Για να κατασκευαστεί (επιτέλους ) ο ΒΟΑΚ θα δημιουργηθεί ένας νέος φορέας, η εταιρεία «ΥΠΟΔΟΜΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΡΗΤΗΣ Α.Ε.»- σε δύο μήνες υποσχέθηκε ο κ.Χρυσοχοϊδης- αλλά πρωτίστως πρέπει να μάθουμε ποιος είναι ο περιβόητος….Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης!
Και για το λόγο αυτό το υπουργείο Υποδομών ζήτησε να εκπονηθεί μια συνολική μελέτη για το δρόμο που θα περιλαμβάνει πλήρη στοιχεία με τις νέες και καλύτερες χαράξεις, αλλά και πακέτο με όλες τις μελέτες που γίνονται ή θα γίνουν. «Να μην την πατήσουμε σαν το αεροδρόμιο Καστελίου» λένε που δεν υπάρχουν αντίστοιχες μελέτες και στον ΒΟΑΚ επίσης προσδοκούν χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων ή και το (μελλοντικό) ευρωομόλογο…
Σε κάθε περίπτωση η γενική αυτή μελέτη που θα αναρτηθεί σύντομα θα δείξει και το κόστος του έργου. Το πραγματικό κόστος δηλαδή, διότι μέχρι σήμερα το 1,5 δισ. ευρώ που εκτιμάται ότι θα κοστίσει ο ΒΟΑΚ στην πλήρη κατασκευή του στηρίζεται σε…οφθαλμομελέτες και σε παρωχημένα στοιχεία.
«Λέμε ότι είναι διευρωπαϊκό δίκυτο, ότι έχουμε ένα κεντρικό άξονα. Στην ουσία δεν υφίσταται αυτός ο ΒΟΑΚ, δεν έχει μια γενική μελέτη για να ξέρουμε ποιος είναι: Σκεφτείτε μόνο ότι έχει 8 διαφορετικές διατομές!» λένε τα στελέχη του υπουργείου που ξέρουν ότι χωρίς αυτό τον μπούσουλα δεν μπορεί ούτε σοβαρό έργο να γίνει ούτε και χρηματοδότηση από πχ την ΕτΕπ…
Η μελέτη θα προχωρήσει ταυτόχρονα με την “ΚΡΗΤΗ ΑΕ” που εκ των πραγμάτων θα έχει την εποπτεία και θα συνδράμει σε αυτή την μελέτη η οποία θα πρέπει να λάβει υπόψιν της τα σχέδια των μελετών που είναι σε εξέλιξη και να δώσει κατευθυνσεις για το πώς θα υλοποιηθούν οι νέες και υφιστάμενες χαράξεις.
«Ο καθένας έκανε ό,τι ήθελε στο δρόμο αυτό κι όλες οι παρεμβάσεις γίνονταν τμηματικά με αποτέλεσμα να έχει ένα δρόμο που γινόταν κατά το δοκούν, όπως και όπου βόλευε. Γι’άυτο και έχουμε σήμερα τόσα προβλήματα, γι’αυτό και δεν γνωρίζουμε πόσο θα μας στοιχίσει» τονίζουν τα στελέχη του υπουργείου.
Η έλλειψη ενός ολοκληρωμένου σχεδίου έχει οδηγήσει στα γνωστά λάθη και τις προχειρότητες, όπως στο να γίνονται δρόμοι και να μην υπάρχουν κόμβοι, να κατασκευάζονται τμήματα και μετά από 5 χρόνια να βλέπουν ότι δεν είχε προβλεφθεί διπλός κλάδος.
“Μα, το αντιμετωπίζουμε καθημερινά αυτό το πρόβλημα. Όπως στον κόμβο του Μοχού, που δεν είχε προβλεφθεί τίποτα κι ο δρόμος είναι σχεδόν τελειωμένος…Και σήμερα κατασκευάζουμε ένα δρόμο που αύριο είναι άκυρος… Δεν μπορεί να συνεχιστεί αυτό το πράγμα” τονίζουν.
Η εταιρεία είναι το στοίχημα
Πάντως το κρίσιμο θέμα είναι εάν θα μπορέσει η εταιρεία να συσταθεί γίνει γρήγορα και να δώσει λύσεις. Από το φθινόπωρο του 2009 είχε υποσχεθεί η κυβέρνηση ότι θα ιδρύσει την εταιρεία «ΥΠΟΔΟΜΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΡΗΤΗΣ Α.Ε.», αλλά πέρασαν σχεδόν 15 μήνες για να υποσχεθεί μόλις προχθές ο κ.Χρυσοχοϊδης ότι αυτό θα γίνει σε 2 μήνες. Αλλά και αύριο να κατατεθεί το μετοχικό κεφάλαιο που είναι 5 εκατομμύρια ευρώ, αμέσως να υπογράψει ο κ.Παπακωσταντίνου θα χρειαστούν διαδικασίες για να ολοκληρωθεί το σχήμα. Στην καλύτερη περίπτωση χρειάζονται μερικοί μήνες….
Η εταιρεία θα δουλέψει με μεταταγμένο και αποσπασμένο προσωπικό (στο μάξιμουμ θα φτάσει τους 45 μαζι με τα στελέχη της ΕΔΥΕ/ΒΟΑΚ) και ίσως να έλθουν και στελέχη της «Εγνατία ΑΕ» παρότι οι μειώσεις μισθών και οι καθυστερήσεις τόσων μηνών μάλλον λειτουργούν ανασταλτικά.
Στόχος της εταιρείας δεν είναι η εκπόνηση όλων των μελετών, αλλά κυρίως να ξεπερνά τα γραφειοκρατικά προβλήματα που δημιουργούνται στο στάδιο της χωροθέτησης και μέχρι την ΜΠΕ που αυτά πολλές φορές χρειάζονται 2-3 χρόνια για να ξεπεραστουν και να ωριμάσει το έργο….
Θυμίζουμε ότι το προσχέδιο της εταιρείας που είχε εγκριθεί από την διυπουργική περιγράφει την σκοπιμότητα σύστασης της, το θεσμικό πλαίσιο ίδρυσης της, το αντικείμενο και τους επιχειρησιακούς στόχους που θα υπηρετήσει, την οργάνωση, τις εταιρικές λειτουργίες, το οργανόγραμμα της καθώς και το ρόλο που θα έχει η «ΕΓΝΑΤΙΑ Α.Ε.» στο νέο φορέα.
Αναφορά επίσης γίνεται στο κόστος λειτουργίας της εταιρείας, στον τρόπο χρηματοδότησης των έργων που θα εκτελέσει ενώ προσδιορίζει και το πρόγραμμα έργων της περιόδου 2010-2015, των έργων δηλαδή που προβλέπεται ότι θα εκτελεστούν τα πρώτα τέσσερα χρόνια λειτουργίας της εταιρείας.
Είναι χαρακτηριστικό ότι, όπως αναφέρεται στη σκοπιμότητα σύστασης της εταιρείας, προκειμένου να τονιστεί το τεράστιο πρόβλημα που υπάρχει από την υφιστάμενη κατάσταση, ο ρυθμός παραγωγής έργου στο ΒΟΑΚ είναι πολύ χαμηλός. «Στα 15 χρόνια κοινοτικών χρηματοδοτήσεων (Β’ και Γ’ ΚΠΣ) οι παρεμβάσεις που πραγματοποιήθηκαν αντιστοιχούν σε λιγότερο από το 1/3 του όλου έργου. Με το ρυθμό αυτό θα χρειασθούν άλλα 30 χρόνια για την ολοκλήρωση των αξόνων του Διευρωπαϊκού Δικτύου στην Κρήτη» αναφέρεται.
Ο σκοπός και οι στόχοι της «ΥΠΟΔΟΜΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΡΗΤΗΣ Α.Ε.», όπως αποτυπώνονται στο καταστατικό της εταιρείας, μεταξύ άλλων είναι:
-Ο σχεδιασμός, μελέτη, κατασκευή, λειτουργία, συντήρηση, εκμετάλλευση και διαχείριση του έργου με τον τίτλο «Διευρωπαϊκό Οδικό Δίκτυο Κρήτης».
- Ο σχεδιασμός, μελέτη, κατασκευή, λειτουργία, συντήρηση, εκμετάλλευση και διαχείριση αφενός οποιουδήποτε άλλου έργου υποδομής δικτύων, μεταφορών ή επικοινωνιών, αφετέρου παρόδιων εκτάσεων στην Κρήτη και στη λοιπή Ελλάδα.
-Η συμβολή στην αξιοποίηση, ανάπτυξη, διαχείριση, συντήρηση και προστασία των φυσικών πόρων και του δομημένου περιβάλλοντος της Κρήτης και των λοιπών νησιωτικών περιοχών της χώρας.
Το σύνολο των μελετών του Διευρωπαϊκού Δικτύου Κρήτης και τμήμα των κατασκευών θα χρηματοδοτηθούν από δάνειο της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων. Το υπόλοιπο έργο θα χρηματοδοτηθεί από πόρους του ΕΣΠΑ και εθνικούς πόρους.
O φορέας για τα έργα
Ο φορέας που θα αναλάβει τα έργα του ΒΟΑΚ θα ξεκινήσει με τα ώριμα έργα που μπορούν να δημοπρατηθούν σχετικά άμεσα, με την προοπτική να ολοκληρωθούν στην επόμενη πενταετία και με προσπάθεια να είναι συμβατά προς τους στόχους του στρατηγικού σχεδιασμού. Τέτοια έργα είναι η παράκαμψη της Βιάννου, ο διπλός κλάδος της Χερσονήσου, ο δρόμος στο Χαμέζι (εκεί που κηρύχτηκε έκπτωτος ο εργολάβος), η παράκαμψη των Μαλίων και οι κόμβοι, ενώ πχ στα Χανιά δεν υπάρχει ώριμο έργο!
Η εταιρεία θα έχει την μέριμνα για την κατασκευή νέων τμημάτων συνολικού μήκους 133 χλμ στο ΒΟΑΚ και 10 χλμ στο ΝΟΑΚ, εκ των οποίων 93 χλμ με τετράιχνη διατομή, και 40,10 χλμ με δίιχνη. Η γεωγραφική κατανομή τους στους Νομούς της Κρήτης είναι 26 χλμ στο Ν. Χανίων, 36 χλμ στο Ν. Ρεθύμνου, 24 χλμ στο Ν. Ηρακλείου και 47 χλμ στο Ν. Λασιθίου.
Παράλληλα θα πρέπει κατά την περίοδο αυτή να ολοκληρωθούν οι μελέτες για την αναβάθμιση του συνόλου των αξόνων ΒΟΑΚ και ΝΟΑΚ.
Το συνολικό κόστος των έργων και μελετών που προαναφέρθηκαν εκτιμάται (χωρίς όπως προαναφέραμε ουσιαστική μελέτη) σε περίπου 1 δισ. 500 εκατ. ευρώ.
Από πόρους του ΕΣΠΑ προβλέπεται ότι θα εξασφαλισθούν 125 εκατ. ? για τρία τουλάχιστον από τα παραπάνω έργα ενώ έχει εξασφαλιστεί δανειοδότηση του Ελληνικού Δημοσίου από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων για την κατασκευή και των υπολοίπων έργων.
