Της Κατερίνας Μυλωνά

Μηνύματα, επίκαιρα στις μέρες μας, μεταφέρουν στο θεατή οι «Βρυκόλακες» του Ερρίκου Ίψεν.

Η παράσταση ανεβαίνει σε μετάφραση και σκηνοθεσία Νικηφόρου Νανέρη στις 15 και 16 Δεκεμβρίου στο Θεατρικό Σταθμό Ηράκλειου και στις 17 και 18 Δεκεμβρίου στο Σπίτι του Πολιτισμού, στο Ρέθυµνο . Οι συντελεστές θέλουν να ξαναζήσουν τη μοναδική εμπειρία της περιοδείας παρέα με το κοινό και να τιμήσουν έτσι τον αγαπημένο τους σκηνοθέτη και φίλο Νικηφόρο Νανέρη, που "έφυγε" απρόσμενα...

Η πρωταγωνίστρια της παράστασης, κ. Μίνα Χειμώνα, μιλά στην «Π» για τα μηνύματα του έργου του Ίψεν.

«Τα πρέπει ,τα δήθεν, οι θεσμοί, οι υποχρεώσεις....πιέζουν την ανθρώπινη ψυχή. Ειδικά σε αυτές τις εποχές που η αξιοπρέπεια και ο ψυχισμός έχει πλέον συντριβεί...», αναφέρει.

Στο έργο βλέπουμε τη διαφορά των κοινωνικών τάξεων και την πίεση που ασκείται σε κάποιον να μείνει εντός των επιτρεπόμενων ορίων. Στις μέρες μας και στη χώρα μας το βλέπουμε αυτό;

«Το σπουδαίο αυτό έργο του Ερρίκου Ίψεν είναι διαχρονικό με την έννοια ότι πραγματεύεται αξίες και θέματα σημαντικά που διατρέχουν την κοινωνική δομή και ζωή των απλών ανθρώπων. Έτσι λοιπόν οι διαφορές στις κοινωνικές τάξεις είναι αισθητή και τότε και τώρα. Ο εγκλωβισμός και η καταπίεση που μας υποβάλλουν συγκεκριμένη συμπεριφορά και στάση ζωής, εξακολουθούν να είναι αισθητές. Τα πρέπει ,τα δήθεν, οι θεσμοί, οι υποχρεώσεις....πιέζουν την ανθρώπινη ψυχή. Ειδικά σε αυτές τις εποχές που η αξιοπρέπεια και ο ψυχισμός έχει πλέον συντριβεί...Ο άνθρωπος υποκύπτει σε μια αόρατη Μοίρα που του προκαθορίζει το μέλλον του και το τέλος... Σαν ένας άλλος "Οιδίπους "παραμένει τυφλός... μέχρι τη στιγμή της αποκάλυψης της αλήθειας...και όπως αναφέρει η κα Άλβινγκ : "Όλοι μας δεν τρέμουμε από φόβο μπροστά στο φώς;.... Έτσι λοιπόν αντιστέκεται με όση δύναμη του απομένει...για να ξαναβρεί τον εαυτό του, που έχει "βρυκολακιάσει" από τις παρωχημένες ιδέες, τις παλιές αντιλήψεις και τις ξεπερασμένες πεποιθήσεις που τον στοιχειώνουν...να βγεί από το πετσί του ... και να ξαναγεννηθεί...στο φώς...στην αλήθεια...»

Υπάρχει, ακόμα, το κομμάτι της οικογένειας, ό, τι κάνουν οι γονείς έχει αντίκτυπο στα παιδιά. Μπορεί να ξεφύγει κάποιος από αυτή τη μοίρα;

«Το θέμα της κληρονομικότητας έχει απασχολήσει πολλούς ερευνητές , ψυχολόγους, αναλυτές... Στην περίπτωση 'Ιψεν, ο 'Οσβαλντ χάνεται στο σκότος της παραφροσύνης, εξ΄αιτίας της έκφυλης ζωής του πατέρα του και πληρώνει άδικα για μια ζωή που δεν έζησε. Το έργο δεν είναι ξεπερασμένο. Αντίθετα πρόκειται για ένα κείμενο άκρως επίκαιρο, εκ των πραγμάτων. Υπάρχουν σύγχρονες μεταδιδόμενες ασθένειες, εμφανείς ή μη, που δημιουργούν εκτρώματα. Τα φαντάσματα είναι κληρονομικά....Ο Ίψεν χειρίζεται δραματουργικά την αρρώστια του Όσβαλντ συμβολικά και πραγματικά. Είδε την κληρονομικότητα σαν αρχαία μοίρα που δύσκολα κανείς ξεφεύγει...Ο αθώος πληρώνει αμαρτίες γονέων...»