
Του Αλέκου Α. Ανδρικάκη [email protected]
Να μη νιώσει κανείς μόνος κι αβοήθητος απέναντι στα βάρβαρα μέτρα…
Ας θυμηθούμε ότι είμαστε άνθρωποι…
Να δείξουμε την κοινωνική αλληλεγγύη, να μη νιώσει κανείς μόνος κι αδύναμος όταν, π.χ., θα του λείψουν και τα στοιχειώδη ή η ΔΕΗ θα επιχειρήσει να του κόψει το ρεύμα…
-Είμαστε άνθρωποι.
Αυτή την ώρα της μεγάλης δοκιμασίας ας σταθούμε ο ένας δίπλα στον άλλο.
Ας σκεφτούμε ότι μια βασική αιτία της κοινωνικής ευθύνης, της δικής μας ευθύνης,
για όσα συμβαίνουν σήμερα, είναι ακριβώς αυτό το έλλειμμα κοινωνικής αλληλεγγύης.
-Αυτό που έχει σημασία τώρα είναι να θυμηθούμε ξεχασμένες έννοιες κι αξίες, όπως την κοινωνική και ανθρώπινη αλληλεγγύη, που μας έχει λείψει. Να μη νιώθει κανείς μόνος, απροστάτευτος κι αδύναμος απέναντι στη βαρβαρότητα με την οποία συντρίβουν τις ζωές μας.
Ας δείξουμε αλληλεγγύη ο ένας στον άλλο. Η αφύπνισή μας θα ξεκινήσει, όχι επειδή μας παίρνουν τα λεφτά, αλλά εφόσον ξανανιώσουμε άνθρωποι. Η κοινωνική αλληλεγγύη μάς έλειψε, ο ατομισμός μάς περίσσεψε, κι ήταν μια αφορμή να φτάσουμε εδώ..
Ας αντισταθούμε σ' όλο αυτό που μας επιβάλλουν, δείχνοντας και την ανθρωπιά μας, και παράλληλα ας σταματήσουμε να δεχόμαστε σαν πρόβατα ό,τι μας προωθούν... Κι ας κατανοήσουμε ότι η αλληλεγγύη του ενός προς τον άλλο διώχνει το φόβο, μας κάνει να αντιλαμβανόμαστε ότι εμείς είμαστε οι δυνατοί, γιατί είμαστε οι πολλοί, κι έχουμε το δίκιο με το μέρος μας…
Ας πάψουμε να εμφανιζόμαστε αδιάφοροι για το πρόβλημα του διπλανού, πιστεύοντας ότι δεν θα αγγίξει κι εμάς…
Σήμερα ουδείς είναι ασφαλής…
Γι’ αυτά που περνάμε σήμερα, υπάρχει κι ένα μέρος ευθύνης που μας ανήκει. Επειδή μας δίδαξαν – κι εμείς το μάθαμε καλά- ότι στον σύγχρονο αστικό πολιτισμό ακυρώθηκαν πραγματικές αξίες του ανθρώπου, η γνώση, η αλληλεγγύη, ο πολιτισμός, η ανθρωπιά, και αντικαταστάθηκαν από άλλες «αξίες» που συνοψίζονται σε έννοιες όπως κέρδος, πλούτος, άτομο, ο καθένας για τον εαυτό του…
Μάθαμε ότι θα έπρεπε να σταματήσουμε να είμαστε πλέον πολίτες και άνθρωποι. Ότι στη λογική ο καθένας να κοιτάζει τον εαυτούλη του, πάψαμε να ενδιαφερόμαστε για οτιδήποτε αφορούσε στο γενικό συμφέρον.
Οι κοινωνίες, από την αρχή της ιστορίας, συγκροτήθηκαν για να υπηρετείται το ευρύτερο, το γενικό καλό. Κι ο καθένας συμμετείχε στη δική του κοινωνική οργάνωση για να προσφέρει στο σύνολο, για το ευρύτερο συμφέρον, και τελικά ο ίδιος να ωφεληθεί, εφόσον το γενικό καλό διασφαλιζόταν. Στην αρχαία αθηναϊκή Δημοκρατία, αυτήν που σήμερα, μπροστά στο σάπιο πολιτικό σύστημα επικαλούμαστε συχνά, ο πολίτης στόχευε και ενεργούσε για το συμφέρον της πόλης. Εκείνος που ενεργούσε για τον εαυτό του, δεν είχε θέση σ’ αυτή την κοινότητα.
Αυτό στην πορεία του χρόνου, στον σύγχρονο ειδικά κόσμο μας, ξεχάστηκε παντελώς. Η έννοια του πολίτη και του συμμετέχοντα στις κοινωνικές διαδικασίες αντικαταστάθηκε από το άτομο, που αναζητούσε, με θεμιτούς κι αθέμιτους τρόπους, το δικό του βόλεμα.
-Ψήφιζε τους αντιπροσώπους του σε όλα τα επίπεδα, με μόνο κριτήριο τι τον ωφελούσε προσωπικά. Κι όχι για το γενικό καλό. Ψήφιζε – όχι εν αγνοία του- ακόμη και ακατάλληλους ή μπαταξήδες, αρκεί να είχε την υπόσχεση και την ελπίδα για τη δική του, νόμιμη ή παράνομη, εξυπηρέτηση.
-Συναλλασσόταν με τα όλα τα επίπεδα των εξουσιών, αρκεί ο ίδιος να έκανε τη δουλειά του, να έπαιρνε τη νόμιμη ή παράνομη επιδότηση που επεδίωκε, τη χρηματοδότηση του κράτους.
-Ελάχιστοι ήταν αυτοί που στέκονταν όρθιοι μέσα σε έναν κόσμο στον οποίο κυριαρχούσε η γνωστή ρήση «να ψοφήσει η κατσίκα του γείτονα, κι ας μην αποκτήσω ποτέ δική μου». Όποιοι έμεναν μακριά θεωρούνταν και τα κορόιδα… Θυμηθείτε την περίοδο Κοσκωτά… Πόσοι δεν τον θεώρησαν ίνδαλμα… Πόσοι δεν σκέφτηκαν, “γιατί εκείνος κι όχι εγώ”…
Κι αφού παραδώσαμε την εν λευκώ εξουσιοδότηση σε κάποιους, προκειμένου να πράξουν κατά το δικό μας και μόνο συμφέρον, αφού δεν είχαμε το κριτήριο της ανάδειξης των ικανών και αρίστων, σήμερα πληρώνουμε και γι αυτές τις επιλογές μας. Πολλοί εντελώς άδικα, φυσικά… Πολλοί άλλοι δικαίως, αλλά η τιμωρία είναι υπερβολική. Υπάρχουν και οι άλλοι που βολεύονται σήμερα, όπως και στο παρελθόν, χωρίς να υπάρχει γι αυτούς η «τιμωρία»… Το έχουμε περιγράψει και στο πρόσφατο παρελθόν αυτό…
Πάντως η έννοια του γενικού συμφέροντος, βασική αρχή κι ο λόγος της συγκρότησης των κοινωνιών, ακυρώθηκε. Κι αντικαταστάθηκε από το προσωπικό βόλεμα και τον καναπέ.
Σήμερα είμαστε οι περισσότεροι σε μια τραγική πραγματικότητα. Οι άθλιες –κατ’ εξουσιοδότησή μας- πολιτικές διαχειρίσεις στην Ελλάδα, ο κοινωνικός εκφυλισμός που τις συνόδευε, έκανε ακόμη πιο άγριες για εμάς τους Έλληνες, ειδικά τους οικονομικά αδύναμους, τις συνέπειες της πιο ακραίας κρίσης του καπιταλιστικού συστήματος. Όσα ζούμε στην Ελλάδα την περίοδο αυτή είναι πρωτοφανή, βάρβαρα κι απάνθρωπα. Οι κυβερνώντες, μονοκομματικών ή «κοινών» κυβερνήσεων, απόλυτα δεσμευμένοι στους ιδιωτικούς και κρατικούς δανειστές της χώρας, βρέθηκαν να είναι απλοί εντολοδόχοι των οδηγιών της «αγοράς»… Αντιλαμβάνονται τον άνθρωπο ως μια μηχανή που παράγει χρήμα για να πληρώνονται οι δόσεις των πανωτοκίων στους δανειστές ή την ίδια την περιουσία της χώρας ως αντικείμενο εξόφλησης των δανείων… Ακόμη και την εθνική κυριαρχία έβαλαν στο παζάρι, ανίκανοι κι αδύναμοι να πουν έστω ένα όχι, για λόγους φιλότιμου κι εθνικής αξιοπρέπειας…
Ας θυμηθούμε την ανθρώπινη αλληλεγγύη μας…
Οι αδύναμοι Έλληνες, που πλέον έγιναν εκατομμύρια, αναρωτιούνται τι πρέπει να κάνουν μπροστά σ’ όλη αυτή την πολιτική και κοινωνική βαρβαρότητα… Η απάντηση ίσως ξεκινά από την έκφραση της κοινωνικής, της ανθρώπινης αλληλεγγύης.
Σ' αυτές τις δύσκολες εποχές, εκτός από το να σταματήσουμε να δεχόμαστε σαν πρόβατα ό,τι μας επιβάλλουν, ας κάνουμε κάτι απλό και τα άλλα ίσως βρουν το δρόμο τους. Ας δείξουμε αλληλεγγύη ο ένας στον άλλο:
-Αν κόβουν το ρεύμα του διπλανού, επειδή δεν έχει να το πληρώσει, ας μην κάνουμε ότι δεν βλέπουμε. Ας σταθούμε δίπλα του. Να μην νιώθει μόνος και αδύναμος.
-Αν δεν έχει η γιαγιά του διπλανού σπιτιού να πάρει τα φάρμακα, ας μην θεωρήσουμε ότι είναι ξένο και μακρινό πρόβλημα… Κάποια στιγμή η ίδια κατάσταση θα χτυπήσει την πόρτα μας. Εκτός αν είμαστε οι βολεμένοι, και δεν μας αφορά…
-Αν απολυθεί από τη δουλειά του ο συνάδελφος, ας σταθούμε στο πλάι του, ας τον υπερασπιστούμε. Να ξέρουμε ότι κάποια στιγμή θα έλθει κι η δική μας η σειρά. Να μη νιώθουμε ασφαλείς κι ότι δεν θα μας αγγίξει το πρόβλημα…
Αν, αν, αν… Υπάρχουν τόσες περιπτώσεις καθημερινών δραμάτων, που δεν περιγράφονται όλες εδώ. Παραδειγματικά και μόνο τις αναφέρω.
Αυτό που έχει σημασία τώρα είναι να θυμηθούμε ξεχασμένες έννοιες κι αξίες, όπως την κοινωνική και ανθρώπινη αλληλεγγύη, που μας έχει λείψει. Να μη νιώθει κανείς μόνος, απροστάτευτος κι αδύναμος απέναντι στη βαρβαρότητα με την οποία συντρίβουν τις ζωές μας. Ας δείξουμε αλληλεγγύη ο ένας στον άλλο. Η αφύπνισή μας θα ξεκινήσει, όχι επειδή μας παίρνουν τα λεφτά, αλλά εφόσον ξανανιώσουμε άνθρωποι. Η κοινωνική αλληλεγγύη μάς έλειψε, ο ατομισμός μάς περίσσεψε, κι ήταν μια αφορμή να φτάσουμε εδώ...
Ας αντισταθούμε σ' όλο αυτό που μας επιβάλλουν, δείχνοντας και την ανθρωπιά μας, και παράλληλα ας σταματήσουμε να δεχόμαστε σαν πρόβατα ό,τι μας προωθούν... Κι ας κατανοήσουμε ότι η αλληλεγγύη του ενός προς τον άλλο διώχνει το φόβο, μας κάνει να αντιλαμβανόμαστε ότι εμείς είμαστε οι δυνατοί, γιατί είμαστε οι πολλοί, κι έχουμε το δίκιο με το μέρος μας…
Ας πάψουμε να εμφανιζόμαστε αδιάφοροι για το πρόβλημα του διπλανού, πιστεύοντας ότι δεν θα αγγίξει κι εμάς… Σήμερα ουδείς είναι ασφαλής…

