Της Πέλλας Λασηθιωτάκη

Με υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης προχωρά τώρα η οικονομία της Τουρκίας μετά την οικονομική κρίση στη γειτονική χώρα, σύμφωνα με το διευθύνοντα σύμβουλο του ομίλου «Πλαστικά Κρήτης», Μιχάλη Λεμπιδάκη. Η εμπειρία από την έναρξη της λειτουργίας του νέου εργοστασίου στο Gaziantep της Τουρκίας είναι θετική, καθώς οι άδειες δόθηκαν γρήγορα και το κόστος κατασκευής, σε σύγκριση με την Ελλάδα, ήταν χαμηλό.

Η λειτουργία του δεύτερου εργοστασίου στην Τουρκία αναμένεται να συμβάλει στην άνοδο των εργασιών της εταιρείας στη ΒΙΠΕ Ηρακλείου. Ο Μιχάλης Λεμπιδάκης μιλά σήμερα στην «Π» για την εμπειρία του από την Τουρκία, τα επόμενα σχέδια του ομίλου, αλλά και για την κατάσταση της ελληνικής οικονομίας.

-Ποια είναι η εμπειρία σας από την Τουρκία τα τελευταία χρόνια, σε σύγκριση με την Ελλάδα;

Το κυρίαρχο που θέλω να εντοπίσω σχετικά με την Τουρκία είναι η τεράστια διαφορά που βλέπουμε τώρα σε σχέση με το 2001 που ξεκινήσαμε το εργοστάσιο στην Κωνσταντινούπολη. Τότε η χώρα ήταν κοντά σε οικονομική καταστροφή, την είχε μόλις διασώσει το ΔΝΤ, πολλές επιχειρήσεις είχαν καταρρεύσει, κυριαρχούσε μια καταχνιά παρόμοια μ’ αυτή που βλέπουμε σήμερα στη χώρα μας. Τώρα βλέπουμε μια χώρα με υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, ισχυρή εξαγωγική βιομηχανία, μεγάλη τουριστική ανάπτυξη. Βλέπουμε στα πρόσωπα των ανθρώπων την αισιοδοξία, το δυναμισμό, τη θέληση να πετύχουν. Στην Ελλάδα βλέπουμε, δυστυχώς, το αντίθετο, ανασφάλεια, απαισιοδοξία, στασιμότητα. Προσπαθώ να εξηγήσω αυτή τη διαφορά. Στην Τουρκία τις προηγούμενες δεκαετίες το μέσο βιοτικό επίπεδο ήταν χαμηλό. Οι άνθρωποι έπρεπε να παλέψουν για τις βασικές ανάγκες. Οι πιο ικανοί για να δημιουργήσουν, βάζοντας να δουλέψει το επιχειρηματικό τους πνεύμα. Έκαναν μια τεράστια επιθετική προσπάθεια στις διεθνείς αγορές. Είχαν ένα μεγάλο ηγέτη, τον πρωθυπουργό τους, που τους έδωσε όραμα. Τους βοήθησε η νομισματική πολιτική με τη διολίσθηση της λίρας. Στην Ελλάδα, αντίθετα, μπαίνοντας στο ευρώ, υποσκάψαμε ραγδαία την ανταγωνιστικότητά μας. Δανειζόμενοι φθηνά, λόγω του ευρώ, δημιουργήσαμε μια φούσκα στις κατασκευές και την κατανάλωση.. Οι μισθοί έφθασαν σε επίπεδα μη ανταγωνιστικά για τις δυνατότητες της οικονομίας μας. Έγιναν φθηνά τα εισαγόμενα προϊόντα. Γιατί να παράγουμε; Υποβαθμίστηκε η παραγωγική μας βάση. Πολλοί επιχειρηματίες είδαν εύκολη λεία τις επιδοτήσεις, τις κρατικές προμήθειες και τα δημόσια έργα, όπου κάποιοι αποκόμιζαν εύκολα κέρδη μέσα από συμφωνίες κυρίων και μίζες, χωρίς να επενδύουν μακρόπνοα. Το βιοτικό επίπεδο μέσα από το μεγάλωμα των μισθών, τα εύκολα δάνεια, τη φοροδιαφυγή, τη διαφθορά και τα φθηνά εισαγόμενα αγαθά ανέβηκε απότομα. Τώρα πώς να μη νοιώθουμε ανασφάλεια όταν το οικοδόμημα αυτό κλονίζεται; Που πρέπει να μάθουμε στα παιδιά μας ότι πρέπει να παλέψουν στην ανοιχτή και διεθνοποιημένη αγορά. Να ξαναστήσουμε βιομηχανία παραγωγική κι ανταγωνιστική. Να μάθουμε να σχεδιάζουμε σύγχρονα και ποιοτικά προϊόντα…»

-Υπάρχουν ωστόσο προοπτικές….

Θέλω να ελπίζω ότι η κρίση που περνάμε θα ξυπνήσει μέσα μας αντανακλαστικά σε όλα τα επίπεδα της κοινωνίας - όπως ξύπνησε αντανακλαστικά η κρίση του 2001 στην Τουρκία. Οι εργαζόμενοι να βοηθήσουν με πιο παραγωγική δουλειά και μεγαλύτερη προσοχή στη λεπτομέρεια και την ποιότητα. Οι επιχειρηματίες να ξεκινήσουν μια σταυροφορία στις διεθνείς αγορές, γιατί μόνο παράγοντας κι εξάγοντας - κι ο τουρισμός στην ουσία παραγωγή και εξαγωγή είναι - θα μπορέσουμε να σώσουμε τη χώρα μας και να εξασφαλίσουμε το μέλλον των παιδιών μας. Οι πολιτικοί να κάνουν τις βαθιές τομές που χρειάζεται η οικονομία και η λειτουργία του κράτους.

-Το τουρκικό κράτος πώς αντιμετωπίζει τους επενδυτές;

Δεν έχω κάτι ιδιαίτερο να πω σχετικά με την αντιμετώπιση του κράτους στην Τουρκία. Ούτε θετικά ούτε αρνητικά. Δεν αντιμετωπίσαμε προβλήματα και ιδιαίτερα στο Gaziantep που είναι επαρχιακή πόλη οι υπηρεσίες ήταν εξυπηρετικές κι έδωσαν γρήγορα τις απαιτούμενες άδειες. Γι’ αυτό και το εργοστάσιο στήθηκε και ξεκίνησε τόσο σύντομα. Δεν υπήρξε όμως κάποια έξτρα βοήθεια, ούτε επιδοτήσεις. Ο φορολογικός συντελεστής είναι 20%, όπως κι εδώ. Εντύπωση μου έκανε το πολύ χαμηλό κόστος κατασκευής. Το κτίριο 3300 τ.μ. κόστισε στον ιδιοκτήτη απ’ όπου το ενοικιάζουμε μόνο 250.000 ευρώ, δηλ. 75 ευρώ/μ2 ! Εδώ το φθηνότερο βιομηχανικό κτίριο καλής κατασκευής δεν πέφτει κάτω από 250 ευρώ/μ2. Η γη στη ΒΙ.ΠΕ. του Gaziantep στοιχίζει 40 ευρώ/μ2. Στη ΒΙ.ΠΕ. Ηρακλείου, πριν την κρίση, οι τιμές είχαν φθάσει τα 300-400 ευρώ/μ2.

-Σε ποια επίπεδα κυμαίνεται το κόστος παραγωγής στην Τουρκία;

Σχετικά με το κόστος παραγωγής στην Τουρκία, κατά μέσο όρο το μισθολογικό κόστος ανά άτομο είναι περίπου τα 2/3 σε σχέση με την Ελλάδα. Για το εργατικό προσωπικό είναι περίπου το μισό, αλλά για ικανά ανώτατα στελέχη το κόστος δεν είναι μικρότερο απ’ ότι εδώ, καμιά φορά είναι και μεγαλύτερο, διότι η ανάπτυξη της οικονομίας τους δημιουργεί έλλειψη τέτοιων στελεχών. Όσον αφορά τις πρώτες ύλες, οι τιμές τους μεταβάλλονται συνεχώς αλλά τις πιο πολλές φορές, στον τομέα μας, είναι αρκετά φθηνότερες στην Τουρκία. Το κόστος χρηματοδότησης, που μέχρι πρότινος ήταν σημαντικά χαμηλότερο στην Ελλάδα, έχει αλλάξει άρδην. Λόγω των προβλημάτων των τραπεζών μας, τα επιτόκια σε ευρώ είναι σήμερα υψηλότερα στην Ελλάδα από ότι στην Τουρκία. Παρόλα αυτά, θέλω να τονίσω ότι το εργοστάσιο στο Gaziantep θα χρησιμοποιεί ημικατεργασμένη πρώτη ύλη που παράγεται στο Ηράκλειο, οπότε με την αύξηση του μεριδίου αγοράς μας στην Τουρκία θα αυξηθεί κι αναμένουμε να φτάσει το 1 εκ. ευρώ η προστιθέμενη αξία που έρχεται στη χώρα μας από τη δραστηριότητα στην Τουρκία. Επιπλέον, η Senkroma προωθεί και διανέμει στην τουρκική αγορά με επιτυχία προϊόντα που παράγουμε στο Ηράκλειο και δεν παράγει η ίδια.

-Ποιοι είναι οι επόμενοι στόχοι σας;

Φέτος ολοκληρώθηκε το νέο εργοστάσιο στο Βουκουρέστι και στο Gaziantep. Για του χρόνου πρέπει να ολοκληρωθεί το νέο εργοστάσιο στην Αγία Πετρούπολή (Ρωσία) και θα αυξήσουμε τη δυναμικότητα του εργοστασίου στη Σαγκάη με μια νέα γραμμή παραγωγής. Ταυτόχρονα, επεξεργαζόμαστε επενδύσεις σε νέες τεχνολογίες στο Ηράκλειο, για πρωτότυπα προϊόντα για κάλυψη θερμοκηπίων, με βάση διπλώματα ευρεσιτεχνίας που έχουμε καταθέσει. Για τις επενδύσεις αυτές δεν μπορώ να πω περισσότερα, το ουσιαστικό είναι ότι η ανάπτυξη στο εξωτερικό πάει χέρι-χέρι με την ενδυνάμωση εδώ στο Ηράκλειο, αφού έχουμε μεγάλο χρέος απέναντι στην τοπική κοινωνία και τους 330 εργαζόμενους. Στόχος μας είναι να αυξήσουμε σταδιακά τις θέσεις εργασίας για να βοηθήσουμε όσο μπορούμε σ’ αυτό το μεγάλο κοινωνικό πρόβλημα, την ανεργία. Μας ικανοποιεί πολύ το ότι βλέπουμε μεγάλη ανταπόκριση από τα στελέχη και τους εργαζόμενους που είναι περισσότερο από ποτέ συνειδητοποιημένοι για το ότι η καλή πορεία της εταιρίας αντανακλά άμεσα στη δική τους ευημερία. Υπάρχει προσωπικό ενδιαφέρον όλων για την ποιότητα, τις νέες αναπτύξεις, την ταχύτητα στην εξυπηρέτηση των πελατών. Περισσότερο από πριν. Αυτό μας δημιουργεί αισιοδοξία για το μέλλον.