Του Δημήτρη Χ. Σάββα

Δεν περνάει μέρα, τώρα ειδικά που οι ζέστες αρχίζουν να γίνονται αφόρητες, που να μην έχουμε και ένα τηλεοπτικό αφιέρωμα για τους λουομένους. Και οι εικόνες, δε λέω, είναι ευπρόσδεκτες! Να βλέπουμε... τα “δελφίνια και τις γοργόνες”, ίσως και κάποιες “φώκιες” να μπαινοβγαίνουν στη θάλασσα του Αλίμου και της Βάρκιζας αλλά και των δικών μας παραλιών και μετά να κάθονται με τις ώρες στον ήλιο για να πάρουν εκείνο το μπρούτζινο εξωτικό χρώμα, αδιαφορώντας για το τι λέει και αν τα κοιτάζει ο κόσμος κι ο ντουνιάς. Αλλά το να ακούμε τους τηλεοπτικούς αστέρες να μας λένε και να μας κάνουν κοστολόγιο για τις θαλασσινές εξορμήσεις μας είναι λίγο κουραστικό. Για παράδειγμα τόσο θέλει μία τετραμελής οικογένεια για δύο ξαπλώστρες, για ένα φραπέ και μία μπύρα, για δύο χυμούς, άντε και να σου ανοίξει η όρεξη και να φας και κανένα σάντουιτς και πάει λέγοντας... θες δε θες σε πιάνει κατάθλιψη και λες μέσα σου “Δεν καθόμουν στο σπίτι μου. Πού θα βρεθούν τόσα ευρώ για να τα βγάλω πέρα;”, ειδικά όταν είσαι και μονόσμισθος! Τότε περνούν πολλά από το μυαλό σου όπως οι απειλές και οι εκβιασμοί για το μεσοπρόθεσμο, η εκταμίευση των 12 δισεκατομμυρίων της 5ης δόσης του δανείου για το οποίο (πάλι καλά) συμφώνησαν οι υπουργοί Οικονομικών της ευρωζώνης, η συμφωνία επίσης για νέο δάνειο, η αγανάκτηση των αγανακτισμένων στις πλατείες, μου έρχεται στο μυαλό το εξώφυλλο του περιοδικού “Σπίγκελ” με τον τίτλο: “Επικήδειος για ένα κοινό νόμισμα”, εννοώντας το ευρώ και την πορεία του ή ο τίτλος της εφημερίδας “Guardian”: “Ελλάδα, σκλάβα, δέσμια της Ευρώπης” αφήνοντας να εννοηθεί ότι η χώρα μας είχε μεγαλύτερη διαπραγματευτική δύναμη απ’ αυτή που χρησιμοποίησε. Σ’ αυτό το τελευταίο τώρα καλείται ο νέος υπουργός Οικονομικών κ. Ευάγγελος Βενιζέλος να βγάλει τα κάστανα από τη φωτιά.... Και αφού συζητάμε για χρέος θυμάμαι τα λόγια ενός χωριανού μου, από το Λαύκο του Νοτίου Πηλίου να λέει: “Δε με νοιάζει εμένα το χρέος όσο και να ‘ναι, απλά μάθανε ότι χρωστάω και κανείς δε με δανείζει”.
Κινδυνεύω όμως να βγω εκτός θέματος γιατί άλλο είναι το σημερινό μου θέμα, τα μπεν μιξτ, στα οποία αναφέρεται και ο Γιάννης Μουρέλλος, από την τοπική ηρακλειώτικη εφημερίδα “Ελευθέρα Σκέψις” στις 26 Ιουλίου 1929. Σας μεταφέρω αυτούσιο το κείμενό του:
“Για θυμηθείτε μια φορά τι γινόταν; Αν κανένας άνδρας τολμούσε να πλησιάσει έστω και από απόσταση πεντακοσίων μέτρων εκεί που έπαιρναν το θαλάσσιο μπάνιο τους γυναίκες στην Τρυπητή ή στο Γυαλί Κιόσκι, έπρεπε να χαλάσει ο κόσμος. Οι γυναίκες με τους ποδήρεις χιτώνας των, βάζαν τις φωνές και ξεσπούσαν σ’ ένα σωρό ύβρεις για τον απαίσιο που τολμούσε να πλησιάσει στα πεντακόσια μέτρα. Γιάε-γιάε του λόγου σου, τον πρόστυχο, τον εντεψίζη! Να σιμώσει εκειά που λουγομέστανε!”.
Βέβαια τότε η λιμενική Αρχής της πόλης μας, έπαιρνε τα κατάλληλα μέτρα για να μην επαναληφθούν ανάλογες τέτοιες “άτιμες” πράξεις! Σιγά-σιγά τα πράγματα άλλαξαν. Άνδρες και γυναίκες έβαλαν νερό στο κρασί τους και φτάσαμε στο σημείο, σαν πολιτισμένη κι εμείς χώρα, να εξημερωθούμε σε τέτοιο βαθμό που άνδρες και γυναίκες, να κολυμπούν χεράκι-χεράκι.
Όπως πολλές φορές, έτσι και τούτη τη φορά, θα ανατρέξω στο βιβλίο των Γιάννη Καιροφύλα και Στρατή Φιλιππότη με τίτλο: “Αθηναϊκό ημερολόγιο 1991. Πρόκειται για ένα άρθρο του Κλέοντα Παράσχου “σημερινές κοσμικές πλαζ” το οποίο είχε δημοσιευτεί τον Ιούνιο του 1935 στο περιοδικό “Αθήνα”. Σας μεταφέρω κάποια αποσπάσματα από το κείμενο αυτό:
“Eφτιάξαμε μνημείο στον “Άγνωστο Στρατιώτη” και ακόμη δε σκεφτήκαμε να φτιάσωμε ένα στους αγνώστους ήρωας που έκαμαν στην Ελλάδα το πρώτο μπαίν-μίξτ. Δεν παραδοξολογώ. Οι αφανείς εκείνοι Έλληνες - και προ πάντων οι γυναίκες - αξίζουν όλο τον θαυμασμό μας. Έκαμαν μια πράξη που είναι αληθινός ηρωισμός. Σκεφθήτε τι αποτολμούσαν· τα έβαλαν με ολόκληρο το παρελθόν· με ολόκληρο έναν κόσμο προλήψεων, σκουριασμένων ιδεών, μ’ έναν κόσμο που έπασχε από ψυχική αποτελμάτωση και αρτηριοσκλήρωση.
Αλήθεια όμως· συλλογισθήτε τι κίνημα - το μόνο ευεργετικό - στην περιοχή των ηθών, ήσαν τα μπαιν μίξτ! Να βλέπης τη γυναίκα του άλλου και την αδελφή του και την ξαδέλφη του σπεασμένες μ’ ένα μονάχα μαγιό, που αντί να τα κρύβη αναδεικνύει ακόμη περισσότερο τα κρυφά κάλλη τους και τα κάνει πιο γαργαλιστικά, και να περιεργάζεσαι τις καμπυλότητες και τις στρογυλλότητές τους με όλη σου την άνεση.
Τώρα που μπήκε το καλοκαίρι για τα καλά, κάνετε μια βόλτα σ’ ένα οποιοδήποτε ελληνικό ακρογιάλι. Σε νησιώτικο, αν βρίσκεσθε σε νησί, στη Γλυφάδα, στη Βούλα, στη Βουλιαγμένη, αν μένετε στην Αθήνα. Παντού το μάτι σας θ’ αντικρύση ένα χαρούμενο θέαμα. Χιλιάδες νέοι και νέες, χιλιάδες άνδρες και γυναίκες, που απολαμβάνουν μαζί την μεγάλη καλοκαιρινή ευτυχία, τη θάλασσα! Καμμιά σεμνοτυφία, κανένα ύποπτο κατέβασμα ματιών, τίποτε το ένοχο στο φέρμισμο, στις κινήσεις, στον τόνο της φωνής όλων αυτών των ανδρών και των γυναικών! Ναι, βέβαια, ξέρω, συμβαίνουν και μερικά σκανδαλάκια και υπάρχουν άνδρες για τους οποίους τα μπαίν-μίξτ δεν είναι παρά μια ευκαιρία ερωτικών κατακτήσεων, και γυναίκες που δεν λησμονούν τον προαιώνιο ρόλο της Εύας και οι οποίες προσπαθούν και στα μπάνια όπως και παντού αλλού, να φαίνωνται όσο μπορούν πιο προκλητικές.
Γιατί τούτο ακριβώς δεν μπορούν να καταλάβουν όσοι κατηγορούν τα μπαίν-μίξτ, ότι ο άνδρας και η γυναφίκα δεν επλάσθηκαν για να διασκεδάζουν χωριστά και για να κυττάζωνται και να ξελιγώνωνται από μακριά με τα κυάλια, ότι στην εποχή μας την κοινωνική ζωή, δεν είναι δυνατόν να την εξουσιάζη, πια η νοοτροπία που εγέννησε τον γυναικωνίτη και τον φερετζέ. Αλλ’ ότι, όπως όλες τις άλλες μας διασκεδάσεις, το χορό, την εκδρομή, το φαγοπότι, τον περίπατο, έτσι και την μεγαλύτερη καλοκαιρινή διασκέδαση, το μπάνιο, την αυξάνει, την κάνει πιο επιθυμητή, πιο πικάντικη, το γεγονός, ότι άνδρες και γυναίκες μπορούν και λούζονται μαζί, και όχι χωρισμένοι, σα να ήταν έγκλημα και θανάσιμη αμαρτία η προσέγγιση των δύο φύλων και σαν να οδηγή κατ’ ανάγκην στη διαφθορά!
- Όχι φίλε μου, έλεγε σε σχετική συζήτηση ο αιώνιος γκρινιάρης της συντροφιάς· εγώ δεν τ’ ακούγω αυτά. Όσο πιο γυμνή βλέπει ο άνδρας τη γυναίκα, τόσο πιο πολύ την επιθυμεί, τόσο τα πράγματα μουρνταρεύουν. Αν ήμουν δικτάτωρ, πρώτη μου δουλειά θα ήταν να τα απαγορεύσω. Είναι το μεγαλύτερο διαφθορείο της εποχής μας.
Η υποκρισία και η σεμνοτυφία μαραζώνουν τις ψυχές, τις σταφιδιάζουν, κάνουν τον άνδρα ψεύτη και τη γυναίκα κεράτσα και γεροντοκόρη. Χωρίς θυσίες δεν κατακτά τίποτε ο άνθρωπος, και χωρίς τόλμη. Αν παραστρατήσουν μερικές γυναίκες από το μπαίν-μίξτ, ας παραστρατήσουν. Έτσι ή αλλοιώς θα παραστράτιζαν. Και θα έλεγα ακόμη: “Πηγαίνετε σ’ ένα ακρογιάλι που κάνουν μαζί μπάνιο άνδρες και γυναίκες και πήτε μου ειλρικρινώς αν άλλοτε νοιώθατε τόση χαρά να λάμπη στα μάτια των λουομένων, τόση χαρά στα παιχνίδια τους, στα κυνηγητά, στις φωνές τους, και αν βλέπατε τόση υγεία στα σώματά τους. Και πήτε μου ειλικρινώς αν εξακολουθήτε να πιστεύετε ότι τα μπαίν-μίξτ διαφθείρουν, και όχι αντιθέτως ότι δίνουν χαρά, τη χαρά που όλα τα εξαγιάζει και τα εξαγνίζει!”.
Τελικά φαίνεται πως η εποχή μας γενικά είναι ένα ατέλειωτο “μπεν μιξτ”, μέσα στο οποίο “χωνόμαστε και χανόμαστε” καθημερινά, χωρίς να μπορούμε να βρούμε άκρη.
“Τα απλωμένα γυμνά κορμιά στις παραλίες”, η ακρίβεια των αγαθών, η αγωνία για τα συμβαίνοντα στην οικονομία μας, η σκληρή καθημερινότητα, δημιουργούν “ένα εκρηκτικό μείγμα” που πολιορκεί διαρκώς τη ζωή μας... Κι όποιος αντέξει, άντεξε..!