Του Μανόλη Γ. Δρεττάκη*

Διάβασα με ενδιαφέρον την εκτενή απάντηση του κ. δημάρχου Ηρακλείου στους «ανησυχούντες» που με «ζήλο» έχουν επιδοθεί σε «σταυροφορία για να σωθεί η Βικελαία», η οποία δημοσιεύτηκε στην «Πατρίδα» της 16.3.2011. Επειδή συμβαίνει να είμαι ένας από αυτούς στους οποίους προσάπτονται οι ειρωνικοί και απαξιωτικοί αυτοί χαρακτηρισμοί, απλά τους αντιπαρέρχομαι. Δεν επιθυμώ, επίσης, να σχολιάσω τα όσα αναφέρει στην απάντησή του ο δήμαρχος. Θα ήθελα, όμως, να σημειώσω ότι μέχρι σήμερα:

- δεν έχει δηλώσει απερίφραστα αν το κτίριο –ούτως ή άλλως ανεπαρκές για τις μελλοντικές ανάγκες και λειτουργίες μια σύγχρονης δημόσιας βιβλιοθήκης– θα αποδοθεί τουλάχιστον ολόκληρο στη Βιβλιοθήκη.

- δεν έχει δώσει στη δημοσιότητα τα αρχιτεκτονικά σχέδια για την αποκατάσταση του κτιρίου των Αχτάρικων, σχέδια που να εξυπηρετούν τις ανάγκες και τις δραστηριότητες μιας σύγχρονής βιβλιοθήκης

- δεν διευκρινίζει αν η επιτροπή εποπτείας θα αναθέσει σε ειδικούς να εισηγηθούν το οργανόγραμμα, τον κανονισμό λειτουργίας και τη νομική μορφή που θα λάβει η νέα Βικελαία.

Είμαι γέννημα και θρέμμα της πόλης του Ηρακλείου, και ένας από τις χιλιάδες των Ηρακλειωτών που οφείλουμε πολλά στη Βικελαία στο διάστημα που υπήρξαμε μαθητές στα σχολεία της πόλης (αλλά και αργότερα). Σε όλη τη διάρκεια της ζωής μου έχω αποδείξει έμπρακτα, από όποια θέση κατείχα, το ενδιαφέρον μου για το Ηράκλειο, και αυτό το γνωρίζουν όλοι οι Ηρακλειώτες.

Στο πλαίσιο του συνεχούς ενδιαφέροντος μου ως Ηρακλειώτη πολιτικού για την πόλη μου εντάσσονται και 4 άρθρα μου για τη Βικελαία, που έχουν δημοσιευτεί στα φύλλα της «Πατρίδας» με ημερομηνία 12.5.2007, 15.2.2008, 9.2.2008 και 21.2.2011.

Στα άρθρα αυτά περιέχονται πολλές προτάσεις για το μέλλον της Βικελαίας, οι οποίες είναι προφανές ότι αγνοήθηκαν από τη δημοτική αρχή, δεδομένου ότι στην απάντησή του, ο δήμαρχος αναφέρει: «όσοι πάντως έχουν την ευγενή διάθεση να συνδράμουν απ’ οποιαδήποτε θέση κατέχουν σην Ελλάδα ή στην Ευρώπη στην ολοκλήρωση του έργου είναι καλοδεχούμενοι».

Δράττομαι, όμως, της ευκαιρίας να προσθέσω στα όσα περιέχονται στα άρθρα που προανέφερα, τις ακόλουθες συγκεκριμένες προτάσεις:

1. Στην απάντησή του ο δήμαρχος δηλώνει ότι: «Το ιστορικό κτίριο των Αχτάρικων σε 1-1,5 χρόνο το πολύ θα έχει ολοκληρωθεί και θα αποδοθεί στη Βικελαία για να αναπτύξει όλες τις λειτουργίες που απαιτεί μια σύγχρονη βιβλιοθήκη με το ιστορικό βάρος εκείνης».

Εύχομαι και ελπίζω αυτή τη φορά η διατύπωση τούτη να σημαίνει ότι, με απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου ολόκληρο το κτίριο «Αχτάρικα» (μαζί με τα υπόγεια) θα αποδοθεί στη Βικελαία.

Κανένας χώρος του κτιρίου δεν πρέπει να παραχωρηθεί για οποιαδήποτε άλλη (δημοτική ή ιδιωτική) χρήση, δεδομένου ότι ο όγκος του θησαυρού της και οι δραστηριότητες που έχει ήδη και εκείνες που πρέπει ακόμα να αναπτύξει η Βικελαία χρειάζονται ολόκληρο το κτίριο (το οποίο στο μέλλον δεν θα αργήσει, όπως γράφω παραπάνω, να αποδειχθεί ανεπαρκές).

2. Ο Δήμαρχος αναφέρει ότι οι εργασίες που συνεχίζονται στο κτίριο Αχτάρικα θα ολοκληρωθούν «σε 1-1,5 χρόνο». Επειδή, όμως, όπως συμβαίνει σε όλα τα δημόσια και δημοτικά έργα, συνήθως υπάρχουν καθυστερήσεις στην παράδοσή τους, δεν αποκλείεται να υπάρξει και νέα καθυστέρηση.

Για όσο διάστημα, επομένως, μεσολαβήσει ώσπου να επανέλθει η Βικελαία στο κτίριο, είναι αναγκαίο να ελέγχεται τακτικά η κατάσταση όλων των αποθηκευμένων θησαυρών της, και στην περίπτωση που θα διαπιστωθεί ότι υπάρχουν προβλήματα, να αντιμετωπίζονται άμεσα, προκειμένου να αποφευχθεί η καταστροφή τους.

3. Κλείνοντας την απάντησή του ο δήμαρχος αναφέρει: «Η νέα επιτροπή εποπτείας που θα ανακοινωθεί το αμέσως επόμενο διάστημα, θα υποβάλει με βάση τις νέες δυνατότητες που δημιουργούνται, ολοκληρωμένη εισήγηση στο Δημοτικό Συμβούλιο για τη Βικελαία που θα τεθεί στη συνέχεια σε διαβούλευση, ώστε να εκφραστούν όλοι οι Ηρακλειώτες».

Οι Ηρακλειώτες, μολονότι μπορούν και πρέπει να εκφράσουν τις γνώμες τους, δεν είναι, δυστυχώς, αρμόδιοι να συμβουλεύσουν τη δημοτική αρχή, γιατί δεν έχουν τις απαιτούμενες γνώσεις ή εμπειρία από μεγάλες, σύγχρονες βιβλιοθήκες.

Γι’ αυτό, όσοι αποτελέσουν μέλη της εν λόγω επιτροπής πρέπει να έχουν ειδικές γνώσεις και εμπειρία στην οργάνωση, διοίκηση και λειτουργία δημόσιων βιβλιοθηκών (και οι δημοτικές βιβλιοθήκες, όπως και οι πανεπιστημιακές, είναι δημόσιες). Θα ήταν, επομένως, επιβεβλημένο να ζητηθεί η συνδρομή των διευθυντών της Γενναδείου Βιβλιοθήκης, των βιβλιοθηκών του Πανεπιστημίου Κρήτης και της βραβευμένης δημοτικής βιβλιοθήκης της Βέροιας.

Σε ό,τι με αφορά, οι λεπτομερείς προτάσεις μου περιέχονται στα τέσσερα άρθρα στην «Πατρίδα» που προαναφέρθηκαν, τις οποίες ελπίζω να λάβει υπόψη η επιτροπή.

Μια, όμως, πιο ολοκληρωμένη πρόταση αποτελεί το δοκίμιο του ομότιμου καθηγητή των Πανεπιστημίων Θεσσαλονίκης και Νέας Υόρκης, Γρηγόρη Σηφάκη, που κυκλοφόρησε το 2007 με τη μορφή αυτοτελούς φυλλαδίου, που είχε εκδώσει ο ίδιος με τον τίτλο «Λόγος για μια σύγχρονη δημόσια βιβλιοθήκη: Η περίπτωση της Βικελαίας». Εύχομαι και προσδοκώ η επιτροπή να αξιοποιήσει πλήρως τις συγκεκριμένες προτάσεις που περιέχονται στο δοκίμιο αυτό.

*Ο Μανόλης Γ. Δρεττάκης είναι τέως: αντιπρόεδρος της Βουλής, υπουργός και καθηγητής της ΑΣΟΕΕ