Πάνω από τον μέσο όρο της χώρας οι νεκροί από τροχαία ατυχήματα ανά εκατομμύριο κατοίκους στην Κρήτη
Σε πολλά άρθρα μας έχουμε επισημάνει ότι την τελευταία δεκαετία οι θάνατοι των Ελλήνων ξεπερνούν τις γεννήσεις από Ελληνίδες μητέρες και ότι η φυσική αύξηση του πληθυσμού της χώρας (γεννήσεις μείον θάνατοι) είναι μικρή (γύρω στις 40.000 ολόκληρη δεκαετία 2001-2010). Η πολύ μικρή αυτή αύξηση οφείλεται αποκλειστικά στη φυσική αύξηση των αλλοδαπών, δηλαδή στις γεννήσεις από αλλοδαπές μητέρες μείον τους λίγους θανάτους των αλλοδαπών (η μέση ηλικία των οποίων είναι κατά 10 έτη μικρότερη απʼ ό,τι εκείνη των Ελλήνων).
Προκειμένου να υπάρξει μεγαλύτερη φυσική αύξηση του πληθυσμού είναι αναγκαίο να αυξηθεί η χαμηλή γεννητικότητα στη χώρα μας, η οποία οφείλεται κυρίως σε οικονομικούς λόγους. Θα πρέπει, δηλαδή, να ενισχυθούν με κάθε δυνατό τρόπο τα ζευγάρια να αποκτήσουν τον αριθμό των παιδιών που επιθυμούν. Δυστυχώς όλα τα μέτρα που παίρνει η κυβέρνηση κατʼ εντολή της τρόϊκας είναι προς την αντίθετη κατεύθυνση.
Εκτός, όμως, από την αύξηση της γεννητικότητας, είναι ανάγκη να περιοριστούν οι χωρίς λόγο θάνατοι από τροχαία ατυχήματα (που, φυσικά, δεν είναι ατυχήματα), από έλλειψη μέτρων ασφάλειας σε χώρους δουλειάς και από πνιγμούς. Στο άρθρο αυτό θα εξετάσουμε μόνο τους νεκρούς από τροχαία ατυχήματα (τροχαία απʼ εδώ κιʼ εμπρός) στις 13 περιφέρειες και στο Σύνολο Χώρας στο διάστημα 1999-2009 (τελευταίο έτος για το οποίο υπάρχουν οριστικά στοιχεία στη βάση δεδομένων της Ε.Ε., της Eurostat- τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής για το 2010 είναι προσωρινά).
Προκειμένου να εξομαλυνθούν οι από έτους σε έτος διακυμάνσεις η Eurostat δίνει το μέσο ετήσιο αριθμό νεκρών από τροχαία ανά τριετία (π.χ. στη χώρα μας ο μέσος αριθμός νεκρών από τροχαία την τριετία 1999-2001 είναι ίσος με το άθροισμα των θανάτων τα έτη 1999, 2000 και 2001 δια 3, δηλαδή (2256+ 2288+2035)/3= 2.193. Ο αριθμός, όμως, των νεκρών από τροχαία δεν είναι κατάλληλος δείκτης για σύγκριση ανάμεσα σε περιφέρειες. Ο πιο συχνά χρησιμοποιούμενος δείκτης είναι οι νεκροί ανά 1.000.000 κατοίκους.
Χρησιμοποιώντας τα στοιχεία της βάσης δεδομένων της Eurostat, στην 1η στήλη του Πίνακα που ακολουθεί δίνεται ο μέσος ετήσιος αριθμός νεκρών από τροχαία την περίοδο 1999-2001 στις 13 περιφέρειες και στο Σύνολο Χώρας., στη 2η στήλη τα ίδια στοιχεία για την τριετία 2007-2009 και στην 3η η ποσοστιαία μείωσή τους την περίοδο 1999-2009. Στις τρεις επόμενες στήλες δίνονται οι νεκροί από τροχαία ανά 1.000.000 κατοίκους.
Από τον Πίνακα 1 φαίνεται ότι την περίοδο την τριετία 2007-2009 σε σχέση με την τριετία 1999-2001:
- Σε 12 από τις 13 περιφέρειες της χώρας σημειώθηκε μείωση του μέσου ετήσιου αριθμού των νεκρών από τροχαία (εξαίρεση αποτελεί η Θράκη στην οποία ο αριθμός αυτός ήταν ο ίδιος και τις δύο τριετίες) και μείωση νεκρών από τροχαία ατυχήματα ανά 1.000.000 κατοίκους και στις 13 περιφέρειες. Η μεγαλύτερη μείωση νεκρών από τροχαία ανά 1.000.000 κατοίκους σημειώθηκε στη Στερεά Ελλάδα, στη Θεσσαλία, στη Δυτική Μακεδονία και στην Ανατολική Μακεδονία & Θράκη (πάνω από 30%) και η μικρότερη στην Ήπειρο.
- Εξαιτίας των διαφορετικών ρυθμών μείωσης των νεκρών από τροχαία ανά 1.000.000 κατοίκους σημειώθηκαν ανακατατάξεις των περιφερειών σε ό,τι αφορά τη θέση τους ανάμεσα στα 13 περιφέρειες με βάση το κριτήριο αυτό. Πιο συγκεκριμένα:
- Βελτίωση σημειώθηκε στη θέση της Θεσσαλίας (από την 4η θέση την τριετία 1999-2001 στην 8η την τριετία 2007-2009), της Δυτικής Μακεδονίας (από την 9η στη 12η), της Κεντρικής Μακεδονίας (από την 7η στη 10η), της Στερεάς Ελλάδας (από τη 2η στην 4η), της Ανατολικής Μακεδονίας & Θράκης (από την 1η στην 3η) και της Αττικής (από τη 10η στη 13η και καλύτερη θέση). Η βελτίωση της θέσης των περιφερειών αυτών οφείλεται στο ότι το ποσοστό μείωσης των θανάτων ανά 1.000.000 κατοίκους σʼ αυτές ήταν μεγαλύτερο από εκείνο στο Σύνολο Χώρας.
- Χειροτέρευση της θέσης της Ηπείρου (από την 5η στην 1η και χειρότερη θέση), του Νότιου Αιγαίου (από τη 13η στην 9η), των Ιόνιων Νησιών (από την 11η στην 7η), της Κρήτης (από την 8η στην 6η), της Δυτικής Ελλάδας (από την 3η στη 2η), της Πελοποννήσου (από την 6η στην 5η) και του Βόρειου Αιγαίου (από τη 12η στην 11η). Η χειροτέρευση της θέσης των περιφερειών αυτών οφείλεται στο ότι το ποσοστό μείωσης των θανάτων ανά 1.000.000 κατοίκους σʼ αυτές ήταν μικρότερο από εκείνο στο Σύνολο Χώρας.
Σε ό,τι αφορά την Ελλάδα ως σύνολο, παρά τη σημαντική μείωση τόσο του αριθμού των νεκρών από τροχαία ατυχήματα (η οποία συνεχίζεται) όσο και του αριθμού των θανάτων ανά 1.000.000 κατοίκους, η θέση της με βάση το κριτήριο αυτό ανάμεσα στα 15 κράτη-παλαιά μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν βελτιώθηκε. Η χώρα μας τόσο στην αρχή όσο και στο τέλος της περιόδου που εξετάσαμε κατείχε, δυστυχώς, στην 1η θέση ανάμεσα στα 15 κράτη με το μεγαλύτερο αριθμό νεκρών ανά 1.000.000 κατοίκους.
Οι αιτίες θανάτων από τροχαία είναι πολλές. Οι κυριότερες από αυτές είναι: η μη τήρηση του Κ.Ο.Κ., η έλλειψη κυκλοφοριακής αγωγής γενικώς και ειδικότερα στα σχολεία, η κατάσταση, η σήμανση και η συντήρηση του οδικού δικτύου, η παλαιότητα των οχημάτων και ο μη τακτικός τεχνικός έλεγχός τους κλπ. Στη χώρα μας οι σημαντικότεροι λόγοι είναι η οδήγηση σε κατάσταση μέθης, η επιθετική συμπεριφορά των οδηγών, ο τρόπος χορήγησης των αδειών οδήγησης και η οδήγηση χωρίς άδεια, ιδιαίτερα από νέους.
Αν ληφθεί υπόψη ότι στο διάστημα που εξετάσαμε στο άρθρο αυτό η μείωση των νεκρών από τροχαία ανά 1.000.000 κατοίκους στην Ισπανία ήταν 50,2%, ενώ στην Ελλάδα μόλις 24,4%, δηλαδή λιγότερο από το μισό, είναι σαφές ότι, αν αντιμετωπιστούν με δραστικά μέτρα οι αιτίες στις οποίες οφείλονται οι νεκροί από τροχαία (π.χ. με την επιβολή ποινών φυλάκισης χωρίς αναστολή σε όσους προκαλούν θανατηφόρα τροχαία), οι εκατόμβες που θρηνούμε από τη μάστιγα αυτή κάθε χρόνο μπορεί να μειωθούν σημαντικά και να βελτιωθεί η θέση της χώρας μας ανάμεσα στα κράτη-παλαιά μέλη της Ε.Ε.
*Ο Μανόλης Γ. Δρεττάκης είναι τέως: Αντιπρόεδρος της Βουλής, Υπουργός και Καθηγητής της ΑΣΟΕΕ
