
Του Γιάννη Ζωράκη
Oταν εμείς ακόμα ψάχνουμε και διαβουλευόμαστε, η Ευρώπη έχει από δεκαετίες βρει λύσεις. Κι όταν αναζητάμε λύσεις για τα απορρίμματα, σε ολόκληρη την Ευρώπη κάνουν πενταπλούς διαχωρισμούς και ανακύκλωση.
«Εσείς οι Έλληνες λέτε πολλά αλλά κάνετε λίγα» είναι μία από τις συνηθισμένες εκφράσεις των Βορειοευρωπαίων.
Το αν έχουν δίκιο ή άδικο μπορεί να είναι σχετικό. Το ότι όμως έχουν αναπτυχθεί μέθοδοι σε όλη την Ευρώπη για την ορθή διαχείριση των απορριμμάτων και τον περιορισμό των υπολειμμάτων, αυτό είναι γεγονός. Χαρακτηριστικό είναι πως στις περισσότερες ευρωπαϊκές πόλεις οι κάδοι των οικιακών απορριμμάτων είναι προσωπικοί και βρίσκονται στις αυλές των σπιτιών.
Κάθε οικογένεια έχει δικό της κάδο και μάλιστα σε πάρα πολλές περιπτώσεις οι φόροι που πληρώνει για την καθαριότητα είναι ανάλογοι των σκουπιδιών που παράγει. Η ανακύκλωση είναι δεδομένη, ενώ η αποκομιδή των σκουπιδιών γίνεται συγκεκριμένες ημέρες και ώρες, οπότε κάθε πολίτης οφείλει να υπόκειται σε προγραμματισμό σε σχέση με την καθαριότητα. Σε αντίθετη περίπτωση είναι υποχρεωμένος να φυλάξει τα απορρίμματα του ακόμα και για έναν μήνα στο σπίτι του, έως ότου περάσει ξανά η υπηρεσία καθαριότητας.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι διάφοροι μέθοδοι διαχείρισης των σκουπιδιών σήμερα στην Ευρώπη.
Γερμανία
Τεράστιο βάρος στην ανακύκλωση δίνουν οι δανειστές μας, όπου τόσο στις πόλεις, όσο και σε χωριά, υπάρχουν πέντε τουλάχιστον διαφορετικών ειδών κάδοι.
Το ποσοστό ανακύκλωσης στη Γερμανία ξεπερνάει το 50 %, ενώ όσοι δεν ανακυκλώνουν σωστά, ρίχνοντας για παράδειγμα μη ανακυκλώσιμα στους κάδους ανακύκλωσης, πληρώνουν υψηλότατα πρόστιμα.
Στη Γερμανία και οι 55.000 χωματερές που υπήρχαν έχουν καταργηθεί, ενώ τη θέση τους έχουν πάρει 800 εγκαταστάσεις δημιουργίας κομπόστ από οργανικά απόβλητα, 60 εργοστάσια βιολογικής - μηχανικής επεξεργασίας και 70 αποτεφρωτήρες απορριμμάτων.
Γαλλία
Εδώ και δέκα περίπου χρόνια έχει νομοθετήσει η Γάλλια για τους Χώρους Υγειονομικής Ταφής. Σύμφωνα με νόμο που έχει ψηφιστεί στη χώρα, έχει οριστεί πως από το 2002 και εξής τα μοναδικά υλικά που δέχονται οι Χώροι Υγειονομικής Ταφής, είναι τα υλικά που δεν μπορούν να τύχουν περαιτέρω επεξεργασίας.
Ιταλία
Μάχη δίνει η Ιταλία, κυρίως στις βόρειες πολιτείες της, προκειμένου να ενισχύσει την ανακύκλωση. Υψηλότατα πρόστιμα προβλέπονται για τους Ιταλούς που δεν διαχωρίζουν τα απορρίμματα τους.
Στην Ιταλία βέβαια χρησιμοποιούνται και διάφοροι μέθοδοι επιβράβευσης, όπως για παράδειγμα στη Ρώμη, που κατά περίπτωση δίνονται δωρεάν εισιτήρια σε όσους ανακυκλώνουν.
Ολλανδία
Πολύ μεγάλη βαρύτητα δίνει η Ολλανδία στον σωστό διαχωρισμό των ανακυκλώσιμων υλικών, που έχει ως αποτέλεσμα το μεγαλύτερο μέρος των απορριμμάτων να επαναχρησιμοποιείται. Μόλις 280.000 τόνοι απορριμμάτων καταλήγουν στους Χώρους Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων σε ετήσια βάση, όταν στην Ελλάδα ο αντίστοιχος αριθμός ξεπερνά τα 4 εκατομμύρια τόνους.
Σουηδία
Εδώ και τέσσερα χρόνια έχει τερματιστεί η ταφή απορριμμάτων στη Σουηδία.
Η ανακύκλωση στη χώρα έφτασε τον πρώτο χρόνο τερματισμού της ταφής στο 36 %, η κομποστοποίηση στο 12 % και η ενεργειακή αξιοποίηση στο 46 %.
Βέλγιο-Δανία
Ειδικοί φόροι και αντικίνητρα υπάρχουν σε Βέλγιο και Δανία. Από 50 έως 80 ευρώ ανά τόνο πληρώνουν πρόστιμα οι δήμοι για τις ποσότητες των αποβλήτων που οδηγούνται σε ταφή. Τα συγκεκριμένα πόσα έχουν οδηγήσει το σύνολο των δύο χωρών να προχωρούν σε εναλλακτικές μεθόδους όπως ανακύκλωση και κομποστοποίηση.
Ισπανία
Η ταφή των απορριμμάτων κυριαρχεί ακόμα στην Ισπανία, η οποία όμως έχει κάνει σημαντικά βήματα. Ήδη στη χώρα λειτουργούν περισσότερα από 15 εργοστάσια κομποστοποίησης και η χώρα κερδίζει ολοένα και περισσότερο έδαφος στον συγκεκριμένο τομέα.
Μάλτα
Τα «γυαλιά» στην Ελλάδα ωστόσο, δεν βάζουν μόνο οι μεγάλες και ισχυρές χώρες της Ευρώπης, αλλά και πολύ μικρότερες όπως είναι η Μάλτα.
Η Μάλτα είναι 200 φορές μικρότερη σε έκταση από την Κρήτη, αλλά στη χώρα κατοικούν περισσότεροι από 400.000 κάτοικοι. Ήδη από το 2004 έκανε πάρα πολλές προσπάθειες για μείωση των απορριμμάτων της, ενώ από το 2007 στους χώρους υγειονομικής ταφής αποθέτονται μόνο τα οικιακά απορρίμματα που δεν μπορούν να διαχωριστούν.
Η σκέψη για καύση στη Μάλτα δεν προκρίνονταν ως ιδιαίτερα θετική, ενώ βασική προϋπόθεση για να προκριθεί ως μέθοδος, εφόσον δεν υπήρχε άλλη εναλλακτική, ήταν να εξασφαλιστεί με ειδικούς θερμοθαλάμους η μηδενική έκκληση βλαβερών για το περιβάλλον ουσιών.

