Του Κώστα Μπογδανίδη

Παιχνίδι με τις.... δημοπρατήσεις!

Περικόπτει το έργο το υπουργείο προκειμένου να πείσει τους εργολάβους


Την τύχη της ελληνικής οικονομίας…ακολουθεί, όπως όλα δείχνουν, και το αεροδρόμιο Καστελίου! Ο κ.Ραγκούσης μετά τον άγονο διαγωνισμό της Τρίτης κάνει στροφή 180 μοιρών και περικόπτει το έργο για να πείσει τις εργοληπτικές εταιρείες και τις τράπεζες να το φτιάξουν και να το χρηματοδοτήσουν !

Το υπουργείο μετά το φιάσκο του διαγωνισμού ανακοίνωσε χθες επίσημα ότι το έργο θα δημοπρατηθεί ξανά και δεν θα ακυρωθεί αφού όμως γίνουν οι τεχνικές προσαρμογές (δηλαδή αυτά που ζητούν οι εργολάβοι) , οι υποστηρικτές του αεροδρομίου είναι σε κατάθλιψη, ενώ οι αντιδρώντες ‘πανηγυρίζουν’ γιατί…δικαιώθηκαν!

Ο δήμαρχος Μινώα Πεδιάδος πάντως θα ζητήσει επίσημη ενημέρωση την ερχόμενη εβδομάδα από τον υπουργό, ενώ χθες η ΝΔ κατήγγειλε την κυβέρνηση για την αποτυχία της να δημοπρατήσει το έργο!

Όπως ήταν αναμενόμενο στο διαγωνισμό που έγινε στην Αθήνα καμία εταιρεία δεν κατέθεσε προσφορά κάτι που προφανώς γνώριζε και η πολιτική ηγεσία που προχώρησε στη δημοπράτηση του έργου. Πήρε ένα ρίσκο το οποίο κανένας δεν ξέρει πού θα οδηγήσει στο μέλλον, αν και με δεδομένη την οικονομική κατάσταση στη χώρα, οι πιθανότητες να εκτελεστεί ένα τόσο μεγάλο έργο είναι πια ελάχιστες…Άρα μόνο να “κοπεί” μπορεί κατά τις επιταγές των εργολάβων. Ίσως και της σκληρής πραγματικότητας.

Έτσι , το επόμενο διάστημα πρέπει να περιμένουμε μείωση του διαδρόμου, μείωση των εγκαταστάσεων, σκόντο στην κατασκευή του δρόμου ίσως και μεγαλύτερη συμμετοχή του Δημοσίου. Το κρίσιμο είναι εάν δοθούν τα άλλα αεροδρόμια…

«Ο διαγωνισμός που διεξήχθη την 18-10-2011 για την ανάθεση της σύμβασης παραχώρησης του Νέου Διεθνούς Αεροδρομίου Καστελλίου Κρήτης απέβη άγονος» ανακοίνωσε το υπουργείο και συνέχισε:

«Εντός των επόμενων εβδομάδων θα προκηρυχθεί με ανοικτή διαδικασία νέος διαγωνισμός για την υλοποίηση του έργου, με κατάλληλο επαναπροσδιορισμό των τεχνικών χαρακτηριστικών του και κατασκευή κατά φάσεις, ώστε να βελτιωθεί η χρηματοοικονομική βιωσιμότητα του έργου στη σημερινή χρηματοπιστωτική συγκυρία.

Σημειώνεται ότι στο μεταξύ έχουν προκηρυχθεί οι κτηματολογικές μελέτες, ώστε οι απαλλοτριώσεις να προχωρήσουν με γρήγορους ρυθμούς.

H κυβέρνηση παραμένει αταλάντευτα προσηλωμένη στην υλοποίηση ενός σύγχρονου αεροδρομίου στο Καστέλλι Ηρακλείου Κρήτης, το οποίο θα συμβάλλει τις επόμενες δεκαετίες στην οικονομική ανάπτυξη της Μεγαλονήσου» τονίζει.

Η νέα δημοπράτηση προσδιορίζεται προς την άνοιξη και θα γίνει αφού συμφωνήσουν οι εταιρείες και οι τράπεζες, ενώ έχει διασφαλίσει το υπουργείο ότι θα είναι παρούσες στο διαγωνισμό.

«Εμείς θα ζητήσουμε με επιστολή μας επίσημη ενημέρωση από τον υπουργό. Τι θα κάνει τώρα; Πώς θα χειριστεί την όλη υπόθεση;» τόνισε στην “Π” ο δήμαρχος κ.Καλογεράκης επισημαίνοντας ότι δεν μπορεί ο δήμος να μη γνωρίζει τι θα γίνει, ποιος είναι ο σχεδιασμός για την περιοχή.

“Εμείς θα σχεδιάσουμε με ή χωρίς το αεροδρόμιο; Θα γίνει και ο δρόμος; Ή δεν κάνουμε τίποτα περιμένοντας το έργο αυτό;” αναρωτήθηκε ο κ.Καλογεράκης που υπογραμμίζει ότι τώρα πρώτη προτεραιότητα είναι για το δήμο να προχωρήσει η κτηματογράφηση και το ΣΧΟΟΑΠ της περιοχής- προφανώς θα είναι ένα μέτρο πίεσης και αυτό. Ο δήμαρχος πάντως δεν κρύβει την επιθυμία του να γίνει στην περιοχή αυτό το μεγάλο έργο, θέση με την οποία διαφωνούν τα μέλη της επιτροπής πρωτοβουλίας για την Πεδιάδα που με δήλωσή τους στην “Π” τονίζει ότι η καλύτερη λύση είναι το…αεροδρόμιο “Καζαντζάκης!”.





Καταγγέλλει η ΝΔ

Με αφορμή τον άγονο διαγωνισμό για το αεροδρόμιο ο υπεύθυνος του Τομέα Πολιτικής Ευθύνης Δημοσίων Έργων της Νέας Δημοκρατίας, βουλευτής Ιωαννίνων κ. Σταύρος Καλογιάννης, έκανε τις ακόλουθες δηλώσεις:

«Ο χθεσινός διαγωνισμός για το αεροδρόμιο Καστελίου Ηρακλείου, ο οποίος κηρύχθηκε άγονος καθώς δεν προσήλθε καμία εταιρεία για να καταθέσει προσφορά, δείχνει με τον πλέον ανάγλυφο τρόπο την παταγώδη αποτυχία της πολιτικής που ακολουθεί το Υπουργείο Υποδομών (ΥΠΥΜΕΔΙ).

Υπενθυμίζουμε ότι το έργο «μελέτη, κατασκευή, λειτουργία, συντήρηση και εκμετάλλευση του νέου διεθνούς αεροδρομίου Ηρακλείου» είναι το μεγαλύτερο αναπτυξιακό έργο της Κρήτης, με προϋπολογισμό της τάξης των 800 εκ. ευρώ και είχε δημοπρατηθεί το καλοκαίρι του 2009 από την κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας.

Εντελώς αναιτιολόγητα το υπουργείο Υποδομών ακύρωσε, το φθινόπωρο του 2009 τη δημοπράτηση του έργου. Στη συνέχεια ανακοίνωσε τέσσερις φορές (!) τη δημοπράτησή του και την ανέβαλε άλλες τόσες. Σήμερα πληροφορούμαστε ότι τελικά ο διαγωνισμός κηρύχθηκε άγονος!

Η πολιτική ηγεσία του ΥΠΥΜΕΔΙ αφού «πέτυχε» μέσα σε δύο χρόνια να σταματήσουν τα έργα των αυτοκινητοδρόμων που υλοποιούνται με συμβάσεις παραχώρησης χωρίς καμία ελπίδα άμεσης επανεκκίνησής τους και να διαλύσει τα δημόσια έργα, τώρα καταφέρνει με τους ερασιτεχνισμούς της να ακυρώσει και το νέο αεροδρόμιο Καστελίου.

Καμία δικαιολογία δεν μπορεί πλέον να σταθεί. Οι ευθύνες της ηγεσίας του υπουργείου Υποδομών είναι τεράστιες και περιμένουμε, μαζί με όλους τους Κρητικούς, να τις αναλάβει».



H “Πρωτοβουλία”



Η “Πρωτοβουλία πολιτών για τη διάσωση, προβολή και αειφόρο ανάπτυξη της Πεδιάδας” με ανακοίνωσή της αναφέρει ότι η χθεσινή άκαρπη δημοπράτηση του αεροδρομίου στο Καστέλλι, αλλά και το σύνολο των μέχρι σήμερα τεκταινομένων γύρω από το ζήτημα αυτό, αποδεικνύουν στην πράξη αυτά που εμείς, αλλά και άλλοι φορείς και πολίτες της Κρήτης, υποστηρίζουμε με τεκμηριωμένο τρόπο εδώ και χρόνια, ότι δηλαδή, τόσο η ιδέα κατασκευής νέου αεροδρομίου στην Κρήτη, όσο και η πρόταση εγκατάστασης στην πεδιάδα του Καστελλίου, πάσχουν από την αρχική τους σύλληψη. Και αυτό γιατί αφενός δεν ανταποκρίνονται σε πραγματικές ανάγκες, αφετέρου δεν αντιστοιχούν σε όρους ανάπτυξης και μάλιστα βιώσιμης ανάπτυξης. Και αναφέρει:

«Τα γεγονότα αποδεικνύουν ότι το έργο αποφασίστηκε εμπειρικά, χωρίς επιστημονικά ερείσματα (πριν 8 χρόνια- λίγο πριν τη δημοπράτηση των έργων αναβάθμισης του αεροδρομίου «Ν. Καζαντζάκης») χωρίς τεκμηρίωση και χωρίς να έχουν εκτιμηθεί τα αναμενόμενα οφέλη σε σχέση μάλιστα με τις συνέπειες (άμεσες αλλά κυρίως οι σε βάθος χρόνου) για ολόκληρο το νησί.

Αποτέλεσμα αλλά και έμπρακτη απόδειξη αυτών αλλά και των αυθαίρετων σχετικών επιλογών, είναι μέχρι σήμερα:

- πέντε αναβολές- παρατάσεις του σχετικού διαγωνισμού,

- η ανύπαρκτη, έστω και με στενά οικονομικά κριτήρια, μελέτη σκοπιμότητας, που να αποδεικνύει την ανάγκη κατασκευής του αλλά και της βιωσιμότητας του,

- το ότι δεν υπάρχει στοιχειώδης έστω μελέτη συνδυασμένων μεταφορών ή έστω συλλειτουργίας των αεροδρομίων σε επίπεδο Κρήτης.

- Δεν έχει ουσιαστικά εκτιμηθεί το εύρος και η σημασία και των περιβαλλοντικών, κοινωνικών και οικονομικών επιπτώσεων τέτοιων επιλογών και των ανεπανόρθωτων συνεπειών από την κατασκευή και λειτουργία του.

-οι προσπάθειες να τεκμηριωθούν εκ των υστέρων προειλημμένες αποφάσεις, όπως καταδεικνύουν οι ελλείψεις, τα κενά και οι καταφανείς «αδυναμίες» της σχετικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, οι οποίες προκάλεσαν αντιδράσεις, ακόμα στους θιασώτες του έργου, αλλά και την κατάθεση τριών προσφυγών, φορέων και πολιτών στο ΣΤΕ.

-η δραστική και συνεχής μείωση του προϋπολογισμού του από την αρχική εξαγγελία των 2,2 δις ευρώ, στα 800 εκ. ευρώ (!) και με πρόσφατη πρόταση για περαιτέρω μείωση 500 έως 600 εκ.

-οι απαιτήσεις των υποψηφίων κατασκευαστών για ταυτόχρονη παραχώρηση και των άλλων πολιτικών αεροδρομίων της Κρήτης, για μείωση των προβλεπόμενων εγκαταστάσεων και αφαίρεση βασικών υποδομών του έργου (τεχνικού αντικειμένου και φυσικού αντικειμένου), όπως βασικών για τη λειτουργία του συνδετήριων οδών.

- η προσπάθεια να γίνει «ελκυστικό» στους επενδυτές με αντιπαροχές και μειώσεις εγγυήσεων.

-η απροθυμία χρηματοδότησης του τόσο από ελληνικά όσο και από ευρωπαϊκά πιστωτικά ιδρύματα (Ε.Τ.Επ κλπ).

- η αντίθεση στο έργο, της ΟΣΥΠΑ, φορέα που γνωρίζει άριστα τα θέματα αερομεταφορών της χώρας, εκπροσώπων αεροπορικών εταιρειών αλλά και του συνόλου των περιβαλλοντικών οργανώσεων του νησιού του δικτύου ΟΙΚΟΚΡΗΤΗ και του Πανελλήνιου δικτύου περιβαλλοντικών και οικολογικών οργανώσεων ΠΑΝΔΟΙΚΟ,

- η αμφισβήτηση της χρησιμότητας του και σαφής αντίθεση στην κατασκευή του ακόμα και των κατεξοχήν εκπροσώπων του μαζικού τουρισμού της χώρας, για την αναβάθμιση του οποίου υποτίθεται ότι κατασκευάζεται, όπως για παράδειγμα του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΣΕΤΕ), που μάλιστα εκτιμά ότι το αεροδρόμιο θα γυρίσει «μπούμερανγκ» στην τουριστική κίνηση του νησιού.

- οι συνεχείς παλινωδίες με πιο πρόσφατη την επανεξέταση του έργου της αναβάθμισης του αεροδρομίου «Νίκος Καζαντζάκης».

- οι πολιτικές υποσχέσεις για εκ των υστέρων θεραπείες απρόβλεπτων ελλείψεων και καταστάσεων, οι διάφοροι ελιγμοί κλπ.

Αλήθεια σε ποια άραγε αναπτυγμένη χώρα, από αυτές που επιχειρούμε ασθμαίνοντας δεκαετίες τώρα να συμπορευτούμε, θα διανοούνταν κανείς να χωροθετήσει τον 21ο αιώνα ένα αεροδρόμιο, με 17 έως 30 πτήσεις ανά ώρα (όπως προβλέπεται στη σχετική ΜΠΕ), στον ομφαλό μιας από τις πιο γόνιμες και «καθαρές» πεδιάδες της; Ποιοι λόγοι επιβάλλουν να σπαταλήσουμε τους πολύτιμους, ιδιαιτέρως για το μέλλον και την ανάπτυξη της Κρήτης, πλούσιους φυσικούς πόρους (γη, υδροφόρο ορίζοντα κλπ) μιας από τις ελάχιστες πεδιάδες του νησιού, από τις πλέον ελαιοπαραγωγικές περιοχές της χώρας αλλά και της Μεσογείου και μάλιστα με πρωτογενή παραγωγή υψηλής ποιότητας; Πώς δικαιολογείται η απόφαση της εγκατάστασης του σε ένα τόπο που κυριολεκτικά δε χωρά, ανάμεσα σε αιωνόβιους οικισμούς (με αποστάσεις από αυτούς της τάξης των 26 και 45 μέτρων!), σε μια περιοχή τροφοδότη, από τα προϊστορικά χρόνια έως σήμερα; Όπως συμπεραίνει η σχετική μελέτη του Ινστιτούτου Ερευνών Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης του Εθνικού Αστεροσκοπίου Αθηνών, οι επιπτώσεις στο τοπίο, το κλίμα, το περιβάλλον, τους οικισμούς, την οικονομία, την εξέλιξη της περιοχής, ευρύτερα ενός μεγάλου μέρους της ενδοχώρας του Ηρακλείου (σε ακτίνα 18 έως 25χλμ.) προβλέπονται πολλαπλές και αρνητικότατες και οδηγούν σε επικίνδυνους «αναπτυξιακούς» ατραπούς ολόκληρο το νησί.

Το προτεινόμενο αεροδρόμιο στο Καστέλλι, όπως πλέον αναγνωρίζεται από πολλούς, είναι κακό παράδειγμα σχεδιασμού και ανάπτυξης, καθώς δεν αντιμετωπίζει το συγκεκριμένο ζήτημα με τρόπο συνθετικό, συνολική θεώρηση των πραγμάτων και με προσέγγιση η οποία να παίρνει υπόψη της τις σύγχρονες επιστημονικές αντιλήψεις, μέσα στο Εθνικό νομοθετικό πλαίσιο, του Περιφερειακού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης Περιφέρειας Κρήτης, των αρχών της βιώσιμης ανάπτυξης και των οδηγιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Είναι μια σπάταλη, από πολλές απόψεις, επιλογή και τυπικό παράδειγμα των αποφάσεων που λαμβάνονται εδώ και δεκαετίες, κυρίως για τα λεγόμενα μεγάλα έργα, στη χώρα μας. Οι επιλογές αυτές, ευκαιριακές, συνήθως ασύνδετες μεταξύ τους, χωρίς επιστημονική τεκμηρίωση, με αδιαφάνεια και μεροληψία, προκαλούν κατά κανόνα, σε βάθος χρόνου μεγαλύτερα προβλήματα, από αυτά που υποτίθεται ότι καλούνται να αντιμετωπίσουν, παραπέμποντας στο «πρότυπο του σκουπιδοτενεκέ» (garbage can model) (1). Αποτέλεσμα είναι ο κατάλογος των «αλύπητων καταστροφών» προηγούμενων περιόδων ανάπτυξης, που μπορεί να «ανάγονται ως και τα βάθη της προϊστορίας», είναι πολύπτυχος και μακρύς και συνέπεια το σημερινό αναπτυξιακό μας αδιέξοδο

Κάνουμε έκκληση προς όλους και κυρίως προς την πολιτεία και περιμένουμε, να πρυτανεύσει επιτέλους το μέτρο και η λογική. Όπως γίνεται πλέον αντιληπτό, άλλωστε όλα τα στοιχεία και τα πραγματικά δεδομένα συγκλίνουν σε αυτό, τα ζητήματα των αερομεταφορών του Ηρακλείου και της Κρήτης, αλλά και τα προβλήματα που δημιουργεί το αεροδρόμιο του Ηρακλείου στην Αλικαρνασσό, μπορούν να αντιμετωπιστούν άριστα και άμεσα, με την αναβάθμιση των υπηρεσιών του αεροδρομίου «Ν. Καζαντζάκης» και τη συνδυασμένη λειτουργία των αεροδρομίων του νησιού και μάλιστα χωρίς, στη δύσκολη συγκυρία, την οικονομική επιβάρυνση της χώρας.

Η σχετική μελέτη για την αναβάθμιση του αεροδρομίου του Ηρακλείου, έργο το οποίο έχει κατασυκοφαντηθεί όσο κανένα άλλο, είναι έτοιμη και μάλιστα σε επίπεδο εφαρμογής (ανατέθηκε στον ΟΑΝΑΚ, εκπονήθηκε από φιλανδική και αμερικανική κοινοπραξία και κόστισε 1.6 δις δραχμές το 2003). Ο Δ/ντής του ΟΑΝΑΚ μάλιστα, σε πρόσφατη συνέντευξη του στην εφ. «Πατρίς», αναγνωρίζει ότι πρόκειται για «άριστη δουλειά». Και συνεχίζει υποστηρίζοντας ότι «και σήμερα με μια μικρή επικαιροποίηση (των συμβατικών τευχών) θα μπορούσε το έργο να ενταχθεί πχ. στο ΕΣΠΑ να δημοπρατηθεί” και να κατασκευαστεί χωρίς επιβάρυνση του ελληνικού κράτους. Η δημοπράτηση και κατασκευή του μάλιστα θα μπορούσε να γίνει αμέσως για παράδειγμα από την Περιφέρεια Κρήτης με παράλληλη αξιοποίηση τμήματος του χώρου της 126 Σ.Μ. για τις ανάγκες στάθμευσης αεροσκαφών και των γύρω εγκαταλειμμένων δημόσιων εκτάσεων (π.χ. στρατοπέδων) της περιοχής για ανάπτυξη των κτιριακών εγκαταστάσεων του αεροδρομίου”.