Του Ανδρέα Ν. Αγγελάκη*

Στη χώρα μας, μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του ’60, η έρευνα και τεχνολογία αφορούσαν κυρίως τη γεωργική και γενικά την αγροτική τομέα, που είχε σημαντική συμβολή στην ανάπτυξη της. Δυστυχώς αυτό δε συνεχίστηκε, γιατί επικράτησε η λανθασμένη άποψη, παρά το ότι ποτέ δεν εκφράστηκε ρητά, ότι είναι πιο συμφέρουσα η εισαγωγή των αντίστοιχων προϊόντων και υπηρεσιών από άλλες χώρες. Μεταξύ των πρωτοπόρων στην ανάπτυξη της γεωργικής έρευνας στην Κρήτη ήταν ο Γεωπόνος Μάρκος Πετράκης.

Ο Μάρκος Πετράκης γεννήθηκε στις 12 Νοεμβρίου 1932 στο χωριό Βιλαδένδρο του Νομού Ρεθύμνης, το τρίτο παιδί μιας σημαντικής και δραστήριας οικογένειας. Ο ιερέας πατέρας του, πολύ προοδευτικός για την εποχή του, και η οικογένειά του, τού έδωσαν τις απαραίτητες βάσεις και τις κατευθύνσεις για να ανταποκριθεί από μικρός στα καθήκοντά του, με σοβαρότητα και συνέπεια. Το Βιλανδρέδο, ο γενέθλιος τόπος του, ήταν για τον Μάρκο πηγή έμπνευσης και ευθύνης και απόκτησε ξεχωριστή θέση στην κοινωνία του.

Το 1950 έδωσε με επιτυχία εισαγωγικές εξετάσεις στην Γεωπονική Σχολή του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Σπούδασε την επιστήμη, που παρέχει γνώσεις για την εκμετάλλευση της γης και όχι των ανθρώπων, όπως έλεγε ο αείμνηστος καθηγητής Χρυσός Ευελπίδης. Στη διάρκεια των πανεπιστημιακών του σπουδών διακρίθηκε για την ευρυμάθειά του, την συναδελφικότητά του και την αγωνιστικότητά του σε συλλογικά προβλήματα.

Μετά την αποφοίτηση του από το Πανεπιστήμιο (1955) και την ολοκλήρωση των στρατιωτικών του υποχρεώσεων (1956-57), εργάσθηκε αρχικά στην Βασιλική Πρόνοια Φλώρινας, για περιορισμένο χρόνο και μετέπειτα ως Γεωπόνος Γεωργικών Εφαρμογών στην περιοχή Αρκαλο-χωρίου. Ανήσυχος όμως, όπως ήταν πάντα, δεν περιορίστηκε στον ασφυκτικό υπαλληλικό χώρο. Από τα φοιτητικά του χρόνια διακρίθηκε για τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα στο πεδίο των κηπευτικών καλλιεργειών.

Έτσι, συνέχισε την επιστημονική του καριέρα, αρχικά στο Ινστιτούτο Κηπευτικών και Ελέγχου Σπόρων Χαλανδρίου Αττικής (1961) και μετέπειτα στην Ιεράπετρα, στον τοπικό Ερευνητικό Γεωργικό Σταθμό (1961-1964), του οποίου υπήρξε ιδρυτής. Ο Σταθμός αυτός συνέβαλε σημαντικά στην ανάπτυξη των κηπευτικών καλλιεργειών στην περιοχή της Ιεράπετρας. Το 1964 μετατέθηκε στον Ερευνητικό Γεωργικό Σταθμό Μεσσαράς (1964-1967), αντικαθιστώντας το Ν. Ρέλλια, Γεωπόνο, όπου συνέχισε το έργο των προκατόχων του (Γ. Πιερακέα και Ν. Ρέλλια). Και οι δυο αυτοί Σταθμοί (Μεσσαράς και Ιεράπε-τρας), αποτέλεσαν σταθμό στην ανάπτυξη των κηπευτικών καλλιεργειών στην Κρήτη. Ο Μ. Πετράκης, όπως και οι προκάτοχοί του, πρόσφεραν υψηλής ποιότητας υπηρεσίες στην ανάπτυξη των κηπευτικών και ιδιαίτερα των θερμοκηπιακών καλλιεργειών στην Κρήτη και γενικότερα στη χώρα. Στην συνέχεια, μετατέθηκε στο Ηράκλειο (1985), όπου πρωτοστάτησε στην οργάνωση και λειτουργία του Ινστιτούτου Ηρακλείου του Εθνικού Ιδρύματος Αγροτικής Έρευνας (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.). Οι αγρότες θυμούνται το πέρασμά του από τις καλλιέργειές τους και ακόμη εφαρμόζουν κάποιες από τις οδηγίες του, αν και έχουν περάσει από τότε πάνω από 45 χρόνια.

Ο Μ. Πετράκης χαρακτηριζόταν από ευγένεια, ήθος, καλοσύνη και συνέπεια, που στο πρόσωπό του αποκτούσαν το πραγματικό τους περιεχόμενο και νόημα. Ο λόγος και οι πράξεις του βρισκόταν πάντα σε συμφωνία με τις αρχές του. Εργαζόταν και συμπεριφερόταν με αίσθημα ευθύνης και σοβαρότητας και διέθετε μια σπάνια οργανωτική ικανότητα. Με τη στάση και τη συμπεριφορά του ενέπνεε εμπιστοσύνη στους άλλους, που σε δύσκολες στιγμές μπορούσαν να στηριχθούν σε αυτόν. Μερικές ακόμη λέξεις-επίθετα, που χαρακτηρίζουν την προσωπικότητα του Μάρκου είναι: αξιοπρεπής, φρόνιμος, συνετός, αξιόπιστος, προσεκτικός, ακριβής, λεπτομερής και συστηματικός. Ο Μ. Πετράκης υπήρξε ένας πραγματικός Άρχοντας, διακρινόταν μεταξύ των συναδέλφων του και έχαιρε της αγάπης και του σεβασμού όλων, που τον γνώρισαν. Είμαι βέβαιος ότι Έλληνες και ξένοι επιστήμονες θα τον θυμούνται πάντοτε και θα αναφέρονται σ’ αυτόν με σεβασμό και ευγένεια.

Ο Μ. Πετρακής έζησε όλη του τη ζωή, από το 1963 μέχρι το τέλος της, με τη σύντροφό του, την Ελένη Βαλσαμίδου, εκπαιδευτικό από γνωστή οικογένεια της Ιεράπετρας. Για τη σύντροφό του ένιωθε υπερήφανος, τόσο για την καταγωγή της, όσο και για τη συμπαράσταση και αφοσίωσή της, αφού θυσίασε προσωπικές φιλοδοξίες για να σταθεί με αυταπάρνηση δίπλα του. Μαζί της είδε ένα-ένα τα σχέδιά του να πραγματοποιούνται, ζώντας μέσα στην αγάπη και την εκτίμηση συγγενών, φίλων και κυρίως νέων ανθρώπων, που είχαν τη τύχη να γνωρίσουν και να εκτιμήσουν τον ευγενή άνθρωπο, τον Γεωπόνο ερευνητή, τον επιστήμονα, πάντοτε πρόθυμο να συμπαρασταθεί και να συνεργασθεί με όλους.

Όσοι είχαμε την τύχη και την τιμή να τον γνωρίσομε και να συνεργαστούμε μαζί του, να τον αγαπήσουμε για τη βαθιά καλλιέργειά του, για τον αδαμάντινο χαρακτήρα του, για την παιδική του ψυχή, για την αφοσίωσή του στην οικογένειά του αλλά και για το ενδιαφέρον του για τα κοινωνικά δρώμενα, θα τον θυμόμαστε πάντα με αγάπη και εκτίμηση. Οι συμφοιτητές του, οι συνάδελφοί του και οι φίλοι του, θα θυμούνται πάντα την ευθύτητα και την ντομπροσύνη, την απλότητα και την πραότητα του χαρακτήρα του και την επιστημονική του επάρκεια. Επιστημονικά και κυρίως ανθρώπινα ο Μ. Πετράκης θα παραμείνει αιώνια.

Αγαπημένε φίλε Μάρκο, θα μας λείψεις πολύ!

*Ο Α. Αγγελάκης είναι γεωπόνος και πολιτικός μηχανικός, συν. ερευνητής του ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε