Αρχαιολογικοί χώροι, μνημεία και μουσεία που αναβαθμίζονται, προσβασιμότητα σε όλους, υιοθέτηση σύγχρονων τεχνολογιών, νέες εκδόσεις και εκπαιδευτικά προγράμματα συνιστούν το τριετές πρόγραμμα αναβάθμισης της ποιότητας των υπηρεσιών στα μνημεία, του υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού, που βρίσκεται σε εξέλιξη εδώ και ένα χρόνο και έχει αποδώσει ήδη σημαντικούς καρπούς.

Εως το 2013 που θα ολοκληρωθεί, αναμένεται να έχει αλλάξει σε μεγάλο βαθμό την εικόνα των αρχαιολογικών χώρων και των μνημείων, κάνοντάς την «πιο φιλική» και «προσιτή» στους Έλληνες και ξένους επισκέπτες.

«Η Ελλάδα έχει ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά επαναεπισκεψιμότητας των μνημείων. Στόχος μας πάντα είναι τα μνημεία μας να μας εμπνέουν. Και εμάς που είμαστε πολίτες αυτής της χώρας και τους ξένους επισκέπτες. Αλλά για να γίνει αυτό πρέπει να γίνουν περισσότερο προσβάσιμα», τόνισε ο ο υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού, Παύλος Γερουλάνος χθες το μεσημέρι σε συνέντευξη Τύπου στο Νέο Μουσείο της Ακρόπολης, κατά την οποία παρουσιάσθηκαν τα πρώτα αποτελέσματα του προγράμματος αναβάθμισης αρχαιολογικών χώρων και μουσείων, το οποίο πραγματοποιείται σε συνεργασία υπηρεσιών του ΥΠΠΟΤ με το Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων (ΤΑΠ) και κατά περίπτωση σε συνεργασία με τον ΕΟΤ, την Τοπική Αυτοδιοίκηση και εθελοντικές οργανώσεις.

Αξίζει να σημειωθεί, ότι προτού ξεκινήσει η εφαρμογή του προγράμματος από τα 170 μνημεία της χώρας με εισιτήριο, τα 117 δεν παρείχαν ούτε τις βασικές εξυπηρετήσεις στους επισκέπτες. Από άλλα μνημεία απουσίαζαν βασικές υπηρεσίες, όπως ενημερωτικά φυλλάδια και πώληση νερού, άλλα είχαν «θλιβερούς» χώρους υγιεινής, ενώ υπήρχαν και χώροι που είχαν μεν πωλητήριο αλλά δεν είχαν πωλητέα ή πωλητές, κ.ο.κ..

Έτσι, ολοκληρώνοντας τον πρώτο χρόνο του προγράμματος 75 από τα 118 μνημεία που δεν είχαν βασικές υπηρεσίες, απέκτησαν. Εβδομήντα επτά μνημεία αναβαθμίστηκαν τουλάχιστον μία κατηγορία, 28 απέκτησαν νερό, 17 απέκτησαν δίγλωσσες πινακίδες και 10 απέκτησαν εκπαιδευτικά προγράμματα.

Ειδικότερα, η αναβάθμιση παροχών στο κοινό οδήγησε 33 χώρους (εκεί που πριν ήταν μόλις 18) στη δεύτερη κατηγορία (Α2) - από τις τέσσερις στις οποίες έχουν καταταχθεί τα μνημεία στο σύνολό τους ανάλογα με τις υπηρεσίες που έχρηζαν αναβάθμισης. Στην Α3 κατηγορία βρίσκονται πλέον 102 χώροι (αντί των 42) ενώ στην Α4- και τελευταία- έχουν παραμείνει 43 (από τους 118).

Ακόμη, εκδόθηκαν 169 καινούργια φυλλάδια για τους αρχαιολογικούς χώρους και 340 ενημερωτικά φυλλάδια για πρώτη φορά σε γραφή Braille (ελληνικά - αγγλικά). Δημιουργήθηκαν νέοι χώροι αφής- όπως η απτική απόδοση της κάτοψης του Βράχου της Ακρόπολης αλλά και η δημιουργία πινακίδων στη Ζώνη Μεσημβρία στον Εβρο- καθώς και οπτικές διαδρομές (Μουσείο Θεσσαλονικής, Αιανής, Δελφών). Όλα αυτά με τη συνεργασία του Φάρου Τυφλών και του Μουσείου Αφής.

Επιπλέον, έγιναν 120 δίγλωσσες πινακίδες πυρολάβας για να αντέχουν όλες τις καιρικές συνθήκες σε 17 χώρους και 6 δίγλωσσες ενημερωτικές λεζάντες σε 6 μουσεία. Δημιουργήθηκαν 36 καινούρια εκπαιδευτικά προγράμματα, ενώ έντεκα νέοι οδηγοί έχουν ανατεθεί από το ΤΑΠ με έτοιμους ήδη τους δύο πρώτους για την Στοά του Αττάλου και την Αρχαία Αγορά.

Ακόμη, τέθηκαν σε λειτουργία 33 πωλητήρια με πωλητέα αντικείμενα και του ΟΠΕΠ, ενώ δόθηκε η ευκαιρία στις περιφερειακές υπηρεσίες του ΥΠΠΟΤ να παράγουν τα δικά τους προϊόντα. Μεγάλες επεμβάσεις έγιναν και σε 6 αρχαιολογικούς χώρους (Ακαδημία Πλάτωνος, Δελφοί, Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο κ.α.). Αυτόματοι πωλητές νερού και αναψυκτικών τοποθετήθηκαν σε 28 χώρους, επισκευές ή δημιουργία χώρων υγιεινής (και για ΑμΕΑ) έγιναν σε δέκα χώρους και ακόμη νέα φυλάκια, εκδοτήρια και πωλητήρια σε εννέα χώρους.

Αυτή τη στιγμή πάντως κανένα μνημείο δεν βρίσκεται στην Α1 κατηγορία, ούτε η Ακρόπολη καθώς αναμένει την εγκατάσταση ακουστικής ξενάγησης μέσω κινητών τηλεφώνων. «Μέσα από το πρόγραμμα του ΕΟΤ, visitgreece, το οποίο έχει ενταχθεί στο ΕΣΠΑ δημιουργούνται είκοσι τέτοιες εφαρμογές σε αρχαιολογικούς χώρους, ενώ συγχρόνως το ΤΑΠ δια της Επιτροπής Δημοσιευμάτων θα πιστοποιεί πλέον την ποιότητα πρωτοβουλιών ιδιωτών οι οποίοι θέλουν να κάνουν τέτοιες εφαρμογές εισπράττοντας βεβαίως και τα ανάλογα τέλη», είπε η γενική γραμματέας του ΥΠΠΟΤ, Λίνα Μενδώνη.

Την μείωση των τελών υπέρ του ΤΑΠ για την χρήση μνημείων, φωτογραφικού, κινηματογραφικού ή άλλου υλικού, ανακοίνωσε και η ίδια, με τη ρύθμισή τους ανά περίπτωση. Σε ό,τι αφορά τα ηλεκτρονικά εισιτήρια (η εφαρμογή των οποίων καθυστέρησε κυρίως λόγω νομικής εμπλοκής μεταξύ ΤΑΠ και ΟΠΕΠ), σύμφωνα με την κ. Μενδώνη, ήδη η ηλεκτρονική κράτηση εφαρμόζεται στο Μουσείο της Ακρόπολης και εδώ και μια εβδομάδα στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, ενώ σε ένα εξάμηνο αναμένεται να λειτουργήσει σε 13 αρχαιολογικούς χώρους και μουσεία.

Μιλώντας για το τι θα γίνει από εδώ και πέρα, ο κ. Γερουλάνος, μεταξύ άλλων, ανέφερε: «Πρέπει η δουλειά να συνεχιστεί, και την επόμενη χρονιά θα δώσουμε μεγαλύτερη έμφαση στα μνημεία με τη μεγαλύτερη επισκεψιμότητα, ώστε αυτά να αναβαθμιστούν και να ανέλθουν στην Α1 κατηγορία, πράγμα το οποίο σημαίνει ότι θα παρέχουν όλες τις υπηρεσίες που πρέπει να παρέχουν». Για το λόγο αυτό, προκήρυξε ανοιχτό διαγωνισμό ιδεών για το λογότυπο «Μνημεία και μουσεία της Ελλάδας» και τις εφαρμογές που αυτό μπορεί να έχει.

Την προκήρυξη, καθώς και πληροφορίες για τον διαγωνισμό, μπορεί κάθε ενδιαφερόμενος να κατεβάσει στην ιστοσελίδα: ideas.culture.gr . Η προθεσμία υποβολής προτάσεων ολοκληρώνεται στις 12 Ιανουαρίου, ενώ τα αποτελέσματα θα ανακοινωθούν έως τις 15 Φεβρουαρίου του 2012.