Οι καθεστωτικοί απολογητές του οικονομικού συστήματος - πολιτικοί, δημοσιογράφοι και λοιποί δημοσιολογούντες - επιδιδόμενοι σε μία γκεπελικού τύπου προπαγάνδα με κυρίαρχο χαρακτηριστικό την λαϊκιστική επιχειρηματολογία έχουν καταφέρει να αποκρύψουν τις αληθινές αιτίες της οικονομίκης κρίσης, που δεν είναι άλλες από τις ίδιες τις αντιφάσεις – αντιθέσεις του καπιταλιστικού συστήματος και να προβάλλουν ως κύρια αιτία τη ρητορική της συλλογικής ευθύνης όπως αυτή εκφράζεται μέσω της «παγκάλειας» ρήσης «όλοι μαζί τα φάγαμε».
Ως εκ τούτου η κυρίαρχη προπαγάνδα, που μας βομβαρδίζει από το πρωί μέχρι το βράδυ, αποδίδει την κρίση πρώτα και κύρια στο «τεράστιο και σπάταλο κράτος» που υποτίθεται «πνίγει την υγιή ιδιωτική οικονομία», στην «έλλειψη ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας που δεν παράγει τίποτα», στα «προνόμια των εργαζομένων, που καταναλώνουν περισσότερο από όσο παράγουν» κ.λπ. Και βέβαια μετά την παρουσίαση της κρίσης σαν «εθνική συμφορά» που «μας αφορά όλους και λίγο πολύ φταίμε όλοι», ακολουθεί το κάλεσμα για τον «νέο πατριωτισμό» που απαιτείται, υποτίθεται, να δείξουμε «όλοι», υπομένοντας τις θυσίες του μνημονίου και της γενικότερης κυβερνητικής πολιτικής, για να «βγάλουμε τη χώρα μας από την κρίση και να την κάνουμε ανταγωνιστική και συνεπώς εθνικά ανεξάρτητη».
Η αλήθεια ωστόσο είναι εντελώς διαφορετική και δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι όλοι αυτοί οι υπερασπιστές της μνημονιακής πολιτικής ουδέποτε μπήκαν στον κόπο να τεκμηριώσουν με στοιχεία τους ισχυρισμούς τους. Αντʼ αυτού επιδίδονται σε ένα όργιο μυθοπλαστικών επιχειρημάτων και δοξασιών.
Μύθος Πρώτος: «Φταίει το Μεγάλο Κράτος»
Ο κυριότερος δείκτης υπολογισμού του μεγέθους του δημόσιου τομέα μιας χώρας είναι οι δαπάνες της γενικής κυβέρνησης ως ποσοστό του ΑΕΠ. Στον πίνακα 1 παρουσιάζονται τα ποσοστά δαπανών της γενικής κυβέρνησης ως ποσοστά του ΑΕΠ ως μέτρο ένδειξης του μεγέθους του κράτους στις Βορειοευρωπαϊκές χώρες, στις Μεσογειακές και στην Ελλάδα:
Από τον ίδιο πίνακα γίνεται εύκολα αντιληπτό ότι οι Βορειοευρωπαϊκές χώρες και κυρίως οι Σκανδιναβικές έχουν πολύ μεγάλο δημόσιο τομέα αφού οι δαπάνες ως ποσοστό του ΑΕΠ είναι πολύ υψηλές (πάνω από 50%). Το μέγεθος του δημόσιου τομέα στην Ελλάδα είναι ανάλογο τόσο με αυτό των Μεσογειακών χωρών, όσο και με αυτό της Ευρωπαϊκής Ένωσης των 27 μελών. Αυτό σημαίνει ότι οι Βορειοευρωπαϊκές χώρες έχουν αισθητά μεγαλύτερο δημόσιο τομέα από την Ελλάδα. Επομένως, απλά και καθαρά: όσοι ισχυρίζονται ότι ο δημόσιος τομέας στην Ελλάδα είναι μεγάλος, απλώς ψεύδονται.
Μύθος Δεύτερος: «Φταίει ο υπερβολικός αριθμός δημοσίων υπαλλήλων»
Η πρόσφατη απογραφή των μισθοδοτούμενων από το δημόσιο, αποκάλυψε και έναν ακόμη «πυλώνα» του ψεύδους περί «σπάταλου κράτους». Οι 625.738 μόνιμοι δημόσιοι υπάλληλοι αποτελούν λιγότερο από το 6% του συνολικού πληθυσμού της Ελλάδας. Την ίδια στιγμή η Γερμανία έχει το ίδιο ποσοστό δημοσίων υπαλλήλων (αφαιρουμένων των στρατιωτών και όσων μισθοδοτούνται έμμεσα από το δημόσιο)1 , ενώ στη Βρετανία, τη χώρα με το «λιγότερο κράτος» στην Ευρώπη, οι δημόσιοι υπάλληλοι είναι 6.090.000, δηλαδή σχεδόν το 10% του πληθυσμού!2
Αλλά και με βάση τα συγκριτικά στοιχεία του ΟΟΣΑ, το ποσοστό των δημοσίων υπαλλήλων στην Ελλάδα σε σχέση με το συνολικό εργατικό δυναμικό είναι 11,4%, πολύ κάτω από το μέσο όρο στην Ε.Ε. που κυμαίνεται στο 17% και ελάχιστο σε σχέση με χώρες όπως η Σουηδία και η Δανία που φτάνει το 30%. Και στα παραπάνω θα πρέπει να ληφθεί υπόψη και το γεγονός ότι η ιδιαίτερη γεωγραφική μορφολογία της Ελλάδας απαιτεί μεγαλύτερο αριθμό δημοσιών υπαλλήλων.
Η κυρίαρχη δοξασία περί υπερτροφικού δημοσίου καταρρίπτεται επίσης από στοιχεία της ίδιας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που αφορούν τις αμοιβές των δημοσίων υπαλλήλων ως ποσοστό του ΑΕΠ. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση των 15 οι αμοιβές των δημοσίων υπαλλήλων το 1988 απορροφούσαν το 12,08% του ΑΕΠ, ενώ στην Ελλάδα το 11,1%. Ακόμη και μʼ αυτό το κριτήριο κατά συνέπεια δεν ευσταθεί η ενοχοποίηση του δημόσιου τομέα για τα ελλείμματα.
Μύθος Τρίτος: «Φταίνε οι τεμπέληδες Έλληνες που ζουν παραπάνω από τις δυνατότητές τους»
Οι «τεμπέληδες» Ελληνες εργαζόμενοι δουλεύουν πολύ περισσότερο από τους Γερμανούς, τους Ολλανδούς και τους Σκανδιναβούς και μάλιστα έρχονται πρώτοι σε ώρες εργασίας σε ολόκληρη την Ε.Ε., σύμφωνα με τα πλέον πρόσφατα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Ταυτόχρονα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καταρρίπτει το μύθο ότι οι Έλληνες δεν είναι παραγωγικοί ως εργαζόμενοι. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία η Ελλάδα ήρθε δεύτερη στην ευρωζώνη σε παραγωγικότητα εργασίας το 2006 και το 2007. Τα στοιχεία καταδεικνύουν αύξηση 2,7% για το 2006 και 2,6% το 2007 έναντι 1,4 και 1,1% του μέσου όρου της ευρωζώνης3.
Επιπλέον, το κατά κεφαλήν ΑΕΠ στην Ελλάδα έχει φτάσει στο 88% του μέσου όρου της ευρωζώνης και η παραγωγικότητα της εργασίας βρίσκεται αντίστοιχα στο 93,5%. Κι όμως οι μέσοι μισθοί στην Ελλάδα βρίσκονται στο 73% των αντίστοιχων της ευρωζώνης, ενώ οι συντάξεις στο 55%, ο δε κατώτερος μισθός, με τον οποίο αμείβεται ένα όλο και αυξανόμενο κομμάτι εργαζομένων, φτάνει μόλις το 51%4. Όλα τα παραπάνω καθιστούν το μύθο περί «προνομιούχων εργαζομένων που καταναλώνουν περισσότερα από όσα παράγουν» ίσως τον προκλητικότερο όλων.
Μύθος Τέταρτος: «Φταίει η εκτεταμένη φοροδιαφυγή»
Σε όλες τις χώρες της Ε.Ε. τα δημόσια έξοδα υπερβαίνουν τα έσοδα. Αν υπάρχει μια ελληνική «ιδιαιτερότητα» αυτή είναι ότι στην Ελλάδα η ψαλίδα μεταξύ εξόδων-εσόδων του κράτους είναι από τις μεγαλύτερες στην Ευρώπη. Αυτή η ψαλίδα δεν οφείλεται τόσο στην φοροδιαφυγή αλλά κυρίως στην πληθώρα των νόμιμων φοροαπαλλαγών που απολαμβάνει το κεφάλαιο στην Ελλάδα.
Διαφορετικά ειπωμένο, αυτή η ψαλίδα έχει ως δευτερεύον στοιχείο τη φοροδιαφυγή και κυρίαρχο την πιο ευεργετική, σε σχέση με άλλες χώρες, πολιτική επιδότησης του κεφαλαίου από το κράτος (μείωση της φορολογίας στα κέρδη, πληθώρα φοροαπαλλαγών).
Ενδεικτικό ως προς τα παραπάνω είναι το εξής: Σύμφωνα με το νόμο 27/1975 «Περί φορολογίας πλοίων κλπ.», το εφοπλιστικό κεφάλαιο στην Ελλάδα απολαμβάνει περί τις 60 φοροαπαλλαγές!
Αποτέλεσμα είναι ο κάθε εφοπλιστής να πληρώνει ένα συμβολικό εφάπαξ φόρο κάθε χρόνο, για κάθε πλοίο που κατέχει, της τάξης των 5.300 δολαρίων ανεξαρτήτως των κερδών που αποφέρει το πλοίο! Κατά συνέπεια, ο μεγαλύτερος εμπορικός στόλος στον κόσμο να αποδίδει φόρους περίπου 12 εκατομμύρια ευρώ! Ακόμα και οι μετανάστες, αυτοί οι άνθρωποι που δεν έχουν στον ήλιο μοίρα, εισφέρουν στο δημόσιο ταμείο για την απόκτηση της πράσινης κάρτας περίπου 50 εκατομμύρια ευρώ το χρόνο!5
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΟΣΑ, «η πραγματική φορολογική επιβάρυνση της εργασίας στην Ελλάδα (35,1%, 2007) αντιστοιχεί στο μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης των 25 χωρών (36,4%, 2006), ενώ η πραγματική φορολόγηση για τα κέρδη των επιχειρήσεων ανέρχεται σχεδόν στο ήμισυ του μέσου όρου της Ε.Ε. των 25 (15,9% για την Ελλάδα, έναντι 33,0% στην Ε.Ε.-25)6 .
Όλες οι γενεσιουργές αιτίες των οικονομικών κρίσεων οφείλονται στην ίδια τη λειτουργία του καπιταλιστιστικού συστήματος και των αντιφάσεων – αντιθέσεων που αυτό πάραγει μέσω της ταξικής εκμετάλλευσης.
Επομένως, όταν ξεσπά μία οικονομική κρίση σύμπασα η οικονομική και πολιτική ελίτ θέτουν σε λειτουργία όλους τους ιδεολογικούς μηχανισμούς προπαγάνδας που διαθέτουν, προκειμένου να υποστηρίξουν και να πείσουν ότι τα αίτια της κρίσης οφείλονται σε οποιουσδήποτε άλλους λόγους πέρα αυτών που άπτονται της ίδιας της λειτουργίας της καπιταλιστικής οικονομίας.
1(http://www.unikonstanz.de/bogumil/kuhlmann/Download/KuhlmannRoeber1.pdf)
2http://www.statistics.gov.uk/articles/nojournal/PSE_final.pdf
3http://www.skai.gr/news/finance/article
4http://www.tanea.gr/default.asp?pid=2&artid=4560619&ct=3
5http://www.hellenicparliament.gr/Use...syne101222.doc
6http://www.inegsee.gr/ereynes-meletes/ekthesh/Ethsia-Ekthesh-2010-H-ellhnikh-oikonomia-kai-h-apasxolhsh.html
• O Γιώργος Μεραμβελιωτάκης είναι Καθηγητής ΑΤΕΙ Κρήτης
