Η αιθανόλη ή αιθυλική αλκοόλη ή απλά οινόπνευμα είναι χημική οργανική ένωση η οποία προκύπτει από τη ζύμωση υδατανθράκων που περιέχονται στα σταφύλια και το κριθάρι. Δεν περιέχει κανένα θρεπτικό συστατικό και αποδίδει 7 θερμίδες ανά γραμμάριο (σχεδόν όσο και το λίπος).
Τα αλκοολούχα ποτά μπορούν να διαχωριστούν στις εξής κατηγορίες: μπύρα (περίπου 5% αλκοόλ), κρασί (περίπου 12-15% αλκοόλ) και αποστάγματα (περίπου 45% αλκοόλ). Όταν το αλκοόλ καταναλωθεί σε μικρές ποσότητες, προκαλεί αίσθημα ευφορίας. Σε μεγαλύτερες ποσότητες διαταράσσει την ομαλή λειτουργία του εγκεφάλου προκαλώντας μέθη ενώ είναι πιθανό να οδηγήσει σε απώλεια των αισθήσεων. Η υπερβολική κατανάλωση μπορεί να επιφέρει σε σπάνιες περιπτώσεις ακόμα και θάνατο.
Το αλκοόλ έχει σχεδόν τις ίδιες θερμίδες με το λίπος και η αυξημένη κατανάλωσή του συχνά εμποδίζει την απορρόφηση άλλων πολύτιμων θρεπτικών συστατικών. Επιπλέον, επειδή συνήθως συνοδεύεται με πατατάκια, ξηρούς καρπούς κ.ά., που έχουν αρκετές θερμίδες, μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση του βάρους.
Πώς μεταβολίζεται
η αλκοόλη
Η απορρόφηση του αλκοόλ από το αίμα ξεκινά 10 λεπτά μετά την κατανάλωσή του και φτάνει στη μέγιστη τιμή σε 40-75 λεπτά. Το αλκοόλ παραμένει στο αίμα μέχρι το ήπαρ να το διασπάσει. Ο ρυθμός με τον οποίο το ήπαρ έχει τη δυνατότητα να διασπά το αλκοόλ είναι περιορισμένος (περίπου 1 ποτό ανά ώρα) και επηρεάζεται από την ποσότητα που έχει καταναλωθεί.
Το αλκοόλ απορροφάται γρήγορα και πλήρως από το στομάχι και το έντερο. Η παρουσία του φαγητού στο στομάχι τη στιγμή που κάποιος πίνει καθυστερεί την απορρόφηση του αλκοόλ από το αίμα. Γι’ αυτό ένα αλκοολούχο ποτό έχει πιο γρήγορες επιπτώσεις όταν το στομάχι είναι άδειο από όταν κάποιος πίνει κατά τη διάρκεια ενός γεύματος ή μετά απ’ αυτό. Ποτά με επίπεδο αλκοόλ πάνω από 20% παραμένουν για μεγαλύτερο διάστημα στο στομάχι από ποτά με χαμηλότερο επίπεδο αλκοόλ. Κάποιος που έχει μεγάλο βάρος έχει περισσότερο σωματικά υγρά απ’ ότι κάποιος που έχει μικρότερο βάρος. Έτσι ένα πιο ελαφρύ άτομο επηρεάζεται περισσότερο απ’ ότι ένα βαρύ άτομο που έχει πιει τον ίδιο αριθμό αλκοολούχων ποτών. Υπάρχει επίσης διαφορά και ανάμεσα στους άντρες και τις γυναίκες. Το γυναικείο σώμα περιλαμβάνει κατά μέσο όρο λιγότερα υγρά ανά κιλό απ’ ότι ένα αντρικό. Επίσης οι γυναίκες αφομοιώνουν μικρότερη ποσότητα αλκοόλ στο σώμα.
Η ημερήσια συνιστώμενη ποσότητα κατανάλωσης αλκοόλ είναι 1 ποτό για τις γυναίκες και 2 για τους άντρες. Ως 1 ποτό ορίζεται 1 ποτήρι κρασί (150 ml), 1 μπουκάλι/κουτάκι μπύρα (330 ml) ή 1 δόση αποστάγματος (45 ml). Το κόκκινο κρασί θεωρείται το πιο ευεργετικό μεταξύ των αλκοολούχων ποτών λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς του σε πολυφαινόλες.
Προβλήματα
που προκαλεί
το αλκοόλ
Το συκώτι είναι το πρώτο όργανο που προσβάλλεται από την αυξημένη κατανάλωση αλκοόλ. Μπορεί να οδηγήσει σε εμφάνιση γαστρίτιδας και πεπτικού έλκους, ενώ η κατάχρησή του αποτελεί παράγοντα κίνδυνου για την εμφάνιση πολλών μορφών καρκίνου (ήπατος, παγκρέατος, οισοφάγου, στόματος, φάρυγγα, λάρυγγα). Σε άτομα με χρόνια υπέρταση, η μεγάλη κατανάλωση αλκοόλ (πάνω από 3 ποτά τη μέρα) μειώνει τη δραστικότητα των αντιυπερτασικών φαρμάκων και μπορεί να οδηγήσει ακόμα και σε εγκεφαλικό επεισόδιο. Ένα άλλο σημαντικό πρόβλημα που συνδέεται με τη μακροχρόνια κατάχρηση αλκοόλ είναι ο εθισμός, ο οποίος, πέρα από τις επιβαρυντικές για την υγεία επιπτώσεις, επηρεάζει αρνητικά και την κοινωνικότητα και την ψυχολογία του ατόμου, ενώ δρα αρνητικά και στην παραγωγικότητα κατά την εργασία. Τέλος, το αλκοόλ μειώνει τα αντανακλαστικά και ευθύνεται σε μεγάλο βαθμό για την αύξηση του αριθμού των τροχαίων ατυχημάτων τις βραδινές και πρώτες πρωινές ώρες. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, το αλκοόλ προκαλεί σχεδόν 2 εκατομμύρια θανάτους το χρόνο.
Οι βλάβες που μπορεί να προκαλέσει το αλκοόλ είναι:
•αφυδάτωση
•στομαχικές διαταραχές (γαστρίτιδα, αιμορραγίες, έλκη)
•υψηλή αρτηριακή πίεση
•έλλειψη θρεπτικών συστατικών, βιταμινών και ιχνοστοιχείων
•εγκεφαλικές βλάβες
•μυoσκελετικά προβλήματα
•προβλήματα στο νευρικό σύστημα
•ηπατικές βλάβες
•καρκίνο στόματος, λάρυγγα και οισοφάγου
•επιπλοκές στους διαβητικούς
•μείωση των διανοητικών ικανοτήτων.
