Μνήμες από τα μαθητικά χρόνια του καθηγητή Χειρουργικής, Ζαχαρία Πλαϊτάκη, “ξυπνούν” σε επιστολή του προς το 1ο Γενικό Λύκειο Ηρακλείου.
Στο κείμενο, γίνεται αναφορά σε καθηγητές του σχολείου, οι οποίοι “εκτός από τη γνώση διαμόρφωσαν και χαρακτήρες”, όπως αναφέρει.
Το κείμενο της επιστολής έχει ως εξής:
“Σας αποστέλω φωτοαντίγραφο του υπ’ αριθμ. Πρωτ. 89552/31-10-2007 εγγράφου προς τον τότε πρόεδρο της Ακαδημίας Αθηνών αναφορικά με τον προβληματισμό μου για το συμβολισμό της Πύλης των λεόντων στις Μυκήνες, ως ανάγκη, μιας οφειλόμενης τιμής για τους εκπαιδευτικούς του σχολείου σας και τούτο, γιατί ευτύχισα να έχω δασκάλους στις 4 πρώτες τάξεις της θητείας μου στο Γυμνάσιο του Ηρακλείου, καθηγητές που εκτός από τη γνώση διαμόρφωναν και χαρακτήρες.
Καθηγητές αφοσιωμένους στο υψηλό καθήκον της διδαχής, προσωπικότητες προικισμένες με γνώση και χαρακτήρα, με μεράκι να μεταδώσουν στους μαθητές, όλα εκείνα που θα τους καθιστούσαν “καλούς και αγαθούς”. Ακαδημαϊκούς πολίτες, διακηρυγμένη αρχή του σχολείου. Αναμνήσεις αλλοτινών καιρών που προήλθαν ανεπιστρεπτί.
Ας μου επιτραπεί ιδιαίτερη μνεία στους καθηγητές της Φιλολογίας Π. Καπετανάκο και Μ. Μιχαηλίδη , της Φυσικής Κ. Κατσιγιαννάκη και της Μουσικής Γ. Χουρμούζιο.
Ο Π. Καπετανάκος προερχόμενος στη καταγωγή από τη Λακωνία, από ένα χωριό στις υπώρειες του Ταϋγέτου, βρέθηκε μόνιμα εγκατεστημένος στο Ηράκλειο με την οικογένειά του που τους έγινε δεύτερη πατρίδα. Αυστηρός, αλλά είχες την αίσθητη ότι ήταν περισσότερο αυστηρός προς τον εαυτό του. Ο λόγος του λιτός, δωρικός με πολλά παραδείγματα και αναφορές στη συμπεριφορά και τις αρετές των Σπαρτιατών που παραμένουν διαχρονικές αξίες της ζωής.
Το παράστημα, τα ατομικά χαρακτηριστικά και η συμπεριφορά του να παραπέμπουν στα πρότυπα των προγόνων του “του ξανθού γένους των Ελλήνων”.
Μου έμαθε στην πρώτη τάξη τη δομή της γλώσσας, τη γραμματική και το συντακτικό από τα αρχαία κείμενα.
Στον Μ. Μιχαηλίδη, άρεσε από έδρας να αναφέρεται στα προσωπικά του βιώματα.
Ετσι μάθαμε ότι μετά από μια μικρή θητεία ως δάσκαλος στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση για βιοποριστικούς λόγους, μετεπήδησε στη μέση εκπαίδευση και βρέθηκε καθηγητής στο γυμνάσιό μας, απόφοιτος Φιλολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου. Αργότερα συνέχισε καθηγητής στην ανωτάτη εκπαίδευση ως βυζαντινολόγος. Καθηγητής με πολλά ενδιαφέροντα, καθηγητής μας στην Τρίτη και την Τετάρτη τάξη. Τα σχόλιά του στα κείμενα του Ξενοφώντα και Αρριανού, της πορείας των Μυρίων και του Αλεξάνδρου στην Ασία, σκούσαν ιδιαίτερη γοητεία σε μένα.
Οι αναλύσεις και οι σχολιασμοί των κειμένων που μας παρέδιδε προσέφεραν μια πανοραμική ξενάγηση στους θησαυρούς της ελληνικής γραμματείας από τον Όμηρο μέχρι τον Μυριβήλη. Εντυπωσίαζαν οι γνώσεις του και η ικανότητά του να κρίνει λογοτεχνικά κείμενα όπως του Αλ. Μωραϊτίδη που το έργο αν και αξιόλογο, βρέθηκε σε δεύτερη μοίρα επειδή ήταν ξάδελφος του Αλ. Παπαδιαμάντη.
Για το έργο του Παπαδιαμάντη έτρεφε ιδιαίτερη εκτίμηση αφού μας διάβαζε ο ίδιος αποσπάσματα των διηγημάτων του. Με ενθουσιασμό αναφερόταν στη λογοτεχνική αξία της διήγησης στα διηγήματα του ιατρού του εμπορικού ναυτικού Α. Καρκαβίτσα όπως στο διήγημα “Τα λόγια της πλώρης”. Πραγματικά παθιαζόταν με το λυρισμό της περιγραφής της μυστικής παπαρούνας που φύτρωσε στα χαρακώματα του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου στο μακεδονικό μέτωπο, από τη “Ζωή εν Τάφω” του Στρ. Μυριβήλη, μια περιγραφή 2-3 σελίδων, ίσως οι λυρικότερες σελίδες της ελληνικής γραμματείας. Ολα αυτά τα αριστουργήματα για να τα αποκτήσεις, σου εδημιουργείτο η ανάγκη να μαζέψεις χρήματα θυσιάζοντας το πενιχρό σου “χαρτζιλίκι”.
Τα αναγνώσματα αυτά, μια δύναμη της τέχνης για ανάταση ψυχής, σε συνδυασμό με την τέρψη των αισθήσεων που προκαλούν ο φλοίσβος των κυμάτων στ’ ακρογιάλι και τα χρώματα του ουρανού στο ηλιοβασίλεμα, μας έλεγε ότι εάν μπορείς, εάν έχεις την ικανότητα να τα αντιληφθείς και να τα απολαύσεις, θα σε κάνουν να χαίρεσαι που έχεις γεννηθεί, που είσαι άνθρωπος.
Ο Π. Κατσιγιαννάκης στο μάθημα της γεωγραφίας με ιδιαίτερο ζήλο και αγάπη - κατάθεση ψυχής θα έλεγα - δίδασκε και αναφερόταν στις ομορφιές της χώρας, του κάθε διαμερίσματός της, ειδικά μου έκαναν εντύπωση οι περιγραφές του για τις πεδιάδες, τα άφθονα τρεχούμενα νερά και την εξαιρετική παραγωγή φρούτων της Μακεδονίας μας, όπως έλεγε. Συχνά είχε στο λόγο του την πατρίδα, την πορεία της στο μέλλον, με αισιόδοξο μήνυμα και την πίστη ότι το τέλος του αιώνα θα τη βρει να είναι ένα ισχυρό κράτος της Ανατολικής Μεσογείου 15.000.000 κατοίκων.
Στο πρόσωπό του φανερωνόταν η άδολη αγάπη για την πατρίδα.
Ο Γ. Χουρμούζιος μας μύησε στο μαγικό κόσμο της μουσικής σε μια υποβλητική αίθουσα του υπογείου διακοσμημένη από τον ίδιο, που θύμιζε έντονα αίθουσα μουσικής διδασκαλίας του 17ου αιώνα με τον ανάλογο διάκοσμο, από τις κουρτίνες στα παράθυρα, τα κηροπήγια, τις προτομές των Μπετόβεν και Μπαχ και τα μεγάλα πορτραίτα στους τοίχους του πεντάθεου της μουσικής δημιουργίας όλων των εποχών πως έλεγε, που τα αντιπροσώπευαν οι μπαχ, Χάυδν, Μότζαρτ, Μπετόβεν, Σούμπερτ (θα άξιζε να είχε παραμείνει ως αίθουσα - μουσείο) και φυσικά το πιάνο στο οποίο έπαιζε ενορχηστρωμένα δημοτικά άσματα της Κρήτης και φυσικά τους φθόγγους της μουσικής κλίμακας, μια ανακάλυψη των αρχαίων Ελλήνων, που προσπαθούσε να μας τους μάθει. Ενδιαφέρον παρουσίαζαν οι μακροσκελείς αναφορές του στην μεγάλη του αδυναμία, την οποία εξάλλου δεν έκρυβε, την κλασική γερμανική δημιουργία διανθισμένη με πολλά βιογραφικά στοιχεία από τη ζωή και το έργο των πρωταγωνιστών της. Μνήμες από ένα εκπαιδευτικό ίδρυμα ανεξίτηλα χαραγμένες στη σκέψη.
Με εξαιρετική τιμή”.

