«Ο Καζαντζάκης και οι Έλληνες του Καυκάσου» είναι ο τίτλος της διάλεξης που θα δώσει ο καθηγητής Νέας Ελληνικής Ιστορίας του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας, κ. Κωνσταντίνος Φωτιάδης, απόψε στις 7.30 στη Μυρτιά, στην αίθουσα εκδηλώσεων «Γ. Ανεμογιάννης».

Η ομιλία εντάσσεται στην εκδήλωση, αφιερωμένη στον Ποντιακό Ελληνισμό, που διοργανώνει το Μουσείο Νίκου Καζαντζάκη με την ευκαιρία των εορτασμών της «Ευρωπαϊκής Νύχτας Μουσείων» και της «Διεθνούς Ημέρας Μουσείων», με θέμα «Μουσεία και Μνήμη».

Στην εκδήλωση θα συμμετέχουν με χορό και τραγούδι τα μέλη της «Ευξείνου Λέσχης Ποντίων» Νομού Ηρακλείου.

Το Μουσείο θα είναι ανοιχτό και με ελεύθερη είσοδο για το κοινό μέχρι τις 10.00 το βράδυ. Οι εορτασμοί τελούν υπό την αιγίδα του Διεθνούς Συμβουλίου Μουσείων (ICOM).



Ο Καζαντζάκης και οι Έλληνες του Καυκάσου

Το 1919, ο Καζαντζάκης διορίστηκε γενικός διευθυντής του Υπουργείου Περιθάλψεως και ανέλαβε να φροντίσει για τον επαναπατρισμό των υπό διωγμό Ελλήνων του Πόντου. Εκείνος ο διωγμός των Ελλήνων, από το κεμαλικό καθεστώς αυτή τη φορά, υπήρξε από τους πιο άγριους και αποτέλεσε τη χαριστική βολή για τον Ποντιακό Ελληνισμό.

Το καλοκαίρι, ο Καζαντζάκης αναχώρησε για τον Καύκασο επικεφαλής της αποστολής, στην οποία συμμετείχαν ο Ηρακλής Πολεμαρχάκης, ο Γιάννης Αγγελάκης, ο Γιάννης Κωντανταράκης, ο Γιάννης Σταυριδάκης (από το Υπουργείο Εξωτερικών) και ο Γιώργης Ζορμπάς, ο μυθιστορηματικός «Αλέξης». Μέσα σε 15 μήνες φρόντισε για την περίθαλψη και τη μεταφορά 150.000 προσφύγων, τους οποίους εγκατέστησε στη Μακεδονία και τη Θράκη.

«Πρώτη φορά», λέει ο ίδιος, «παρουσιάζουνταν στη ζωή μου η ευκαιρία να μπω στην πράξη και να μην έχω πια να παλεύω με θεωρίες κι ιδέες και Χριστούς και Βούδες, παρά με ζωντανούς, σάρκα και κόκκαλα, ανθρώπους».

«...έβλεπα γύρα μου άντρες και γυναίκες και μικρά παιδιά, να στριγμώνουνται, πεινασμένοι, απελπισμένοι, να με κοιτάζουν στα μάτια και να περιμένουν από μένα τη σωτηρία...»





Τι λέει η επιστολή

Χειρόγραφη σημείωση του Νίκου Καζαντζάκη με τις ενέργειες που πρέπει να γίνουν για την σωτηρία των Ελλήνων του Καυκάσου:

"1. Ποία η θέσις των εν Ρωσία και Καυκάσω Ελλήνων μετά την κάθοδον των Μπολσεβίκων.

2. Ανάγκη ημιεπισήμου επαφής με Μπολσεβίκους α) διά την σωτηρίαν των κινδυνευόντων Ελλήνων: πόσοι είναι, πόσος άμεσος ανάγκη να έλθουν εις Ελλάδα. β) διά την σωτηρίαν των Ελλην. εμπορευμάτων: τί εμπορεύματα είναι, ανάγκη ειδικής αποστολής.

3. Ανάγκη μεταναστεύσεως του [...]

4. Ανάγκη και περεταίρω περιθάλψεως. Πόσο θα κοστίζη επί 4 μήνας.

5. Έκκλησις δια την σωτηρίαν του Πόντου. Οι Πόντιοι δεν θα επιστρέψουν εις τον Πόντον εάν παραμείνη οπωσδήποτε υπό τους Τούρκους."