
Του Ν. Τσαγκαράκη
Δύο δείγματα αντίδρασης του αμερικανικού σινεμά στην οικονομική κρίση.
THE COMPANY MEN
Σκην.: Τζον Γουέλς
Πρωτ.: Μπεν Άφλεκ, Τόμυ Λη Τζόουνς, Κρις Κούπερ, Κέβιν Κόστνερ, Μαρία Μπέλο
Τρεις από τους ικανότερους υπαλλήλους μιας μεγάλης εταιρείας απολύονται προκειμένου η επιχείρηση να επιβιώσει το ξέσπασμα της οικονομικής κρίσης. Καθένας τους θα βιώσει διαφορετικά τη νέα απρόβλεπτη κατάσταση που δημιουργείται, άλλος λιγότερο κι άλλος περισσότερο δραματικά.
Πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του Γουέλς, επίσης γραμμένη από τον ίδιο, η ταινία είναι μια απλή αλλά ενδιαφέρουσα ιστορία για τη σημαντικότερη ίσως επίπτωση που έχει δημιουργήσει η σημερινή οικονομική κατάσταση, την απροειδοποίητη στέρηση της εργασίας. Εκτός από τα διάφορα ντοκιμαντέρ που έχουν γυριστεί τα τελευταία δύο χρόνια (π.χ. «Capitalism: a love story», «The inside job») η αμερικανική παραγωγή έχει δώσει και μερικές μυθοπλαστικές ταινίες με θέμα την οικονομική κρίση, η πλειοψηφία των οποίων κινείται στο είδος της κομεντί και της κωμωδίας. Έχουμε ήδη δει το «Up in the air» του Τζέισον Ράιτμαν, το «Larry Crowne» του Τομ Χανκς, και την ταινία που ακολουθεί παρακάτω σήμερα στη στήλη.
Το «Company men» διαφοροποιείται στο ότι πρόκειται για ένα ελαφρύ δράμα, χωρίς ιδιαίτερη περιπλοκή αλλά με καλές ερμηνείες και ψύχραιμη σκηνοθεσία, που όπως και οι δύο παραπάνω κομεντί του ίδιου θέματος, κλείνει με αισιόδοξο τέλος, προσπαθώντας ενδεχομένως από τη μία ν’ αναγνωρίσει τη σοβαρότητα της κατάστασης κι από την άλλη να προσφέρει ελπίδα στους θεατές του- ίσως λίγο εύκολη αλλά όχι ανεδαφική. Ο δρόμος προς την ανάκαμψη είναι στρωμένος με ανθρώπινες ζωές και σκληρή δουλειά, αλλά τουλάχιστον αν υπάρχει λίγη τύχη, οι κατάλληλες γνωριμίες και επιχειρηματικό μυαλό, όλα μπορούν να επιστρέψουν στην προηγούμενη κατάσταση- ή τουλάχιστον σε μια παρόμοια, καλύτερη πάντως από αυτή της κρίσης.
Όπως και στις υπόλοιπες ταινίες του ίδιου θέματος, η λύση στην οποία καταλήγουν αυτές οι αφηγήσεις δεν είναι ένα διαφορετικό οικονομικό σύστημα. Ο καπιταλισμός δεν απορρίπτεται, απλώς διαχωρίζεται σε ‘απάνθρωπο’ και ‘ανθρώπινο’. Στην ταινία στηλιτεύεται ο απρόσωπος χαρακτήρας της εταιρείας (η σύγκριση με τις ‘παλιές μέρες’) και η απληστία των στελεχών η οποία κοστίζει θέσεις εργασίας.
Οι τρεις χαρακτήρες σχηματοποιούν κλιμακωτά τις επιπτώσεις. Ο ένας χάνει τα πάντα, συμπεριλαμβανομένης της ζωής του. Ο δεύτερος χάνει τον απατηλό τρόπο ζωής του αλλά έχει υποστήριξη από την οικογένεια, και από την ίσως υπερβολικά υποστηρικτική σύζυγό του που συμπεριφέρεται με παροιμιώδη ψυχραιμία όσο η ζωή τους καταρρέει. Ο τρίτος είναι αυτός που χάνει μόνο τη θέση του, αφού εν τω μεταξύ έχει συγκεντρώσει αρκετά χρήματα για να κινητοποιήσει τη λύση του σεναρίου, ξεκινώντας μια νέα επιχείρηση, αυτή τη φορά μικρότερης κλίμακας, και συγκεντρώνοντας όλους τους απολυμένους συναδέλφους του. Η επιστροφή σε εγκαταλειμμένους χώρους ταυτισμένους με τις ‘παλιές καλές μέρες’, η πρόσληψη του Μπόμπι, και η συγκέντρωση των ολιγάριθμων υπάλληλων σε μια μεγάλη αίθουσα, δημιουργεί τον ‘ανθρώπινο’, ‘οικογενειακό’ χαρακτήρα της νέας εταιρείας, που για να ευδοκιμήσει θα χρειαστεί πολλή δουλειά, κάτι για το οποίο προτρέπει ο Μπόμπι με τα τελευταία του λόγια.
ΑΦΕΝΤΙΚΑ ΓΙΑ ΣΚΟΤΩΜΑ
HORRIBLE BOSSES
Σκην.: Σεθ Γκόρντον
Πρωτ.: Τζέισον Μπέιτμαν, Τζέισον Σουντέικις, Τσάρλι Ντέι, Κέβιν Σπέισυ, Τζένιφερ Άνιστον, Κόλιν Φάρελ
Τρεις κολλητοί φίλοι υποφέρουν από τη συμπεριφορά των αφεντικών τους, κι έτσι αποφασίζουν να απαλλαγούν μια και καλή απ’ αυτά. Όμως απρόβλεπτες συμπτώσεις θα δώσουν διαφορετική τροπή στο σχέδιό τους.
Μια ευχάριστη κι έξυπνη κωμωδία, με ένα κεφάτο καστ σε εύστοχες μεταμορφώσεις, ευρηματικά ιδιόρρυθμους χαρακτήρες, πλοκή πλούσια σε περιστατικά και με ζωηρό ρυθμό, ιδανική χιουμοριστική εκτόνωση για τα απωθημένα χιλιάδων ανθρώπων που έχουν απολυθεί τα τελευταία τρία χρόνια (όσο αυτό μπορεί να αξίζει κάτι).
Εθισμένοι αντιστοίχως στην εξουσία, στο σεξ και στα ναρκωτικά, καθένα από τα τρία αφεντικά είναι απολαυστικά αντιπαθητικοί, με απεχθέστερους την Άνιστον και τον Φάρελ, ίσως επειδή απομακρύνονται από τη συνηθισμένη τους κινηματογραφική εικόνα περισσότερο απ’ ό,τι ο Σπέισυ. Υπάρχουν βέβαια και μερικά προβλέψιμα γκαγκ (π.χ. αυτό με την κοκαΐνη), ενώ τα περισσότερα από τα υπόλοιπα δε χαρακτηρίζονται ακριβώς από τη λεπτότητά τους, αλλά τουλάχιστον εκτελούνται με σωστό timing και εντάσσονται στην πλοκή, ώστε να λειτουργούν μέσα στο γενικότερο κλίμα ‘απόγνωσης’ του φιλμ.

