Της Πέλλας Λασηθιωτάκη
Τεράστιο πρόβλημα στο εμπόριο του ελαιόλαδου έχουν προκαλέσει φέτος οι υψηλές οξύτητες του προϊόντος, οι οποίες προφανώς και οφείλονται σε ελλείψεις στη διαδικασία καταπολέμησης του δάκου της ελιάς. Το εισόδημα των ελαιοπαραγωγών έχει σημειώσει κάθετη πτώση, ενώ οι μονάδες τυποποίησης έξτρα παρθένου ελαιόλαδου αντιμετωπίζουν πρόβλημα να συγκεντρώσουν τις απαραίτητες ποσότητες για να καλύψουν τις παραγγελίες των πελατών τους. Ιδιαίτερα στην κατηγορία extrisimo (οξύτητες κάτω του 0,3) οι ποσότητες είναι ελάχιστες, πράγμα που έχει ως αποτέλεσμα να τίθενται εκτός διεθνών διαγωνισμών επιχειρήσεις ελαιόλαδου που μέχρι τώρα αποσπούσαν μέχρι και χρυσά βραβεία! Το πρόβλημα απασχολεί ιδιαιτέρως τις επιχειρήσεις του κλάδου, ενώ έχει ενημερωθεί η αιρετή περιφέρεια που προετοιμάζεται να αναλάβει πρωτοβουλίες για την αποτελεσματική αντιμετώπιση του από την ερχόμενη χρονιά.
Κάθετη πτώση εισοδημάτων
Παραδοσιακά ελαιοπαραγωγικές περιοχές έξτρα παρθένου όπως είναι η Βιάννος, η Πεδιάδα, η Σητεία και η Κριτσά, παράγουν φέτος υψηλότερες από κάθε άλλη χρονιά οξύτητες. Ιδιαιτέρως στη Βιάννο και την Πεδιάδα, οι πιο πρόσφατες αλέσεις ελαιοκάρπου απέδωσαν ελαιόλαδο οξύτητας ακόμα και ενός βαθμού, πράγμα πρωτόγνωρο για τις περιοχές. Οι ελαιουργοί περιγράφουν με τα πιο μελανά χρώματα την κατάσταση του ελαιόκαρπου ακόμα και μία μέρα μετά τη συγκομιδή. «Αφήνω μία μέρα έξω τα τσουβάλια και όταν τα πάρω γεμίζει η αυλή από σπουργίτια που έρχονται για να φάνε τα σκουλήκια από το δάκο!!» έλεγε στην «Π» ελαιουργός της περιοχής Πεδιάδος.
Από τις πρώτες αλέσεις είχε φανεί ότι υπάρχει πρόβλημα. Σε τόσο μεγάλο βαθμό όμως, δεν μπορούσε να το προβλέψει κανείς!
Αποτέλεσμα της αύξησης της οξύτητας είναι η κάθετη πτώση των εισοδημάτων των παραγωγών. Για παράδειγμα, ένας παραγωγός της Βιάννου που με τις (χαμηλές) τρέχουσες τιμές θα πουλούσε το λάδι του στα 2,05 ευρώ αν παρήγαγε στις οξύτητες προηγούμενων χρόνων, φέτος θα το πουλήσει περίπου στα 1,70 ευρώ. Δηλαδή χάνει 0,35 ευρώ ανά κιλό λαδιού!! Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι όχι μόνο δεν έχει κέρδος, αλλά αντίθετα «μπαίνει μέσα» από την καλλιέργεια της ελιάς.
Επιπλέον, λόγω των προσβολών από το δάκο, η καρπόπτωση ήταν εκτεταμένη. Κι αυτό σημαίνει ότι πολλοί παραγωγοί, κυρίως όσοι δεν είναι κατά κύριο επάγγελμα αγρότες, δεν θα πάνε καν να κάνουν συγκομιδή. Δηλαδή θα αυξηθούν ακόμα περισσότερο σε σύγκριση με πέρυσι οι «εστίες» ανάπτυξης του δάκου, καθώς το έντομο θα βρίσκει πρόσφορο έδαφος να αναπτυχθεί στα λιόφυτα που θα υπάρχει αμάζευτος ελαιόκαρπος.
Πρόβλημα στην τυποποίηση
Τεράστιο είναι και το πρόβλημα στην τυποποίηση, όπως λένε στην «Π» επικεφαλής επιχειρήσεων του χώρου. «Έχουμε βγει εκτός διεθνών διαγωνισμών, δεν μπορούμε να εξασφαλίσουμε τις ποσότητες στις ποιότητες που θέλουμε» σχολίαζε μιλώντας στην «Π» ο πρόεδρος του συνεταιρισμού Κριτσάς Νίκος Ζαχαριάδης. «Χρειάζεται να αλλάξει ριζικά η διαδικασία της δακοκτονίας. Στην περιοχή μου μέχρι τώρα παρήγαμε ελαιόλαδο οξύτητας μέχρι 0,2. Τώρα πιάνουμε το 0,4 και αυτό δημιουργεί τεράστιο πρόβλημα στην τυποποίηση» τόνισε ο κ. Ζαχαριάδης που προγραμματίζει να συγκαλέσει σε σύσκεψη τους τοπικούς φορείς για να σχεδιάσουν πώς θα αντιμετωπίσουν την κατάσταση.
Ανάλογο πρόβλημα αντιμετωπίζει και η Ένωση Σητείας που δυσκολεύεται να συγκεντρώσει ελαιόλαδο υψηλών απαιτήσεων σε οξύτητες και οργανοληπτικά στοιχεία για τις ανάγκες της τυποποίησης.
Οι γεωπόνοι είχαν προειδοποιήσει
Η σημερινή διαδικασία της δακοκτονίας έτσι κι αλλιώς ως γνωστό πάσχει και χρειάζεται αλλαγές όπως όλοι πλέον εκτιμούν. Απαντώντας σε σχετικές ερωτήσεις ο αρμόδιος για τη φυτοπροστασία γεωπόνος των υπηρεσιών του Ηρακλείου Μανώλης Μανουσάκης, είπε ότι χρειάζεται να αναζητήσουμε πιο αποτελεσματικές μεθόδους, εξετάζοντας όλες τις παραμέτρους που έχουν να κάνουν με τη δακοκτονία.
Αξίζει ωστόσο να σημειωθεί ότι οι γεωπόνοι είχαν επισημάνει από την περασμένη άνοιξη ότι θα προκύψει πρόβλημα καθώς μειώθηκαν κατά 30% οι προσλήψεις τομεαρχών και κατά 10% οι πιστώσεις για την καταπολέμηση του δάκου. Επίσης μειώθηκαν στο ελάχιστο οι αποζημιώσεις των γεωπόνων για τις εκτός έδρας μετακινήσεις, τόσο που σχεδόν….απαγορευόταν οι αυτοψίες στους ελαιώνες.
Αλλά και η απερίγραπτη «αφασία» του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, εδώ και χρόνια για το κατά τ΄ άλλα εθνικό μας προϊόν, έχει δημιουργήσει μεγάλο πρόβλημα. Όπως σχολιάζεται στους κύκλους των επιχειρήσεων εμφιάλωσης ελαιόλαδου, η εκάστοτε πολιτική ηγεσία δεν έχει κατανοήσει πόσο σημαντική είναι η δακοκτονία και τι ρόλο παίζει ο χρόνος έναρξης των ψεκασμών στην Κρήτη. «Αν οι πρώτοι ψεκασμοί καθυστερήσουν, το παιγνίδι χάθηκε. Ο πρώτος ψεκασμός πρέπει να γίνεται το αργότερο μέχρι τις 25 Μαΐου» υπογράμμισε ο κ. Ζαχαριάδης.
Επισημαίνεται ότι το Υπουργείο… επιμένει εδώ και πολλά χρόνια να εγκρίνει τις προσλήψεις τομεαρχών και τις πιστώσεις για τη δακοκτονία «στο και πέντε!». Κι αν η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Ηρακλείου δεν ελάμβανε πέρυσι την πρωτοβουλία να ξεκινήσει ψεκασμούς έστω και παράτυπα (χωρίς τις τυπικές εγκρίσεις του Υπουργείου) το πρόβλημα θα ήταν ακόμα χειρότερο.
Το θέμα τέλος έχει πολλές πλευρές, καθώς σημαντικό παράγοντα για την αύξηση των πληθυσμών του δάκου της ελιάς αποτέλεσαν οι υψηλές θερμοκρασίες του Δεκεμβρίου. Τότε τα «χέρια» των υπηρεσιών ήταν «δεμένα» καθώς είχαν αναγκαστεί να απαγορεύσουν τους ψεκασμούς από τα μέσα του Νοεμβρίου, ενόψει της συγκομιδής του ελαιόκαρπου.

