Η διεθνής οικονομική κρίση που ξέσπασε το 2008, έπληξε και την Ελλάδα το έτος εκείνο, αλλά η κορύφωσή της σημειώθηκε το 2009, έτος στο οποίο μειώθηκε το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν της χώρας μας όχι μόνο σε σταθερές αλλά και σε τρέχουσες τιμές. Η μείωση αυτή, εκτός από την διεθνή οικονομική κρίση, οφείλεται και στην πολιτική που ακολούθησε η προηγούμενη κυβέρνηση.
Η σημερινή κυβέρνηση, ενώ γνώριζε πλήρως την κατάσταση που παρελάμβανε, τόσο με πράξεις, παραλείψεις και καθυστερήσεις όσο και με απαράδεκτες δηλώσεις του Πρωθυπουργού και του προηγούμενου Υπουργού Οικονομικών σχετικά με τη χώρα και το λαό της, επιδείνωσε την κατάσταση αυτή και τον Απρίλιο του 2010 αναγκάστηκε να υπογράψει το διαβόητο Μνημόνιο Ι, η εφαρμογή του οποίου διπλασίασε την ύφεση της ελληνικης οικονομίας το 2010 και το ίδιο αναμένεται να συμβεί και το 2011 με τα γνωστά αποτελέσματα σε βάρος της μεγάλης πλειονότητας των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων (βλέπε και σχετική συνέντευξή μου στην «Πατρίδα» της 15.6.2011).
Μια από τις σοβαρότερες επιπτώσεις της ύφεσης που προκάλεσε η διεθνής οικονομική κρίση και η εφαρμογή των μέτρων του Μνημονίου Ι, στη χώρα μας ήταν η αύξηση της ανεργίας. Με βάση τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ, πρώην ΕΣΥΕ) οι άνεργοι στο Σύνολο Χώρας από 380.775 τον Απρίλιο του 2008 έφτασαν τον ίδιο μήνα του 2009 τις 466.878 (αύξηση κατά 86.103). Η εφαρμογή, όμως, του Μνημονίου Ι αύξησε πολύ περισσότερο τον αριθμό των ανέργων που έφτασε τις 596.979 τον Απρίλιο του 2010 (αύξηση κατά 130.101) και τον εκτίναξε στις 786.459 τον Απρίλιο του 2011 (αύξηση κατά 189.480).
Η μεταβολή, όμως, της ανεργίας δεν ήταν ομοιόμορφη σε όλες τις περιφέρειες της χώρας την τριετία 2008-2011. Τις περιφερειακές διαφορές στη μεταβολή αυτή θα εξετάσουμε στο άρθρο αυτό με βάση, πάντα, τα στοιχεία, της ΕΛΣΤΑΤ.
Στην 1η στήλη του Πίνακα που ακολουθεί δίνεται το ποσοστό ανεργίας στις 13 περιφέρειες και στο Σύνολο Χώρας τον Απρίλιο του 2008, στη 2η στήλη τον Απρίλιο του 2011 και στην 3η η ποσοστιαία μεταβολή της.
Από τον Πίνακα αυτό φαίνεται ότι το ποσοστό ανεργίας τον Απρίλιο του 2011 σε σχέση με τον Απρίλιο του 2008:
-Υπερδιπλασιάστηκε στο Σύνολο Χώρας.
-Αυξήθηκε σε 12 περιφέρειες και μειώθηκε σε 1 (το Βόρειο Αιγαίο). Η μεγαλύτερη αύξηση σημειώθηκε στην Κρήτη (τριπλασιασμός) και ακολουθούν, με υπερδιπλασιασμό του ποσοστού της ανεργίας, κατά σειρά, η Ανατολική Μακεδονία & Θράκη, η Αττική, η Θεσσαλία και η Κεντρική Μακεδονία.
-Εξαιτίας των διαφορετικών ρυθμών μεταβολής του ποσοστού ανεργίας σημειώθηκαν μεγάλες ανακατατάξεις σε ό, τι αφορά τη σειρά των περιφερειών στο ύψος του ποσοστού αυτού. Πιο συγκεκριμένα η σειρά 5 περιφερειών βελτιώθηκε, 6 χειροτέρευσε και 2 παρέμεινε αμετάβλητη (πρόκειται για τη Θεσσαλία η οποία παρέμεινε στη 10η θέση και τα δύο έτη και το Βόρειο Αιγαίο στη 13η με το μικρότερο ποσοστό).
- Οι περιφέρειες των οποίων η θέση βελτιώθηκε είναι: τα Ιόνια Νησιά από την 1η θέση (με την υψηλότερη ανεργία τον Απρίλιο του 2008, στην 8η τον Απρίλιο του 2011), η Δυτική Ελλάδα (από την 6η στην 11η), το Νότιο Αιγαίο (από την 3η στην 5η), η Ήπειρος (από την 5η στην 6η) και η Πελοπόννησος (από την 8η στη 12η).
-Οι περιφέρειες των οποίων η θέση χειροτέρευσε είναι: η Ανατολική Μακεδονία & Θράκη (από την 9η στην 3η), η Αττική (από την 11η στην 7η), η Κρήτη (από τη 12η στην 9η), η Κεντρική Μακεδονία (από την 7η στην 4η), η Στερεά Ελλάδα (από την 4η στη 2η) και η Δυτική Μακεδονία (από τη 2η στην 1η).
Η ανεργία είναι μια από τις μεγαλύτερες κοινωνικές μάστιγες, η οποία πλήττει περισσότερο τους νέους και τις γυναίκες. Ειδικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ η ανεργία των νέων ηλικίας 15-24 ετών από 20,4% τον Απρίλιο του 2008 έφτασε στο 43,1% (!) τον Απρίλιο του 2011 και των ηλικίας 25-34 ετών από 11,4% στο 22,3%. Οι εξελίξεις αυτές έχουν οδηγήσει πολλούς νέους, ιδιαίτερα εκείνους που έχουν προσόντα, να αναζητήσουν εργασία τόσο σε χώρες της Ευρώπης όσο και της Αμερικής και της Αυστραλίας. Πρόκειται για τη λεγόμενη «διαρροή εγκεφάλων», που έλαβε νέες διαστάσεις εξαιτίας της κρίσης. Πρόκειται για μια «εθνική αιμορραγία», δεδομένου ότι εξαιτίας της η χώρα μας χάνει εκείνους ακριβώς τους νέους στους οποίους πρέπει να στηριχτεί για να βγει από τη δεινή κατάσταση στην οποία την έφερε η πολιτική που ακολούθησαν όλες οι κυβερνήσεις μετα τη μεταπολίτευση, περιλαμβανομένης και της σημερινής.
Δυστυχώς, τα μέτρα που ανακοινώθηκαν στην Σύνοδο Κορυφής της Ε.Ε. στις 22.7.2011, δεν πρόκειται να συμβάλουν στη μείωση της ανεργίας μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα. Θα πρέπει να θυμίσουμε ότι τα μέτρα αυτά ανακοινώθηκαν μόνο μετά από την ψήφιση στα τέλη Ιουνίου από την κυβερνητική πλειοψηφία των σκληρών μέτρων που προβλέπει το Μεσοπρόθεσμο Πρόγραμμα και ο εφαρμοστικός του νόμος και, επιπλέον, ότι η χώρα μας, με βάση όσα συμφωνήθηκαν στη Σύνολο Κορυφής, θα υποχρεωθεί να υπογράψει ένα νέο Μνημόνιο ΙΙ. Όλα αυτά σημαίνουν ότι η πολιτική που εφαρμόστηκε μέχρι σήμερα με βάση το Μνημόνιο Ι θα συνεχιστεί, γεγονός το οποίο καθιστά αδύνατη μια ισχυρή ανάκαμψη της ελληνικης οικονομίας, δηλαδή την προϋπόθεση για τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας και τη μείωση της ανεργίας.

*Ο Μανόλης Γ. Δρεττάκης είναι πρώην: Αντιπρόεδρος της Βουλής, Υπουργός και Καθηγητής της ΑΣΟΕΕ