Κείμενο-φωτογραφίες Αλιφιεράκης Κώστας
Τα βουνά δυτικά του Ηρακλείου (Στρούμπουλας, Βασιλικό, Μαρμαροκεφάλα) αποτελούν ενιαίο γεωλογικό σύνολο με αυτά του Φόδελε, της Δαμάστας και των Ταλέων Ορέων. Χαρακτηριστικό τους η οξύκορφη μορφή τους, το νεαρόν της γεωλογικής ιστορίας τους και η έντονη τεκτονική διαμόρφωσή τους.
Ο Πεζοπορικός Όμιλος την Κυριακή 20 – 2 -2011 περπάτησε στις παραπάνω περιοχές με δύο διαφορετικές πορείες ταυτόχρονα. Μια ορειβατική με διάσχιση του Κουλούκωνα και μια πεζοπορική με διάσχιση των κοιλάδων της περιοχής.
Τα παραπάνω βουνά αγκαλιάζουν και προστατεύουν την κοιλάδα του Φόδελε , της Δαμάστας και του ανατολικού Μυλοπόταμου. Κοινά χαρακτηριστικά τους οι έντονες βροχοπτώσεις, οι καλλιέργειες εσπεριδοειδών και η πυκνή, αυτοφυής βλάστηση που θέριεψε στην εποχή μας, καθώς περιφρονείται ως καύσιμη ύλη.
Το Φόδελε, η πηγή του πορτοκαλιού, η εικαζόμενη πατρίδα του Ελ Γκρέκο είναι η αρχή της πορείας μας. Ξεκινάμε από τον εθνικό δρόμο και ακολουθώντας αγροτικό δρόμο κινούμαστε παράλληλα στο Φοδελιανό ποταμό. Για το ποτάμι σώζεται το όνομα Παντομάρτης που το χρωστά στον αρχαίο οικισμό Παντομάρτιον (νυν Φόδελε). Οι έντονες βροχοπτώσεις των προηγούμενων ημερών είναι ορατές στα θολά και βουερά νερά του ποταμού. Σε μια στροφή του δρόμου στολίζει τους φορτωμένους πορτοκαλώνες ένας εξαίσιος τρούλος.!!!
Η εύφορη κοιλάδα του Φόδελε από παλιά έως σήμερα διακρίνεται για τη θρησκευτική και πνευματική παρουσία της. Η βυζαντινή , διατηρημένη εκκλησία της Παναγίας, κτισμένη στα θεμέλια παλαιότερης και μεγαλύτερης εικάζεται ότι ήταν το πρώτο σχολείο του Ελ Γρέκο στο μακρινό ταξίδι της τέχνης. Πέρα από τον τρούλο και τις αξιόλογες αγιογραφίες ,μας εντυπωσίασε όλους η εντοίχιση μαρμάρινων τεμαχίων της πρώτης εκκλησίας, όπως και η κτιστή κολυμπήθρα της Βάπτισης.Δίπλα από την εκκλησία, ο Πολιτιστικός Σύλλογος Φόδελε λειτουργεί Μουσείο Αντιγράφων του Ελ Γρέκο στην θεωρηθείσα ως κατοικία του. Στα ενετικά αρχεία εντόπισαν αγοραπωλησία πίνακα του καλλιτέχνη που το ύψος της μαρτυρά καλλιτεχνική ωριμότητα από τα πρώτα βήματά του.
Οι ψαλμοί της εκκλησίας μας καλημερίζουν καθώς περπατάμε τα λιθόστρωτα του Φόδελε. Το διαμορφωμένο παραποτάμιο μονοπάτι μας οδηγεί νότια στην καρδιά της κοιλάδας. Δεν αργεί να προβάλει η Μονή του Αγίου Παντελεήμονα με τα θεόρατα κυπαρίσσια της, φύλακες στους αιώνες. Στο προαύλιό της αναπαυόμαστε και δροσιζόμαστε στην πετρόχτιστη κρήνη της.
Δυτικά μας διακρίνεται το μονοπάτι που θ’ ακολουθήσουμε στη συνέχεια. Οι βοσκοί αρμέγουν στη στάνη ενόσω οι πεζοπόροι ακολουθούν το ανηφορικό μονοπάτι. Την οργιώδη, αυτοφυή βλάστηση παραμερίζουν οι προνοητικοί με τα κλαδευτήρια τους. Το τοπίο πλέον είναι ορεινό. Την ηρεμία της φύσης ταράζουν μηχανοκινούμενοι επισκέπτες. Με έκπληξη, σε λίγο ανακαλύπτουμε τα ίχνη των τροχών πάνω στο μονοπάτι. Είναι και αυτοί φίλοι της φύσης με το δικό τους τρόπο.
Τα ορυχεία μαρμάρου στη Δαμάστα μας παραπέμπουν στη σύγχρονη λατομική ιστορία της περιοχής. Οι ακλάδευτες ελιές και οι χαλασμένοι τράφοι στα πόδια της Δαμάστας μας δηλώνουν την εγκατάλειψη της γεωργικής παραγωγής.
Έχει μεσημεριάσει, κάνουμε στάση στα αλώνια και το κρύο αεράκι μας σπρώχνει να μπούμε ξανά στο δρόμο. Ο κάμπος της Δαμάστας βουλιάζει στα νερά της προηγούμενης μέρας. Τα χόρτα είναι η προτεραιότητα αρκετών πεζοπόρων. Μετά από προτροπές του αρχηγού η ομάδα ανασυντάσσεται. Τώρα συναντάμε αμπέλια και ψιλολιές. Τα τεράστια πεύκα παραπέμπουν στη παλαιότερη χρήση τους ως μεσοδόκια στα αρχοντικά.
Είμαστε στους λόφους ανατολικά του Μυλοπόταμου πάνω από τη Δροσιά. Το Χάνι των Αλόιδων, η Σοφιανή κορφή, ο Κουτσοτρούλης νεφοσκεπής και ο Κουλούκωνας οικοδεσπότης της ορειβατικής ομάδας, συνθέτουν την εικόνα στο χειμωνιάτικο σκηνικό. Δεν αργούμε να πάρουμε το κατηφορικό μονοπάτι για τη Δροσιά.
Η παραδοσιακή φιλοξενία στα μαγαζιά μας αγκαλιάζει καθώς γινόμαστε μια παρέα με την ορειβατική ομάδα. Το νερό της κρήνης του Γενί Γκαβέ μας δροσίζει και μας αποχαιρετά καθώς επιβιβαζόμαστε κουρασμένοι μα χαρούμενοι για το Ηράκλειο.
Φωτογραφίες, βίντεο καθώς και παλιότερες πορείες με άρθρα φίλων μας δημοσιευμένα στην «Πατρίδα» μπορείτε να δείτε στην ιστοσελίδα του Ομίλου www.pezoporikos.gr

