Του Ν. Τσαγκαράκη
Για να φύγει ένα τραύμα χρειάζονται θάρρος και φίλοι.
SUPER 8
Σκην.: Τζ.Τζ. Άμπραμς
Πρωτ.: Τζόελ Κόρτνι, Κάιλ Τσάντλερ, Ελ Φάνινγκ, Ράιλυ Γκρίφιθς, Ράιαν Λη, Ζακ Μιλς
Σε μια επαρχιακή αμερικανική πόλη στα τέλη της δεκαετίας του ’70, μια ομάδα παιδιών γίνονται μάρτυρες του εκτροχιασμού ενός στρατιωτικού τρένου, στη διάρκεια των γυρισμάτων της ερασιτεχνικής ταινίας τους με μια κάμερα Super 8. Καθώς περνούν οι μέρες αρχίζουν να συμβαίνουν ανεξήγητες καταστροφές σε όλη την πόλη, ώσπου τα παιδιά συνειδητοποιούν ότι η κάμερά τους έχει καταγράψει το εξωγήινο ‘φορτίο’ που δραπέτευσε από το τρένο.
Τρίτη ταινία στη φιλμογραφία του Άμπραμς μετά το «Mission: Impossible III» (2006) και το ανανεωμένο «Star Trek» (2009), αποτελεί έναν φόρο τιμής στις ταινίες επιστημονικής φαντασίας του Στίβεν Σπίλμπεργκ («Στενές επαφές τρίτου τύπου», «Ε.Τ. ο εξωγήινος»), ο οποίος είναι ένας από τους παραγωγούς του φιλμ. Ο Άμπραμς πετυχαίνει τον στόχο του φτιάχνοντας μια θεαματική αλλά και τρυφερή ταινία για μια παρέα παιδιών που μέσα από την περιπέτειά τους ωριμάζουν συναισθηματικά.
Το σενάριο είναι απλό αλλά συνεπές και ολοκληρωμένο. Μια παρέα παιδιών που προσπαθεί να βρει τι είναι αυτό που τρομοκρατεί μια ολόκληρη κοινότητα, επιβιώνει χάρη στο θάρρος και την αλληλοϋποστήριξή της, ενώ παράλληλα επουλώνει τις πληγές που δημιουργούν οι δυσλειτουργικές οικογένειές τους. Το τέρας φέρει όχι μονό το τραύμα της δίκης του αιχμαλωσίας και κακοποίησης, αλλά και το συμβολικό τραύμα του πρωταγωνιστικού νεαρού ζευγαριού, Τζο και Άλις, που πλέον δεν έχουν μητέρες. Η αποσταθεροποίηση που προκαλεί η απουσία της μητέρας από τις οικογένειες αφενός τονίζει τη σημασία των μεν για τη συνοχή των δε, και το τέρας δίνει την αφορμή στους πατεράδες να συμφιλιωθούν με τα καινούρια τους αυξημένα καθήκοντα, που πλέον εκτός από την εργασία περιλαμβάνουν και τη φροντίδα του παιδιού τους.
Ο θάνατος της μητέρας του Τζο σημαδεύει την πορεία του μέσα στο φιλμ, το οποίο ξεκινάει μ’ αυτόν και τελειώνει με το παιδί ν’ αποχωρίζεται τη φυλακτή φωτογραφία της, έχοντας προηγουμένως συμφιλιωθεί με τον πατέρα του. Η καταδίωξη του τέρατος, οι κίνδυνοι και οι τραυματισμοί κάνουν τους γονείς να συνειδητοποιήσουν την αγάπη για τα παιδιά τους, ενώ στην κατάσταση του ίδιου του τέρατος καθρεφτίζονται εκείνα, που μαθαίνουν ότι “κακά πράγματα συμβαίνουν, άλλα συνεχίζεις να ζεις”. Το τέρας δε διώχνεται, ούτε σκοτώνεται αλλά απελευθερώνεται, και μαζί του εκτονώνεται το τραύμα του Τζο, ο οποίος συμφιλιώνεται με την απώλεια της μητέρας. Να σημειωθεί ότι ο φιλόδοξος σκηνοθέτης της παρέας, Τσαρλς, εξισορροπεί στο έπακρο τη δυσλειτουργία των οικογενειών των φίλων του, ανήκοντας σε μια πολυπληθή τυπική αμερικανική οικογένεια χαράς και αφθονίας, σαν η ταινία να θέλει να υπενθυμίζει την ιδανική κατάσταση που επιθυμεί για τους χαρακτήρες της, χαρίζοντας παράλληλα οικογενειακή ‘προοπτική’ στην αφήγηση.
Η ταινία λειτουργεί γιατί ο σκηνοθέτης καταφέρνει να συνυφάνει τη συναισθηματική κατάσταση των ηρώων με την εξωτερική κατάσταση που καλούνται ν’ αντιμετωπίσουν, η οποία με τη σειρά της προσφέρει γρήγορες καταδιώξεις, θεαματικές εκκωφαντικές εκρήξεις, κι ένα τρομακτικό, ευέλικτο τέρας που ο σκηνοθέτης καταφέρνει να κάνει συμπαθές μ’ ένα εξαιρετικά απλό εύρημα, σχετικό με τα μάτια του και την επαφή τους με τον άνθρωπο. Εξαιρετικής σημασίας οι πολύ καλές ερμηνείες των παιδιών, ενώ οι οπαδοί του Τζωρτζ Ρομέρο θα διασκεδάσουν με τις αναφορές στο έργο του.
ΜΗ Μ’ ΑΦΗΣΕΙΣ ΠΟΤΕ
NEVER LET ME GO
Σκην.: Μαρκ Ρόμανεκ
Πρωτ.: Κάρεϊ Μάλιγκαν, Κίρα Νάιτλι, Άντριου Γκάρφιλντ, Σάρλοτ Ράμπλινγκ, Σάλυ Χώκινς
Η Ρουθ, η Κάθι κι ο Τόμι μεγαλώνουν σ’ ένα οικοτροφείο φορώντας ένα βραχιόλι στο χέρι τους. Μεγαλώνοντας, μια από τις δασκάλες τούς εξηγεί ότι το σχολείο είναι ουσιαστικά μια ‘φάρμα’ δωρητών οργάνων, όπου τα παιδιά ανατρέφονται με την προοπτική όταν ενηλικιωθούν να υποβληθούν σε όσες χειρουργικές επεμβάσεις αντέχουν προκειμένου να δωριθούν τα όργανά τους. Εκείνοι το γνωρίζουν και περιμένουν τη στιγμή όταν θα κληθούν να ‘χρησιμοποιηθούν’, αλλά στο μεταξύ αναπτύσσεται ανάμεσά τους ένα ερωτικό τρίγωνο.
Βασισμένο στο ομώνυμο μυθιστόρημα του ιαπωνο-βρετανού Καζούο Ισιγκούρο, ένα από τα πιο διακεκριμένα βιβλία της περασμένης δεκαετίας. Ο -ως επί το πλείστον βιντεοκλιπάς- Ρόμανεκ αποσπά καλές ερμηνείες από τους ηθοποιούς του, αποδίδει την αναπόδραστα μελαγχολική ατμόσφαιρα του ερωτικού τριγώνου, αλλά παραμελεί τις λεπτομέρειες που αφορούν το περιβάλλον της ιστορίας του και που είναι κρίσιμες για την αληθοφάνεια της ιστορίας.
Το γεγονός ότι η πλοκή εκτυλίσσεται σε ιστορικό χρόνο (τα τελευταία 33 χρόνια), και ότι δεν υπάρχει καμιά συνθήκη που να παραλλάσσει τις γνωστές ιστορικές συνθήκες, αφήνει μετέωρο το κεντρικό εύρημα της ιστορίας, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται απορίες σχετικά με την αληθοφάνεια της ιστορίας που υποσκελίζουν την ίδια την εξέλιξη. Για παράδειγμα, αμέσως μετά απ’ όταν η δασκάλα αποκαλύπτει την αλήθεια στους μαθητές, η αφήγηση ‘πηδάει’ στην ανακοίνωση της απόλυσής της από τη διευθύντρια, με τα παιδιά να χειροκροτούν πειθήνια την τιμωρία, χωρίς να εξηγείται η υποτακτική στάση τους και η συμφωνία τους στο όλο εγχείρημα. Το μεταλλικό βραχιόλι δεν αρκεί για να εξηγήσει γιατί έστω τα τρία παιδιά δεν προσπαθούν να επιβιώσουν με κάποιον τρόπο, ακόμη κι όταν αργότερα η αντιφατική στάση της Μαντάμ τούς δίνει έρεισμα αναγνωρίζοντας τον παραλογισμό της κατάστασης.
Ωστόσο, το ρομάντζο που βασανίζει τους τρεις νέους, είναι κάτι μάλλον συνηθισμένο που αποκτά το όποιο ενδιαφέρον του χάρη στο ταλέντο των ηθοποιών που το ζωντανεύουν. Όμως εφόσον δε γνωστοποιούνται ποιοι είναι οι όροι και τα όρια των συνθηκών που πιέζουν τους ήρωες, είναι δύσκολο να εκτιμηθεί η απόγνωση και η θυσία τους. Έτσι, αυτό που απομένει είναι μια κοινή ιστορία χαμένης αγάπης, και κυρίως, χαμένης ευκαιρίας να διασκευαστεί με ενδιαφέρον ένα από τα καλύτερα πρόσφατα μυθιστορήματα.

