Της Μαρίας Γ. Πατραμάνη*

Η θέση Σχολικού συμβούλου και ο θεσμικός ρόλος της επιστημονικής καθοδήγησης στη σχολική πράξη, κατά την ταπεινή μου γνώμη δεν είναι συμβατά με το προβλεπόμενο από τον νόμο, ευρύ «πλαφόν» των προσόντων παιδαγωγικής κατάρτισης και διοικητικής εμπειρίας, αφού υπερκαλύπτουν τα ουσιαστικά επιστημονικά προσόντα (τα συναφή με τα διδακτικά πακέτα των πεδίων ενός εκάστου κλάδου και ειδικότητας των μαθημάτων που διδάσκονται στο Γυμνάσιο και Λύκειο). Με άλλα λόγια, σύμφωνα με το «πλαφόν» των προσόντων, που μοριοδοτούνται, η εν λόγω θέση διαμορφώνεται ως θέση σταδιοδρομίας στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, ευκολότερα ενός εκπαιδευτικού με προϋπηρεσία πρώην Διευθυντή ή υποδιευθυντή Σχολικής Μονάδας ή άλλης θέσης ευθύνης διοικητικών καθηκόντων, είτε κατόχων ανώτερων πτυχίων ξένων γλωσσών, πτυχίων κατάρτισης ηλεκτρονικού υπολογιστή, δεύτερου πτυχίου παιδαγωγικής ακαδημίας, ή ακόμη και συλλογέα διδακτορικών τίτλων ή μεταπτυχιακών σε επιφανειακή ποσοτική αξιολόγηση, και όχι ποιοτική, των ουσιαστικών επιστημονικών προσόντων.

Επιστημονική κατάρτιση, αδιαμφισβήτητα σημαίνει παραγωγή επιστημονικού έργου. Γνωρίζεις τα πεδία της έρευνας και της επιστήμης την οποία υπηρετείς. Ως δάσκαλος στην Εκπαίδευση, καθώς αναλαμβάνεις να διδάξεις τα αντικείμενα της ειδικότητάς σου, αν έχεις καλό ερευνητικό και επιστημονικό υπόβαθρο και είσαι από τη φύση και καλός παιδαγωγός, μπορείς να επιτύχεις τον στόχο που είναι η απλούστευση του επιστημονικού στην ενότητα που καλείσαι κάθε φορά να επεξεργαστείς με τους μαθητές σου. Η νέα παιδαγωγική μέθοδος, η ομαδοσυνεργατική θα ευοδωθεί, αν έχεις τα κλειδιά της έμπιστης σχέσης συνεργασίας με τους μαθητές, με τους συναδέλφους σου στο πεδίο της διεπιστημονικότητας, καθώς και τη δύναμη να μοιράζεσαι τη γνώση. Επιστημονική κατάρτιση στο εκπαιδευτικό έργο στη σχολική πράξη σημαίνει να συνεργάζεσαι με τους συναδέλφους σου και να επενδύεις με συναντίληψη στην εμπέδωση της γνώσης και την πρόοδο της ερευνητικής άσκησης των μαθητών σου σε όλα τα γνωστικά πεδία: τη γλώσσα και λογοτεχνία, την ελληνική ιστορία (αρχαία- μεσαιωνική και νεότερη-σύγχρονη), την ευρωπαϊκή και παγκόσμια, αλλά και τη λατινική γλώσσα, σύμφωνα με το ωρολόγιο πρόγραμμα ανάθεσης φιλολογικών μαθημάτων, στο Γυμνάσιο και το Λύκειο.

Διευκρινίζεται ότι το παρόν σημείωμα απλώς ξετυλίγει κάποιες σκέψεις προβληματισμού σχετικά με τα υφιστάμενα μοριοδοτούμενα και μη μοριοδοτούμενα προσόντα στήριξης υποψηφιότητας σχολικού συμβούλου. Καταθέτω τα ερωτήματά μου στη συνέχεια:

Ειδικά για τον κλάδο των φιλολόγων, γιατί να μην μοριοδοτείται η πολυμέρεια της γνώσης στα πεδία της ελληνικής γλώσσας, αρχαίας και νέας ελληνικής και της ελληνικής λογοτεχνίας και ελληνικής ιστορίας, με βάση το πτυχίο, διδακτορικό και επιστημονικό έργο;

Γιατί να μη μοριοδοτείται με υψηλό συντελεστή το επιστημονικό-συγγραφικό έργο, αφού άλλωστε αξιολογείται από ειδική Επιτροπή Πανεπιστημιακών καθηγητών, που απέδειξε ότι έχει σωστή κρίση;

Γιατί η ίδια Επιτροπή Πανεπιστημιακών- καθόλα άξια- δεν εξουσιοδοτήθηκε για να κρίνει το ουσιαστικό κριτήριο της εξειδίκευσης στα επιστημονικά πεδία (γνωστικά αντικείμενα, ομόλογα των διδακτικών εγχειριδίων στη σχολική πράξη), καθώς και να αξιολογήσει τη συνάφεια των διδακτορικών διατριβών με το αντικείμενο διδασκαλίας των φιλολογικών μαθημάτων;

Γιατί να μην αξιολογείται η ερευνητική εμπειρία και κατάρτιση, αλλά να εντάσσεται στα μη μοριοδοτούμενα στοιχεία, όταν μάλιστα τα νέα προγράμματα σπουδών διέπονται από το πνεύμα της διεπιστημονικότητας και διαθεματικότητας, με την εκπόνηση ερευνητικών εργασιών project στο νέο Λύκειο (πρόγραμμα Α΄Λυκείου);

Τέλος, γιατί ένας φιλόλογος, που γνωρίζει ξένες γλώσσες από σπουδές, όμως, δε διαθέτει ανώτερα πτυχία ξένων γλωσσών, και πτυχίο κατάρτισης επιπέδου 1 ή 2 στους υπολογιστές (αν και γνωρίζει να χρησιμοποιεί υπολογιστές στην πράξη), να χάνει αυτά τα μόρια;

Συνοψίζοντας, γιατί τις έκανα αυτές τις σκέψεις; Τώρα, που ανακάλεσα την αίτηση υποψηφιότητας στην εν λόγω θέση… Θα τις ακούσει ο νομοθέτης; Φτάνει να κοινοποιηθούν στην εκπαιδευτική κοινότητα. Είμαστε όλοι επώνυμοι. Ειδικά, οι φιλόλογοι και οι ιστορικοί είμαστε δάσκαλοι των ελληνικών γραμμάτων. Είμαστε, επομένως, στο ακαδημαϊκό πεδίο και «θιασώτες των Μουσών». Ευλόγως, ο μηχανισμός της μνήμης ανασύρει σε όλους μας, μάχιμους εκπαιδευτικούς, σπουδές, υποτροφίες και ερευνητικές δράσεις… Για την περίπτωσή μου, η θητεία μου ως ερευνήτριας υποτρόφου στο Ελληνικό Ινστιτούτο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Σπουδών της Βενετίας (τι κι αν η μετεκπαίδευση σ’ αυτό δε λογίζεται ως τυπικό προσόν, «παρέχον μονάδας 4»), στα Κρατικά Αρχεία της Βενετίας και τη Σχολή Λατινικής Παλαιογραφίας- Αρχειονομίας και Διπλωματικής, στο Ιστορικό Αρχείο Κυθήρων, καθώς και στην Εκπαίδευση οι διδακτικές ώρες στα σχολεία της Αλικαρνασσού, του Κρουσώνα, του 3ου Γυμνασίου Ηρακλείου και του Πειραματικού Γυμνασίου και Πειραματικού Λυκείου Ηρακλείου, αξίζουν «του ουρανού το έβδομο δώμα». Γιατί, αξία έχει ο αγώνας για την προαγωγή και την καταξίωση της επιστημονικής γνώσης, από τη θέση του ενεργού ερευνητή και του ενεργού δασκάλου στην πράξη, για τη μετάδοση της αλήθειας της γνώσης στους μαθητές του!

*Η Μαρία Γ. Πατραμάνη είναι δρ. ιστορίας Παν/μίου Κρήτης, φιλόλογος στο Πειραματικό Γυμνάσιο Ηρακλείου.