5 το απόγευμα). Όπως τόνισε προς τους συναδέλφους του ο αρμόδιος υπουργός η Ελλάδα είναι τέταρτη κατά σειρά, μεταξύ των 47 κρατών-μελών του συμβουλίου της Ευρώπης που συστηματικά παραβιάζει τον εύλογο χρόνο στην απονομή της δικαιοσύνης. Μόνο στην εισαγγελία υποβλήθηκαν 288.739 μηνύσεις το έτος 2010-2011 και στα διοικητικά δικαστήρια εκκρεμούν 466.219 αποφάσεις. Για τα ασφαλιστικά μέτρα χορηγείται δικάσιμος τον Ιούνιο του 2012. Στις μισθωτικές διαφορές τον Οκτώβριο του 2013. Η Δικαιοσύνη, είπε ο υπουργός, είναι σε βαθιά κρίση και ο τρόπος λειτουργίας της «τροχοπέδη στην οικονομική ζωή και την ανάπτυξη».

Καθιερώνεται η λειτουργία μονομελών εφετείων κακουργημάτων που συγκροτούνται από προέδρους Εφετών ενώ μεγάλος όγκος υποθέσεων μεταφέρεται στα Ειρηνοδικεία (διαθήκες, κληρονομητήρια κ.λ.π). Στις περιπτώσεις διαφωνίας ανακριτή και εισαγγελέα στην προδικασία ,η υπόθεση εισάγεται την ίδια ημέρα στο Αυτόφωρο Τριμελές Πλημμελειοδικείο ή Εφετείο και εκδίδεται αυθημερόν. Διασφαλίζεται ο σύντομος προσδιορισμός των εργατικών διαφορών, στις ειδικές διαδικασίες ο δικαστής οφείλει να εκδώσει απόφαση σε 48 ώρες από τη συζήτηση. Οι ανώνυμες καταγγελίες τίθενται στο αρχείο και απλοποιείται ο έλεγχος βασιμότητας των μηνύσεων και εγκλήσεων από τον εισαγγελέα. Αυξάνονται τα κατώτατα όρια παράνομης βλάβης και οι οικονομικές μορφές εγκλημάτων μετατρέπονται προς τα πάνω. Ενώ στα κακουργήματα το κατώτατο όριο ήταν 15.000 ευρώ τώρα προβλέπονται κακουργηματικές μορφές εγκλημάτων με κατώτατα όρια τις 73.000 ευρώ και 150.000, αντιστοίχως.



Αντιδράσεις

Πάντως οι Ολομέλειες του Αρείου Πάγου και της Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου δεν κρύβουν τις ενστάσεις τους για κάποιες διατάξεις του πολυνομοσχεδίου, τις οποίες χαρακτηρίζουν ανεφάρμοστες. Για παράδειγμα, θεωρούν μη εφαρμόσιμες τις ρυθμίσεις εκείνες που αφορούν την υποβολή αιτημάτων αναβολής και την ρύθμιση για έκδοση σχετικής απόφασης πριν την δίκη, εφόσον το αίτημα αναβολής είναι ήδη γνωστό πριν η υπόθεση οδηγηθεί στο ακροατήριο.

Αντίστοιχες επιφυλάξεις διατυπώνονται και για την αυθημερόν έκδοση απόφασης του Συμβουλίου σε περίπτωση διαφωνίας ανακριτή και εισαγγελέα για την προφυλάκιση. Επίσης, ζητούν τη μείωση παραβόλων από 300 σε 200 ευρώ σε διάφορες διαδικασίες (π.χ. στην προσφυγή σε Εισαγγελέα Εφετών όταν αρχειοθετείται η έγκληση).

Η Ολομέλεια ΑΠ διαφωνεί, κατά πλειοψηφία, με την ρύθμιση που προβλέπει την ίδρυση Μονομελών Εφετείων Κακουργημάτων, ενώ η Ολομέλεια της Εισαγγελίας ΑΠ τα δέχεται ως λύση ανάγκης με την προϋπόθεση εξεύρεσης αιθουσών, προσωπικού και προεπιλογής των καλύτερων δικαστών που θα ανεβαίνουν στην έδρα.

Ακόμη, η Ολομέλεια της Εισαγγελίας του ΑΠ διαφωνεί με την πταισματοποίηση διαφόρων αδικημάτων (σωματικές βλάβες, εξύβριση κ.λπ.), ενώ η Ολομέλεια του ΑΠ διαφωνεί με την πταισματοποίηση της δυσφήμισης. Όμως και οι δύο Ολομέλειες διαφωνούν με την απαγόρευση δεύτερης αναβολής, αφού μπορεί να προκύψουν πολλοί σοβαροί λόγοι. Από την πλευρά του ο δικηγορικός σύλλογος της Αθήνας σε ανακοίνωση που εξέδωσε, εντοπίζει αντισυνταγματικές και ανεφάρμοστες διατάξεις στο πολυνομοσχέδιο, ενώ υποστηρίζει ότι «το εν λόγω σχέδιο νόμου καταλύει κάθε έννοια δίκαιης δίκης και επιβραβεύει τα φαινόμενα ανομίας».